Atopik Dermatit

“Atopik dermatit (AD) veya egzama, bebeklik ve çocukluk çağının en sık görülen kronik tekrarlayan deri hastalığıdır. Dünya çapında çocukların %10-30’unu etkiler ve sıklıkla diğer atopik hastalıkları olan ailelerde ortaya çıkar.” (Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar, Bölüm 170 · Donald YM Leung ve Scott H. Sicherer)

💡 TUS ipucu — “atopik yürüyüş”“AD olan bebekler, daha sonraki çocukluk dönemlerinde Besin Alerjisi, alerjik rinit ve astım gelişimine yatkındır, bu süreç ‘atopik yürüyüş’ olarak adlandırılır.”

En belirleyici bulgu:“Aşırı deri kuruluğu, AD’nin belirleyici bir özelliğidir.”

En güçlü gen:“Epidermisin yapısal bir proteini olan filaggrin ve onun yıkım ürünleri derinin nemlendirilmesi ile birlikte engel fonksiyonu için kritiktir.”

Etiyoloji ve patogenez

• “AD bozulmuş deri engeli, azalmış deri doğal immünite cevabı ve kronik enflamasyona yol açan çevresel alerjen ve mikroplara karşı yönelmiş edinsel immünite cevabı ile sonuçlanan kompleks bir genetik hastalıktır.”
• Filaggrin:“Filaggrin gene ilişkilendirilen (FLG) mutasyonlar iktiyozis vulgaris (kuru deri, palmar hiperlinearite) ve ağır AD’li hastaların %50’sinde gösterilmiştir.” — “FLG mutasyonu besin alerjisi ve Egzema Herpetikum ile yakın ilişkilidir.”
• “Yine de FLG mutasyonu taşıyıcıların %60 kadarı atopik hastalıklar geliştirmez.”
• “Alerjik enflamasyonda bulunan IL-4, IL-13, IL-22, IL-25 ve IL-31 ve tümör nekrozis faktör gibi sitokinler, filaggrin ve diğer epidermal protein ve lipidleri de azaltabilir.”
• “AD’li hastalar, doğal immünitenin bozulmuş, Mikrobiyom ve Çocuk Sağlığı harap olması, deri epitel disfonksiyonu ve konak antimikrobiyal yanıtını azaltan yönelmiş bağışıklık yolaklarının fazla ekspresyonu ile deri bakteriyal, viral ve fungal enfeksiyonları açısından artmış risk altındadır.”
• İki fenotip:“Atopik egzama, IgE-aracılı duyarlanma (başlangıçta veya egzama süresince) ile ilişkilidir ve AD’li hastaların %70-80’inde meydana gelir. Atopik olmayan egzama IgE-aracılı duyarlaşma ile ilişkili değildir ve AD’li hastaların %20-30’unda görülür.”
• CLA:“Atopik egzamada, deri hedef reseptörleri olan kutanöz lenfosit-ilişkili antijen (CLA) eksprese eden dolaşan T hücreleri, IgE sentezine izotip geçişine neden olan interlökin-4 (IL-4) ve IL-13 dahil olmak üzere yüksek seviyelerde Th2 sitokinleri üretirler.”
• Kronik faz:“Kronik AD deri lezyonlarında daha az IL-4 ve IL-13 eksprese eden hücre varken; daha çok sayıda IL-5, granülosit-makrofaj koloni uyarıcı faktör (GM-CSF), IL-12 ve IFN-γ eksprese hücre vardır.”
• “Kronik AD’de artmış tip 1 ve tip 17 immün cevaplar olmasına rağmen, IL-4 ve IL-13’ün yanı sıra diğer tip 2 sitokinler (örn. TSLP, IL-31, IL-33) baskındır ve Th2 doğal lenfoid ve Th2 hücrelerinin artışını yansıtır.”
• “IL-4 ve IL-13’ün şiddetli kalıcı AD’nin sürdürülmesindeki öneminin birçok klinik çalışma tarafından doğrulandığını, IL-4 ve IL-13’ü bloklayan biyolojik ajanların orta ve ağır şiddetteki AD’de klinik fayda sağlayacağını göstermektedir.”

Patoloji

• “Akut AD deri lezyonları, spongiyozis veya epidermisin belirgin hücreler arası ödemi ile karakterizedir.”
• “AD’de, Langerhans hücreleri gibi epidermiste bulunan dendritik antijen-sunan hücreler, yüzeye bağlı IgE moleküllerini sergileyerek, alerjen ve patojenleri algılamak üzere üst epidermise ulaşırlar.”
• “Akut AD lezyonlarında belirgin perivenüler T-hücre ve monosit-makrofaj infiltrasyonu vardır.”
• “Kronik likenifiye AD, hiperkeratozis ve minimal spongiyozisli hiperplastik epidermis ile karakterizedir. Dermal mononükleer hücre infiltrasyonunda makrofajlar ve epidermis için IgE taşıyan Langerhans hücre ağırlıklı olarak vardır. Artmış mast hücre ve eozinofil sayısı deri enflamasyonuna katkıda bulunur.”