Eşanlamlılar: PA, Pulmoner Alevlenme
Kategori: Göğüs Hastalıkları · Tür: hastalık
Özet
Kistik fibrozisli hastalarda sıklıkla S. aureus, H. influenzae ve P. aeruginosa gibi etkenlerle gelişen akut solunum yolu kötüleşmesidir; FEV1’de hızlı düşüş, yaşam kalitesinde azalma ve mortalite artışıyla ilişkilidir. Öksürükte değişiklik veya artış, balgam özelliklerinde değişim, nefes darlığı, yeni veya artmış hemoptizi, halsizlik, yorgunluk, İştahsızlık, egzersiz intoleransı ve sinüs hassasiyeti görülür; ateş (>38 C), %5 veya daha fazla kilo kaybı, solunum sıkıntısı, dinleme bulgularında kötüleşme ve sinüs akıntısı eşlik edebilir. Tanıda Saiman ölçütlerine göre 1 major veya 2 minor kriter, Rosenfeld ölçütlerine göre en az 4 kriterin ≥3 gün sürmesi aranır; major kriterler yeni infiltrasyon, hipoksi (satürasyon <%90 veya %5’ten fazla düşme) ve FEV1’de %10’dan fazla azalmadır. Tedavi antibiyotik (oral veya IV, ortalama 10-14 gün), yoğun göğüs fizyoterapisi ve mukolitiklerdir.
Bölümlerdeki özetler
- Kistik fibrozisli hastalarda sıklıkla S. aureus, H. influenzae, P. aeruginosa gibi etkenlerle gelişen akut solunum yolu kötüleşmesidir; FEV1’de hızlı düşüş, yaşam kalitesinde azalma ve mortalite artışıyla ilişkilidir. Tedavi antibiyotik (oral veya IV, ortalama 10-14 gün), yoğun göğüs fizyoterapisi ve mukolitiklerdir. (Göğüs Hastalıkları › Kistik Fibroziste Solunum Yolu Tedavileri; s.2997, s.2998)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- KF’te akciğer enfeksiyonları (S. aureus, S. pyogenes, H. influenzae, P. aeruginosa; daha az S. maltophilia, B. cepacia) mevcut akciğer hastalığını ilerletir; erken tanı ve etkin tedavi önemlidir (s.2997).
- Solunum tedavisinin temel ilkeleri: enfeksiyonların uygun tedavisi, bozulmuş mukosiliyer klirensin sağlanması, inflamatuar yanıtın azaltılması (s.2997).
- KF’te morbidite ve mortalitenin büyük kısmı solunum tutulumundandır; CFTR disfonksiyonu perisilyer sıvı hacmini azaltır, mukosiliyer klirensi bozar, koyu mukus birikir, tekrarlayan enfeksiyon, bronşektazi ve kronik solunum yetmezliği gelişir (s.2997).
Epidemiyoloji
- PA risk faktörleri: düşük FEV1, kötü akciğer grafisi skoru, son yılda geçirilen PA sayısı, tedavi uyumsuzluğu, ileri yaş, hava kirliliği, viral enfeksiyonlar (RSV, influenza), KF ilişkili diyabet, düşük sosyoekonomik düzey (s.2997).
Etiyoloji ve patogenez
- Viral enfeksiyonlar (RSV, influenza, adenovirüs vb.) özellikle küçük çocuklarda PA’ya neden olur (s.3002).
Klinik bulgular ve seyir
- PA, FEV1’de hızlı azalma, düşük yaşam kalitesi, uzun dönemde artmış ölüm ve akciğer transplantasyonu ihtiyacı ile ilişkilidir (s.2998).
- Tablo 1 (Fuchs): major — FEV1’de >%10 azalma, satürasyon <%90 veya >%5 düşme, grafide yeni infiltrasyon, hemoptizi; minor/diğer — öksürükte artış, dispne, halsizlik/yorgunluk, ateş >38C, solunum işi artışı, İştahsızlık/kilo kaybı, sinüs hassasiyeti/akıntısı, dinleme bulguları; Fuchs: 4 kriter, süreden bağımsız, IV antibiyotik (s.2997).
- Tablo 1 (Saiman): 1 major veya 2 minor kriter, süreden bağımsız, antibiyotik gerekmez; Rosenfeld: ≥3 gün süre, oral/inhaler/IV antibiyotik, kriterler arasında satürasyon <%90, yeni infiltrasyon, hemoptizi, solunum işi artışı, öksürük artışı, egzersiz kapasitesi azalması, göğüs dolgunluğu/balgam değişikliği, solunum seslerinde kötüleşme, ≥%5 kilo kaybı (s.2997).