Özellik	Değer
tags	karşılaştırma
baslik	Çocuk ve ergenlerde trombositopeninin ayırıcı tanısı — Tablo 511.1
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-24
kaynaklar	Nelson - Bölüm 20 Kan

Çocuklarda Trombositopeni Ayırıcı Tanısı

“Normal trombosit sayısı 150-450 X10⁹/L’dir. Trombositopeni klinik belirgin kanama sayı 50X10⁹/L’nin altına düşmedikçe görülmemesine rağmen trombosit sayısının 150X10⁹/L’nin altına düşmesini belirtir.” (Nelson - Bölüm 20 Kan, Bölüm 511)

Üç mekanizma:“Trombositopeninin nedenleri, doğuştan ya da kazanılmış olarak üretimde azalma, büyümüş bir dalak ya da başka organlar içinde trombositlerin sekestrasyonu ve immün ya da immün dışı bir temelde normal sentezlenen trombositlerin yıkımında artmayı içerir (Tablo 511.1 ve Şekil 511.2).”

💡 TUS ipucu — üç basamaklı algoritma1) Trombosit boyutu: küçük → Wiskott-Aldrich Sendromu · dev → Kalıtsal Trombosit Sendromları · normal-büyük → yıkım (İTP). 2) Diğer seriler normal mi? Anormal → kemik iliği yetmezliği / lösemi. Normal → yıkım veya sekestrasyon. 3) Dalak büyük mü? Büyük → sekestrasyon (hipersplenizm, Portal Hipertansiyon).

Tablo 511.1 — Çocuk ve ergenlerde trombositopeninin ayırıcı tanısı

A. Yıkıma giden trombositopeniler

Alt grup	Durumlar
Primer trombosit tüketimi sendromları — immün	Akut ya da kronik İdiyopatik Trombositopenik Purpura · Kronik İTP’nin bir belirti olduğu otoimmün hastalıklar: Siklik trombositopeni, ‣ ve bunun varyantları, Sistemik lupus eritematozis, ‣, Antifosfolipid antikor sendromu, Neoplazi ile ilişkili immün trombositopeni
immün (devamı)	‣ ile ilişkili trombositopeni · Neonatal immün trombositopeni: alloimmün, otoimmün (örn. maternal İTP) · İlaç tarafından indüklenen immün trombositopeni (heparinle indüklenen trombositopeni dahil) · Transfüzyon sonrası purpura · Alerji ve ‣ · Nakil sonrası trombositopeni
immün olmayan — enfeksiyon	Fungemi ya da bakteriyemi · Viral enfeksiyon · Protozoa
immün olmayan — trombosit mikroanjiyopatik bozukluklar	Trombotik Mikroanjiyopatiler Karşılaştırması · Eklampsi, HELLP sendromu · Trombotik trombositopenik purpura · Kemik iliği nakliyle ilişkili mikroanjiyopati · İlaç tarafından indüklenen
immün olmayan — diğer	Yabancı materyalle temas eden trombositler · Konjenital kalp hastalığı · Doğuştan trombosit etkileri yoluyla ilaç tarafından indüklenen (ristosetin, protamin) · Tip 2B VWH ya da trombosit tipi VWH → bkz. ‣
Kombine trombosit ve fibrinojen tüketim sendromları	Yaygın Damariçi Pıhtılaşma Nedenleri · Kasabach-Merritt Sendromu · Hemofagositik lenfohistiyozis (kalıtsal ya da kazanılmış)

B. Trombosit üretiminde bozulma

Alt grup	Durumlar
Kalıtsal bozukluklar	→ Kalıtsal Trombosit Sendromları (CAMT, TAR, ARTUS, Wiskott-Aldrich Sendromu, Bernard-Soulier, MYH9)
Kazanılmış bozukluklar	—
Aplastik anemi	Miyelodisplastik sendrom · Kemik iliğinde infiltratif süreç-neoplazi · ‣
Besin eksikliği durumları	Demir, folat, vitamin B₁₂, anoreksiya nevroza
Diğer	İlaç ya da radyasyonla uyarılan trombositopeni · Neonatal hipoksi ya da plasental yetersizlik

C. Sekestrasyon

Hipersplenizm · Soğuk Yaralanmaları · Yanıklar

(Kaynak: Nelson - Bölüm 20 Kan, Tablo 511.1; Wilson DB: Acquired platelet defects, in Orkin SH, Fisher DE, Ginsberg D, et al., editors: Nathan and Oski’s hematology of infancy and childhood, ed 8, 2015, Saunders Elsevier, Box 34.1, p 1077. HELLP: hemoliz, yükselmiş karaciğer enzimleri ve düşük trombosit · HIV: insan immün yetmezlik virüsü · İTP: immün trombositopenik purpura · VWH: von Willebrand hastalığı)

Hızlı ayırt ettiriciler