Eşanlamlılar: ABCA3 Mutasyonu, SFTPB, SFTPC, Sürfaktan Protein C Mutasyonu
Kategori: Pediatrik Göğüs Hastalıkları · Tür: hastalık
Özet
SFTPB, SFTPC, ABCA3 ve NKX2-1 genlerindeki mutasyonlara bağlı sürfaktan eksikliği, yenidoğan döneminden yetişkinliğe kadar değişken başlangıçlı interstisyel akciğer hastalığı yapar; tanı genetik testle konur. Yenidoğanda açıklanamayan solunum sıkıntısı, yaşamın 2. gününde başlayabilen takipne ve İştahsızlık görülür; hipoksemi ve kronik çekilmeler eşlik eder, özellikle ABCA3 mutasyonunda pektus ekskavatum bulunabilir. Görüntülemede buzlu cam opasitesi ve septal kalınlaşma saptanır; LDH yüksekliği nonspesifiktir. BAL’da PAS pozitif boyanma, histolojide tip 2 alveoler hücre hiperplazisi ve alveoler makrofaj birikimi izlenir.
Bölümlerdeki özetler
- SFTPB, SFTPC, ABCA3 ve NKX2-1 genlerindeki mutasyonlara bağlı sürfaktan eksikliği; yenidoğan döneminden yetişkinliğe kadar değişken başlangıçlı interstisyel akciğer hastalığı yapar. Tanı genetik testle konur. (Göğüs Hastalıkları › İnterstisyel Akciğer Hastalıkları 2 Yaş Altı Ve 2 Yaş Üstü; s.2911, s.2912, s.2913)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Bebeklik döneminde chILD’a neden olan genetik hastalıklar 2 gruptur: alveoler epitel tip II (AEC2) hücre hastalıkları (sürfaktan protein eksikliği) ve alveoler makrofaj hastalıkları (s.2911).
- AEC2 hastalıkları: SP-B (SFTPB), SP-C (SFTPC), ABCA3 ve TTF-1/NKX2.1 genlerindeki mutasyonlar (s.2911).
Etiyoloji ve patogenez
- Sürfaktan, epitelde yüzey gerilimini düşürerek alveoler stabilite sağlar; lipidler, SP-B ve SP-C (hidrofobik proteinler) sayesindedir; ABCA3 sürfaktan lipidlerinin lameller cisimciklere taşınmasında ve fosfolipid homeostazisinde görevlidir; TTF-1 SP-B ve SP-C transkripsiyonunu düzenler, tiroid, beyin ve akciğerde eksprese olur (s.2911).
- Gen özetleri (Tablo 5): ABCA3 16p13.3, otozomal resesif, yenidoğandan erişkinliğe kadar; SFTPC 8p21, otozomal dominant, en sık I73T mutasyonu, değişken ağırlık; SFTPB 2p12-p11.2, otozomal resesif, neonatal erken başlangıç ağır; NKX2-1 (TTF-1) 14q13, otozomal dominant, beyin-akciğer-tiroid sendromu, pulmoner hipertansiyon, ailesel alveoler proteinozis (s.2912).
- SP-B ve alveoler makrofajların genetik bozuklukları muhtemelen kalıtsal PAP olarak, SP-C ve ABCA3 ise PAP ve/veya interstisyel Pnömoni olarak ortaya çıkar; SFTPC mutasyonu RSV bronşiyoliti gibi prezente olabilir; göğüs deformitesi (pektus ekskavatum) özellikle ABCA3 ile bildirilmiştir (s.2912).
- SFTPB’de İngiltere’de c.195+5G>A, ABD’de c.361delCinsGAA sık; SFTPC’de en sık bildirilen c.218>C; ABCA3’te 150’den fazla mutasyon, İngiltere’de en sık c.875A>T (yaşayan hastalarda, ölenlerde bildirilmediği için hafif mutasyon sayılır) (s.2912).
- Düzeltme (tablo görüntüsünden), Tablo 5: pulmoner hipertansiyon FOXF1’e (16q24, 2 ekzon, OD, yenidoğan, ağır), ailesel alveoler proteinozis CSF2RA/CSF2RB’ye (X-bağlı/OR, progresif) aittir; NKX2-1 (TTF-1, 14q13, 3 ekzon, OD) yenidoğandan çocukluğa kadar, değişken ağırlıkta, anormal sürfaktan protein yapımı ve beyin-akciğer-tiroid sendromu ile seyreder. Ekzon sayıları: ABCA3 33, SFTPC 6, SFTPB 14, CSF2RA 19, CSF2RB 14. ABCA3 (OR, değişken ağırlık): anormal sürfaktan protein ve lamellar body anormallikleri; SFTPC (değişken): anormal sürfaktan, en sık I73T; SFTPB: SP-B eksikliği (s.2912).
Klinik bulgular ve seyir
- Resim 2 örnekleri: ABCA3 mutasyonlu (E292V) hastada YÇBT’de yaygın buzlu cam ve retiküler opasite, biyopside tip II pnömosit hiperplazisi ve yoğun alveoler makrofaj birikimi, erişkinlikte septal kalınlaşma ve fibrotik remodeling; SFTPC mutasyonlu (L181V) çocukta düzensiz buzlu cam ve septal kalınlaşma; NKX2-1 ilişkili olabilecek hipotiroidili preterm bebekte yaygın buzlu cam, yetersiz alveolarizasyon ve interstisyel kalınlaşma (s.2913).
Tanı