| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | bulgu |
| baslik | Yaygın damariçi pıhtılaşma (YDP/DIK) nedenleri — Tablo 510.1 ters indeksi |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-09-24 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 20 Kan |
Yaygın damariçi pıhtılaşma (YDP; dissemine intravasküler koagülasyon, DIK) tabloya yol açan durumların ters indeksi. (Nelson - Bölüm 20 Kan, Bölüm 510, Tablo 510.1)
| Kategori | Nedenler |
|---|---|
| Enfeksiyonlar | ‣ (‣) · Bakteriyel ‣ (stafilokoksik, streptokoksik, ‣, Salmonella) · Riketsiya (‣) · Virüs (‣, herpes simpleks, hemorajik ateşler) · Sıtma · Mantar |
| Doku hasarı | Merkezi sinir sistemi travması (masif kafa yaralanması) · Çoklu kırıklarla birlikte yağ embolisi · Çarpma yaralanması · Derin şok ya da asfiksi · ‣ ya da hipertermi · Masif yanıklar |
| Malignensi | Akut promiyelositik lösemi · Akut monoblastik lösemi · Yaygın maligniteler (‣) |
| Venom ya da toksin | Yılan sokmaları · Böcek ısırıkları |
| Mikroanjiyopatik bozukluklar | Şiddetli trombotik trombositopenik purpura ya da ‣ · Dev ‣ (Kasabach-Merritt Sendromu) |
| Gastrointestinal bozukluklar | Fulminan hepatit · İskemik bağırsak · Pankreatit |
| Kalıtımsal trombotik bozukluklar | Homozigot/bileşik heterozigot protein C, protein S, ya da ATIII eksikliği → bkz. Kalıtsal Trombofililer |
| Yenidoğan | Maternal toksemi · Bakteriyel ya da viral sepsis (grup B streptokok, ‣) · Ablasyo plasenta · Şiddetli ‣ · Nekrotizan enterokolit · ‣ · Bir ikizin fetal kaybı |
| Diğerleri | Şiddetli akut graft reddi · Akut hemolitik ‣ · Şiddetli kollajen-vasküler hastalık · ‣ · Heparinle uyarılan tromboz · Aktive protrombin kompleksi konsantrelerinin infüzyonu · Hiperpireksi/ensefalopati, hemorajik şok sendromu |
(Kaynak: Nelson - Bölüm 20 Kan, Tablo 510.1; Montgomery RR, Scott JP: Hemostasis: diseases of the fluid phase, in Nathan DG, Oski FA, editors: Hematology of infancy and childhood, vol 2, ed 4, 1993, Saunders)
💡 TUS ipucu — klasik üçlü tetikleyiciMeningokoksemi → purpura fulminans · Akut promiyelositik lösemi (APL) → YDP · Dev hemanjiyom → Kasabach-Merritt Sendromu. Yenidoğanda YDP görürsen: sepsis, ablasyo plasenta, Nekrotizan Enterokolit, ikiz kaybı.
“(PT), parsiyel tromboplastin (PTT) ve trombin zamanlarında (TZ) uzama görülür. Trombosit sayıları belirgin olarak baskılanmış olabilir. Kan yaymasında parçalı ve ekinositlerle ile migfer şeklinde kırmızı küreler görülür (şistositler).”
📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı“YDP tedavisinde ilk iki basamak en önemlidir: YDP neden olan tetikleyicinin tedavi edilmesi ve YDP sıklıkla komplike eden şok, asidoz ve hipoksiyi düzelterek normal homeostazın tekrar sağlanması.”“Altta yatan problem kontrol edilebilir ve hasta dengede olursa kanama hızla durur ve anormal laboratuvar bulgularında iyileşme görülür.”“Kanama olan hastalarda yerine koyma tedavisi için kan bileşenleri kullanılır ve trombosit infüzyonları (trombositopeni için), kriyopresipitat (hipofibrinojenemi için) ve taze donmuş plazmayı (diğer pıhtılaşma faktörleri ve doğal inhibitörlerin replasmanı için) içerir.”Heparin:“Heparinin YDP’daki rolü YDP ile ilişkili vasküler tromboz olan hastalar ya da venöz tromboembolizm için yüksek risk altında olduğu için profilaksi gereken hastalarla sınırlıdır.”“YDP hastalarının prognozu birincil olarak primer hastalığın tedavisinin sonucuna ve son organ hasarının tedavisine bağlıdır.”
| Durum | Ayırt eden özellik |
|---|---|
| Trombotik Mikroanjiyopatiler Karşılaştırması | Fibrinojen ve PT/PTT normal; ADAMTS13 ayırt ettirir |
| Karaciğer yetmezliği | Faktör VIII normal/yüksek (YDP’de düşük); D-dimer daha az yükselir |
| ‣ | Fibrinojen ve trombosit normal; PT izole uzar |
| Kalıtsal Trombofililer | Yenidoğanda purpura fulminans, sepsis yok |