Eşanlamlılar: Supraglottit
Kategori: Çocuk Acil · Tür: hastalık
Özet
Epiglot ve komşu supraglottik yapıların enfeksiyonudur; tarihsel olarak çoğunlukla Haemophilus influenzae tip b’ye bağlı olup Hib aşısından sonra çok azalmıştır, aşılanmamışlarda Hib hâlâ en önemli etkendir, A, B, C, G grubu streptokoklar ve diğer etkenler de saptanır. Hızlı ilerleyen yaşamı tehdit edici obstrüksiyon gelişir: ani başlayan yüksek ateş (38.8-40.0°C), şiddetli boğaz ağrısı, Pediatrik Yutma Bozukluğu, salya akması, huzursuzluk ve anksiyete, yatmak istememe, nefes darlığı ve stridor görülür; çocuk toksik görünümlüdür, tripod (koklama) duruşu alır ve sıcak patates sesi vardır. Epiglot kiraz kırmızısı ve ödemlidir; yan boyun grafisinde başparmak işareti, valleküler hava boşluğunda kayıp ve ariepiglottik kıvrımlarda kalınlaşma görülür; Hib epiglottitinde kan kültürü yaklaşık %70 pozitiftir. Tam veya tama yakın tıkanıklıkta siyanoz ve ciddi solunum sıkıntısı gelişir. Tanı genellikle fizik muayene iledir, gerekirse dik lateral boyun grafisi çekilir; gırtlak muayenesinden kaçınılmalıdır. Tedavi, gerekirse acil entübasyonla havayolunun güvenceye alınması ve ardından IV üçüncü kuşak sefalosporin (7-10 gün) şeklindedir. Ayırıcı tanıda Anjiyoödem, bakteriyel trakeit, difteri, krup, laringopiyosel, peritonsiller ve Retrofaringeal Apse, viral laringotrakeobronşit ve Yabancı Cisim Aspirasyonu yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- Epiglot ve komşu supraglottik yapıların enfeksiyonu; Hib aşısı öncesi küçük çocuklarda sık, aşılanmamışlarda hâlâ Hib en önemli etken. Tedavi havayolunun güvenceye alınması ve IV üçüncü kuşak sefalosporindir (7-10 gün); gırtlak muayenesinden kaçınılmalıdır. (Çocuk Acil › Üst Havayolu Tıkanıklığı Yapan Enfeksiyon Hastalıkları; s.701, s.702, s.703)
- Tarihsel olarak çoğunlukla Haemophilus influenzae tip b’ye bağlı, hızlı ilerleyen ve acil hava yolu güvencesi gerektiren akut inflamatuar obstrüksiyondur; aşılama sonrası çok azalmıştır, A B C G grubu streptokoklar ve diğer etkenler saptanır. Tedavi hava yolu güvenliği sonrası 3. kuşak sefalosporin 7-10 gündür. (Göğüs Hastalıkları › Akut İnflamatuar Üst Hava Yolu Obstrüksiyonları; s.2775, s.2776)
- Acil entübasyon gerektirebilen yaşamı tehdit edici hastalık; tanı genellikle fizik muayene ile, gerekirse dik lateral boyun grafisi. (Radyoloji › Pediatrik Hava Yolu Ve Toraks Radyolojisi; s.4602)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Epiglot ve komşu supraglottik yapıların enfeksiyonudur; tedavi edilmezse yaşamı tehdit eden havayolu tıkanıklığına ilerleyebilir; Acil entübasyon gerektirebilecek, yaşamı tehdit eden üst hava yolu hastalığıdır (s.701, s.4602)
Epidemiyoloji
- Hib aşılaması çağında nadir; aşılılarda hızlı düşüş; Tablo 3’te yaş 2-7, nadir; Hib aşılaması sonrası daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde de görülmeye başlanmıştır (s.695, 696, 700-701)
- HiB aşısı 1988’de ABD’de ruhsatlandı, 1990’dan itibaren yaygın; HiB enfeksiyonları epiglottit dahil %99,48 azaldı; HiB 2-5 yaşta nazofarenks mukozasında kolonize olur (s.2775, s.2776)
Etiyoloji ve patogenez
- Bakteriyel etkenler en sık; Hib aşısızlarda hâlâ önemli; diğerleri S. aureus, S. pneumoniae, S. pyogenes, N. meningitidis, Pasteurella multocida; bağışıklığı baskılılarda Pseudomonas aeruginosa, Serratia, Enterobacter, anaerobik flora; viral nadir; mantar (Candida, Histoplasma capsulatum) nadir ve immünsüprelerde; Tarihsel olarak %99 HiB; aşı sonrası A, B, C, G beta-hemolitik streptokok, H. parainfluenzae, S. aureus, M. catarrhalis, S. pneumoniae, Klebsiella, Pseudomonas, Candida ve virüsler (HSV, varicella, PIV, influenza, EBV) (s.701, s.2775)
- Mukozal yayılım (viral enfeksiyon sonrası) veya hematojen yayılım; epiglotta lokal inflamasyonla kiraz kırmızısı ödemli epiglot (s.2776)
Klinik bulgular ve seyir
- Hib’e bağlı akut form: saatler içinde ani başlangıç ve hızlı ilerleme; <5 yaşta gövde öne eğik, boyun aşırı ekstansiyonda, çene öne itik tripod/koklama duruşu (s.701)