Eşanlamlılar: Plevral Sıvı Birikimi

Kategori: Göğüs Hastalıkları · Tür: hastalık

Özet

Plevral yapraklar arasında sıvı birikimidir; sıvı transüda, eksüda, şilöz veya hemorajik olabilir. Çocuklarda en sık neden alt solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Plörit (inspiryumda batma), nefes darlığı, öksürük ve etiyolojiye bağlı ateş ya da konfüzyon görülür; atipik başvuruda karın veya boyun ağrısı, bulantı olabilir. Muayenede takipne, taşikardi, hipoksemi, efüzyon tarafında solunum seslerinde azalma ve perküsyonda matite, fazla sıvıda hemitoraks hacminde artış saptanır. Akciğer grafisinde kostofrenik açı küntleşir; masif sıvıda beyaz akciğer ve mediastinal kayma görülür. Torasentez sıvısında Light kriterleri uygulanır: plevra/serum protein ≥0,5, plevra/serum LDH ≥0,6 veya plevra LDH ≥400 ise eksüda, aksi halde transüdadır. ADA yüksekliği (>40 U/L, özellikle >70) tüberküloz ve ampiyemi, LDH >1000 ve pH ≤7,2 ampiyemi düşündürür; hemorajik sıvıda (sıvı/kan Hct >0,5) Malignite, pulmoner emboli, koagülopati, travma akla gelir; süt beyazı sıvı şilotorakstır. Tedavi altta yatan nedenin tedavisi, drenaj, tüp torakostomi ve VATS ile yapılır. Ayırıcı tanıda ampiyem, malignite, tüberküloz ve şilotoraks bulunur.

Bölümlerdeki özetler

• Plevral yapraklar arasında sıvı birikimidir; transüda, eksüda, şilöz veya hemorajik olabilir. Çocuklarda en sık neden alt solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Tanı görüntüleme ve torasentez sıvı analiziyle (Light kriterleri), tedavi altta yatan nedenin tedavisi, drenaj, tüp torakostomi ve VATS ile yapılır. (Göğüs Hastalıkları › Plevral Efüzyon; s.2975, s.2976, s.2977, s.2978)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Plevral efüzyon, plevral zarlar arasında sıvı birikimidir; plevra visseral ve pariyetal yapraktan oluşur (s.2975).
• Normal plevral sıvı yaklaşık 0.1-0.3 ml/kg (erişkinde 20-30 ml), proteinden fakir, renksiz, berrak, transuda özelliktedir; günde 1000-1500 ml devridaim yapar (s.2975).
• Sınıflama: kaynağa göre plevral/ekstraplevral; sıvı özelliğine göre eksuda, transuda, şilöz, hemorajik (en sık kullanılan); benign/malign tanı ve tedavi olasılığına göre (s.2975).
• Normal sıvı berrak ve renksizdir (s.2977).

Etiyoloji ve patogenez

• Patofizyoloji: Starling güçlerinde değişim — hidrostatik basınç artışı (kalp yetmezliği, asit), onkotik basınç azalması (böbrek hastalığı, Malnütrisyon, hipoalbüminemi), vasküler geçirgenlik artışı (enfeksiyon, romatolojik hastalık), lenfatik drenaj bozukluğu (konjenital patoloji, Malignite, metabolik hastalık, torasik cerrahi), peritondan diyafragma yoluyla sıvı geçişi, atelektazide plevral negatif basınç düşmesi (s.2975).
• Temel neden: sıvı üretiminin artması veya absorpsiyonun bozulması (s.2975).
• Tablo 1 transuda nedenleri: konjestif kalp yetmezliği, pulmoner emboli, santral venöz oklüzyon, VCSS, ürinotoraks, nefrotik sendrom, glomerülonefrit, periton diyalizi, Siroz, miksödem, sarkoidoz, Meigs sendromu*, vaskülitler, kardiyak cerrahi (s.2975).
• Tablo 1 eksuda nedenleri: infeksiyonlar (bakteriyel, tüberküloz, mantar, virüs, parazit, aktinomikoz, nokardiyoz), maligniteler (Lösemi, Lenfoma, metastaz, mezotelyoma), pulmoner emboli*, intraabdominal/GI patolojiler (pankreatit, batın içi apse, abdominal cerrahi sonrası, barsak/özofagus perforasyonu, Meigs);* hem transuda hem eksuda yapabilir (s.2975).
• Çocuklukta en sık neden alt solunum yolu enfeksiyonlarıdır (viral, bakteriyel, fungal, atipik); bakteriyel etkenlerde en sık streptokoklar; efüzyon eksuda veya ampiyem tarzındadır (s.2976).
• Ülkemizde tüberküloz her zaman akla gelmeli, özellikle adolesanlarda (s.2976).