Bu başlıkta 136 hastalık/sendrom var. Her maddede kısa özet, en sık geçen semptom ve bulgular yer alır; ayrıntı için hastalık adına tıklayın.
Çocukluk çağı göğüs hastalıkları; burun ve farenksten larinkse, trakeobronşiyal ağaçtan alveollere, plevra, göğüs duvarı ve solunumun santral kontrolüne uzanan geniş bir alanı kapsar. Solunum yolu enfeksiyonları çocuklarda en sık hastalık nedenidir; Pnömoni beş yaş altında dünyada en sık ölüm nedenidir ve Toplum Kökenli Pnömoni 1 ay–5 yaş arası ölümlerin başında gelir. Öte yandan Astım çocukluk çağının en sık kronik hastalığıdır ve hastaların yarısında semptomlar beş yaşından önce başlar. Alan; akut enfeksiyonlar kadar kistik fibrozis, primer siliyer diskinezi, konjenital akciğer malformasyonları, çocukluk çağı interstisyel akciğer hastalıkları ve uyku ilişkili solunum bozuklukları gibi nadir ama yaşam boyu izlem gerektiren tabloları da içerir. Çocuğun dar hava yolları, immatür solunum kasları ve hareketli mediasteni, aynı hastalığın erişkine göre daha hızlı solunum yetmezliğine ilerleyebilmesinin temel nedenleridir.
Üst hava yolu enfeksiyonları ve obstrüksiyonu. Viral Farenjit çocuklarda farenjitin en sık nedenidir ve kendiliğinden geçer; Herpangina yaz aylarında koksakivirüslerle, Faringokonjunktival Ateş adenovirüsle görülür. Akut Viral Sinüzit 1–2 haftada geçerken Akut Bakteriyel Sinüzit uzayan ve şiddetlenen bulgularla ayrılır; periorbital selülit ve Septik Kavernöz Sinüs Trombozu komplikasyonlarıdır. Krup (çoğunlukla parainfluenza; 6 ay–3 yaş, pik 18–24 ay) enfektif üst hava yolu tıkanıklığının en sık nedenidir; ateşsiz, gece ani başlayan ve tekrarlayan Spazmodik Krup ve büyük çocukta ses kısıklığıyla sınırlı Larenjit bu yelpazededir. Epiglottit Hib aşısıyla azalmış olsa da acil hava yolu güvencesi gerektirir.
Alt solunum yolu enfeksiyonları. Akut Bronşiolit iki yaş altında RSV ve rinovirüsle görülür. Pnömonide etken yaşa göre değişir: Viral Pnömoni iki yaş altında baskındır, kademeli başlar ve çocuk toksik görünmez; Pnömokok Pnömonisi yenidoğan dışındaki en sık bakteriyel etkendir; Stafilokok Pnömonisi olgularının çoğu bir yaşın altındadır ve saatler içinde nekroz, ampiyem, pnömatosel ve pnömotoraksa ilerleyebilir. Mycoplasma pneumoniae Pnömonisi ve Chlamydia pneumoniae Pnömonisi beş yaş üstünde sinsi, uzun süren kuru öksürük ve ekstrapulmoner bulgularla seyreder; Chlamydia trachomatis Pnömonisi ise doğumdan 3–13 hafta sonra afebril, eozinofilili bebek pnömonisi yapar. Komplikasyonlar arasında Parapnömonik Efüzyon ve Ampiyem, nekrotizan pnömoni ve Akciğer Apsesi yer alır. Bağışıklığı baskılanmış çocukta Pneumocystis, Sitomegalovirüs Pnömonisi ve İnvaziv Pulmoner Aspergilloz gibi fırsatçı etkenler öne çıkar; yılda iki veya daha fazla pnömoni immün yetmezliği düşündürmelidir.
Kronik obstrüktif ve süpüratif hava yolu hastalıkları. Astım ve Egzersizle Tetiklenen Bronkospazm ve Astım geri dönüşümlü obstrüksiyonla seyreder. Buna karşılık Postinfeksiyöz Bronşiolitis Obliterans (en sık adenovirüs sonrası) ve nakil sonrası bronşiolitis obliterans bronkodilatöre yanıtsız, geri dönüşümsüz obstrüksiyon yapar. Persistan Bakteriyel Bronşit, kronik süpüratif akciğer hastalığı ve Bronşiektazi ardışık bir spektrum oluşturur; KF dışı bronşiektazinin en sık nedenleri primer siliyer diskinezi ve hümoral immün yetmezliktir. Kistik fibrozis, CFTR mutasyonlarına bağlı, solunum, sindirim ve ürogenital sistemi tutan, yaşam süresini kısaltan en yaygın otozomal resesif hastalıktır; Mekonyum İleus en erken bulgusudur ve Alerjik Bronkopulmoner Aspergillozis, Kistik Fibrozis Pulmoner Alevlenme ve Distal Bağırsak Tıkanıklığı Sendromu önemli komplikasyonlarıdır.
Konjenital ve yapısal anomaliler. KPHM en yaygın konjenital akciğer malformasyonudur; Bronkopulmoner Sekestrasyon sistemik arterden beslenmesiyle, konjenital lober amfizem ilerleyici hava hapsiyle, Bronkojenik Kist mediastinal yerleşimiyle ayrılır. Dinamik hava yolu anomalileri arasında bebeklik stridorunun en sık nedeni laringomalazi, Trakeomalazi ve Bronkomalazi bulunur; Subglottik Hemanjiom 1–6 ayda semptom verir. Göğüs duvarı tarafında asfiktik torasik distrofi, akondroplazi ve konjenital skolyoz restriktif bozukluk yapar.
İnterstisyel, eozinofilik ve alveoler doluluk hastalıkları. Çocukluk çağı interstisyel akciğer hastalığı heterojen bir gruptur: Sürfaktan Metabolizma Bozukluğu (SFTPB, SFTPC, ABCA3, NKX2-1), bebeklik döneminin nöroendokrin hücre hiperplazisi, Pulmoner İnterstisyel Glikojenozis ve hipersensitivite pnömonisi bunlar arasındadır. Löffler sendromu çocuklarda en sık eozinofilik akciğer hastalığıdır; akut eozinofilik pnömoni adölesanda ARDS’yi taklit eder. İdiyopatik pulmoner hemosideroz, Heiner sendromu ve pulmoner alveolar proteinozis alveoler doluluk tablolarıdır.
Plevra hastalıkları. Plevral Efüzyon çocuklarda en sık nedeni alt solunum yolu enfeksiyonlarıdır; şilotoraks yenidoğanda en sık efüzyon nedenidir, hemotoraks çoğunlukla travmaya bağlıdır. Pnömotoraks spontan veya travmatik olabilir.
Uyku ilişkili solunum bozuklukları ve kontrol bozuklukları. Basit Horlama Üst Solunum Yolu Direnç Sendromu ve obstrüktif uyku apne sendromuna uzanan bir yelpaze vardır; OUAS’ın en sık risk faktörü adenotonsiller hipertrofidir. Konjenital Santral Hipoventilasyon Sendromu (PHOX2B), ROHHAD sendromu, Obezite Hipoventilasyon Sendromu ve Santral Uyku Apnesi solunum kontrolünü ilgilendirir.
Aspirasyon. Yabancı Cisim Aspirasyonu, kronik tekrarlayan aspirasyon ve Aspirasyon Pnömoniti; nörolojik hastalık, Gastroözofageal Reflü ve Trakeoözofagial Fistül zemininde gelişir.
En sık başvuru yakınması Öksürük; niteliği yol göstericidir. Havlar Tarzda Öksürük ve İnspiratuar Stridor krupu, gürültülü ve uykuda kaybolan öksürük Psikojenik Öksürük düşündürür. Kronik Prodüktif Öksürük persistan bakteriyel bronşit, bronşiektazi, KF ve PSD yönünde değerlendirilmelidir. Hışıltı çoğunlukla astım ve bronşiolittir; ancak astım tedavisine yanıtsız hışıltıda yabancı cisim, Vokal Kord Disfonksiyonu, Sağ Orta Lob Sendromu, trakeobronkomalazi ve bronşiolitis obliterans akla gelmelidir.
| Yakınma / bulgu | Düşündürdüğü tablolar | Ayırt ettirici ipucu |
|---|---|---|
| Akut stridor | Krup, spazmodik krup, epiglottit, yabancı cisim | Havlar öksürük ve ses kısıklığı krupta; ani boğulma öyküsü yabancı cisimde |
| Kronik/persistan stridor | Laringomalazi, subglottik hemanjiom, trakeomalazi | İlk haftalarda başlayan değişken stridor laringomalazide; 1–6 ayda başlangıç hemanjiomda |
| Kronik balgamlı öksürük | Persistan bakteriyel bronşit, bronşiektazi, KF, PSD | Yenidoğandan beri rinore ve situs inversus PSD’de; kilo alamama ve malabsorpsiyon KF’de |
| Tekrarlayan/persistan lokalize pnömoni | Yabancı cisim, sekestrasyon, KPHM, sağ orta lob sendromu, aspirasyon | Aynı lobda tekrar yapısal neden veya yabancı cisim; farklı loblarda aspirasyon ya da immün yetmezlik |
| Hemoptizi | Pulmoner kanama, idiyopatik pulmoner hemosideroz, bronşiektazi, KF, akciğer apsesi | Demir eksikliği anemisi ve alveoler infiltrat üçlüsü hemosiderozda |
| Horlama | Basit horlama, ÜSYDS, OUAS | Apne, uyku bölünmesi, davranış bozukluğu ve enürezis OUAS’ta |
| Plöritik göğüs ağrısı | Plörit, pnömoni, efüzyon, pnömotoraks, pulmoner enfarkt | Plevral sürtünme sesi plöritte; ani başlangıç pnömotoraksta |
Görüntüleme bulguları da ayrımda yardımcıdır: Lober Konsolidasyon bakteriyel, peribronşiyal opasite ve havalanma artışı viral pnömoniyi; Pnömatosel stafilokoku; Mozaik Perfüzyon bronşiolitis obliteransı; Buzlu Cam Opasitesi interstisyel ve fırsatçı enfeksiyonları; Hava Hapsi yabancı cismi düşündürür. Çomak Parmak kronik süpüratif ve interstisyel hastalığa işaret eder. Eozinofili Löffler sendromu, ABPA, C. trachomatis pnömonisi ve eozinofilik pnömonilerde görülür.