Özellik Değer
tags sendrom
ad-tr Anafilaksi
ad-en Anaphylaxis
omim -
gen -
lokus -
kalitim -
insidans ABD’de yıllık insidans 100.000 kişide 42 vaka; toplamda >150.000 vaka/yıl (Nelson, Bölüm 174)
tus-onceligi yüksek
guncelleme 2026-09-27
kaynaklar Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar

Anafilaksi

“Anafilaksi, hızlı başlangıçlı olan ve ölüme neden olabilen ciddi bir alerjik reaksiyon olarak tanımlanır.” (Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar, Bölüm 174 · Hugh A. Sampson, Julie Wang ve Scott H. Sicherer)

💡 TUS ipucu — epinefrin birinci basamaktır**** “Anafilaksi, kas içi (IM, birinci basamak) veya intravenöz (IV) epinefrin, IM veya IV H₁ veya H₂ antihistaminik ajanları, oksijen, IV sıvılar, inhale β-agonistler ve/veya kortikosteroidlerle agresif tedavi gerektiren tıbbi bir acil durumdur.”

“Epinefrin en önemli ilaçtır ve uygulanmasında hiçbir gecikme olmamalıdır.”

Doz:“1:1.000 dilüsyonda, 0.01 mg/kg; maksimum 0.5 mg”, uyluk lateraline IM. “12 yaşında büyük çocuklar için birçok uzman 0.5 mg IM dozunu önermektedir.”“Belirtiler devam ederse veya kötüleşirse IM dozu 5-15 dakikalık aralıklarla tekrarlanabilir.”

Etiyoloji (Tablo 174.2)

Şekil 174.1 — Anafilaksi patogenezinin özeti

Mekanizma Tetikleyiciler
İmmünolojik IgE/FcεRI Besin · Böcek sokmaları/ısırıkları · İlaçlar (örn. β-laktam antibiyotikler) · Diğer (örn. lateks)
İmmünolojik diğer Kompleman kaskadı aktivasyonu · Koagülasyon yolağı aktivasyonu
Mast hücrelerinin doğrudan uyarılması Egzersiz · Soğuk · İlaçlar (örn. opioidler) · Diğer

Salınan aracılar: Histamin · Triptaz · Karboksipeptidaz A · Kimaz · PAF · Prostaglandinler · Lökotrienler · DiğerleriHedef organ etkileri:

Sistem Bulgular
Cilt Kaşınma · Kızarıklık · Ürtiker · Anjiyoödem
Solunum Öksürük · Nefes darlığı · Ses kısıklığı · ‣ · Hışıltı
Gİ Kusma · İshal · Karın ağrısı
KVS Baş dönmesi · Hipotansiyon · Şok · İnkontinans · ‣ · Aritmi
SSS Baş ağrısı

Tablo 174.2 — Toplumdaki anafilaksi tetikleyicileri

Grup Örnekler
Alerjen tetikleyiciler (IgE-bağımlı) “Gıdalar (örn. yerfıstığı, ağaç kuruyemişleri, kabuklu deniz ürünleri, balık, süt, yumurta, buğday, soya, susam, et [galaktoz-α-1,3-galaktoz]) · Gıda katkı maddeleri (örn. baharatlar, renklendiriciler, bitkisel zamklar, kirleticiler) · Sokan böcekler (‣ türleri) · İlaçlar (örn. β-laktam antibiyotikler, ibuprofen) · Biyolojik ajanlar (örn. monoklonal antikorlar [infliksimab, omalizumab] ve alerjenler [provokasyon testleri, spesifik immünoterapi]) · Doğal kauçuk lateksi · Aşılar”
İnhalantlar (nadir) “at veya hamster kepekleri, çim poleni”
Diğer immün mekanizmalar (IgE bağımsız) “IgG aracılı (infliksimab, yüksek moleküler ağırlıklı dekstranlar) · İmmün agregatlar (IVIG) · İlaçlar (aspirin, NSAEİ, opiatlar, kontrast madde, etilen oksit/‣ tüpü) · Kompleman aktivasyonu”
Fiziksel faktörler “egzersiz, soğuk, sıcak, güneş ışığı/ultraviyole radyasyon”
Diğer Etanol · İdiyopatik

Tablo 174.3 — Anafilaksi için hasta risk faktörleri

Yaş ilişkili