| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Anafilaksi |
| ad-en | Anaphylaxis |
| omim | - |
| gen | - |
| lokus | - |
| kalitim | - |
| insidans | ABD’de yıllık insidans 100.000 kişide 42 vaka; toplamda >150.000 vaka/yıl (Nelson, Bölüm 174) |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-09-27 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar |
“Anafilaksi, hızlı başlangıçlı olan ve ölüme neden olabilen ciddi bir alerjik reaksiyon olarak tanımlanır.” (Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar, Bölüm 174 · Hugh A. Sampson, Julie Wang ve Scott H. Sicherer)
💡 TUS ipucu — epinefrin birinci basamaktır**** “Anafilaksi, kas içi (IM, birinci basamak) veya intravenöz (IV) epinefrin, IM veya IV H₁ veya H₂ antihistaminik ajanları, oksijen, IV sıvılar, inhale β-agonistler ve/veya kortikosteroidlerle agresif tedavi gerektiren tıbbi bir acil durumdur.”
“Epinefrin en önemli ilaçtır ve uygulanmasında hiçbir gecikme olmamalıdır.”
Doz:“1:1.000 dilüsyonda, 0.01 mg/kg; maksimum 0.5 mg”, uyluk lateraline IM. “12 yaşında büyük çocuklar için birçok uzman 0.5 mg IM dozunu önermektedir.”“Belirtiler devam ederse veya kötüleşirse IM dozu 5-15 dakikalık aralıklarla tekrarlanabilir.”
| Mekanizma | Tetikleyiciler |
|---|---|
| İmmünolojik IgE/FcεRI | Besin · Böcek sokmaları/ısırıkları · İlaçlar (örn. β-laktam antibiyotikler) · Diğer (örn. lateks) |
| İmmünolojik diğer | Kompleman kaskadı aktivasyonu · Koagülasyon yolağı aktivasyonu |
| Mast hücrelerinin doğrudan uyarılması | Egzersiz · Soğuk · İlaçlar (örn. opioidler) · Diğer |
Salınan aracılar: Histamin · Triptaz · Karboksipeptidaz A · Kimaz · PAF · Prostaglandinler · Lökotrienler · DiğerleriHedef organ etkileri:
| Sistem | Bulgular |
|---|---|
| Cilt | Kaşınma · Kızarıklık · Ürtiker · Anjiyoödem |
| Solunum | Öksürük · Nefes darlığı · Ses kısıklığı · ‣ · Hışıltı |
| Gİ | Kusma · İshal · Karın ağrısı |
| KVS | Baş dönmesi · Hipotansiyon · Şok · İnkontinans · ‣ · Aritmi |
| SSS | Baş ağrısı |
| Grup | Örnekler |
|---|---|
| Alerjen tetikleyiciler (IgE-bağımlı) | “Gıdalar (örn. yerfıstığı, ağaç kuruyemişleri, kabuklu deniz ürünleri, balık, süt, yumurta, buğday, soya, susam, et [galaktoz-α-1,3-galaktoz]) · Gıda katkı maddeleri (örn. baharatlar, renklendiriciler, bitkisel zamklar, kirleticiler) · Sokan böcekler (‣ türleri) · İlaçlar (örn. β-laktam antibiyotikler, ibuprofen) · Biyolojik ajanlar (örn. monoklonal antikorlar [infliksimab, omalizumab] ve alerjenler [provokasyon testleri, spesifik immünoterapi]) · Doğal kauçuk lateksi · Aşılar” |
| İnhalantlar (nadir) | “at veya hamster kepekleri, çim poleni” |
| Diğer immün mekanizmalar (IgE bağımsız) | “IgG aracılı (infliksimab, yüksek moleküler ağırlıklı dekstranlar) · İmmün agregatlar (IVIG) · İlaçlar (aspirin, NSAEİ, opiatlar, kontrast madde, etilen oksit/‣ tüpü) · Kompleman aktivasyonu” |
| Fiziksel faktörler | “egzersiz, soğuk, sıcak, güneş ışığı/ultraviyole radyasyon” |
| Diğer | Etanol · İdiyopatik |