| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Hipokalemi ve hiperkalemi karşılaştırması |
| ad-en | Hypokalemia vs hyperkalemia |
| omim | - |
| gen | - |
| lokus | - |
| kalitim | - |
| insidans | - |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-09-27 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 6 Sıvı ve Elektrolit Bozuklukları |
Kaynak: Nelson - Bölüm 6 Sıvı ve Elektrolit Bozuklukları, Bölüm 68.4 (Tablo 68.4 ve 68.5).
ℹ️ Bu sayfanın rolü Burası potasyum bozukluğundan yola çıkar: mekanizma, Pediatrik Elektrokardiyografi, transselüler geçişin yönü ve klinik tablo. Tübülopatilerin gen ve nefron segmenti düzeyindeki ayrıntılı ayrımı için → Kalıtsal Tübülopatiler Karşılaştırması.
| Özellik | Hipokalemi | Hiperkalemi |
|---|---|---|
| Mekanizma sayısı | Dört: yalancı, transselüler geçiş, azalmış alım, kayıp | Üç: aşırı alım, transselüler geçiş, azalmış salgılanma |
| Laboratuvar artefaktı | Yalancı hipokalemi — lösemi/çok yüksek beyaz küre, oda sıcaklığında bekletilmiş örnek | Psödohiperkalemi — hemoliz, turnike/yumruk sıkma, trombositoz, lökositoz, ailevi |
| EKG | Düzleşmiş T, ST depresyonu, U dalgası, torsades | Sivri T → ST depresyonu, PR uzaması, P düzleşmesi, geniş QRS → VF/asistol |
| Kas | Zayıflık, kramp, asandan paralizi (<2.5 mEq/L), diyafram felci, ‣ | Parestezi, fasikülasyon, ilerleyici paralizi (kardiyak toksisite genelde önce gelir) |
| GİS | ‣, ileus | — |
| Böbrek | Nefrojenik DI (poliüri, polidipsi), ‣, böbrek kistleri | — |
| Asidoza etki | Metabolik alkaloz sık eşlik eder (kusma, diüretik, mineralokortikoid) | Metabolik asidoz sık eşlik eder (böbrek yetmezliği, aldosteron eksikliği) |
| En sık çocukluk nedeni | Gastroenterit | Psödohiperkalemi (örnek alma güçlüğü) |
| Acil tedavi | Neden düzeltilir; ‣ varsa önce Mg²⁺ | Kalsiyum (kalbi stabilize et) + bikarbonat / insülin+glukoz / albuterol (hücre içine) + lup diüretiği / SPS / patiromer / ‣ (vücuttan at) |
| Uyaran | Potasyum yönü | Sonuç |
|---|---|---|
| ‣ | Hücre dışına | Hiperkalemi — “Solunumsal asidozun metabolik asidozdan daha az etkisi vardır.” |
| ‣ | Hücre içine | Hipokalemi — “Bu etki metabolik alkalozda solunumsal alkaloza göre çok daha fazladır.” |
| İnsülin | Hücre içine | Hipokalemi; insülin eksikliği → Hiperkalemi |
| β-adrenerjik agonist (albuterol) | Hücre içine | Hipokalemi; β-bloker → Hiperkalemi |
| α-adrenerjik agonist | Hücre içine | Hipokalemi |
| Hiperozmolalite (mannitol, hipertonik salin) | Hücre dışına | Hiperkalemi — “ozmolalitenin artması ile ISA’dan hareket eder” |
| Egzersiz | Hücre dışına | Hiperkalemi — “yüksek aktivite ile potasyum düzeyi 1-2 mEq/L artabilir” |
| Hücre yıkımı (rabdomiyoliz, tümör lizis, hemoliz, doku nekrozu) | Hücre dışına | Hiperkalemi |
| Yeniden besleme sendromu | Hücre içine | Hipokalemi |
| Süksinilkolin, dijital, florür | Hücre dışına | Hiperkalemi — “hiperkalemi riski olan hastalarda anestezi sırasında süksinilkolin kullanılmamalıdır” |
| Teofilin, baryum, toluen, sezyum klorür | Hücre içine | Hipokalemi |
| Hastalık | Kalıtım/gen | K⁺ | KB | Ayırt edici |
|---|---|---|---|---|
| Bartter Sendromu | OR | Düşük | Normal | ‣, nefrokalsinoz; lup diüretiği taklidi. ROMK tipinde yenidoğanda geçici hiperkalemi |
| Bartter tip 2 (ROMK) | OR | Yenidoğanda yüksek, sonra düşük | Normal | Antenatal form MAGED2 → şiddetli polihidramnioz, geçici |
| Gitelman Sendromu | OR | Düşük | Normal | Hipokalsiüri + hipomagnezemi; tiyazid taklidi |
| EAST sendromu | OR | Düşük | Normal | Epilepsi, ataksi, ‣, tübülopati |
| ‣ | OD | Düşük | Yüksek | ENaC aktive edici; renin ve aldosteron düşük; amilorid/triamterene yanıt |
| Gordon sendromu (PHA tip II) | OD, WNK1/WNK4 | Yüksek | Yüksek | Hiperkloremik metabolik asidoz; tiyazide yanıt |
| ‣ tip I | OR (ciddi) / OD (hafif) | Yüksek | Düşük | Aldosteron yüksek, cevap yok; tuz kaybı böbrek+kolon+ter; OR formda miliaria-rubra benzeri döküntü |
| Otozomal dominant hipoparatiroidizm (CaSR aktive edici) | OD | Düşük | Normal | ‣ + hipomagnezemi + alkaloz |
💡 TUS ipucu — hipokalemi + hipertansiyon = Adrenal Steroid Hormon Etkileri Bu ikili görülürse ayrım renin ve aldosteron ile yapılır:
- Aldosteron ↑, renin ↓ → Primer Aldosteronizm, adenom/hiperplazi, glukokortikoid ile düzeltilebilir aldosteronizm
- Aldosteron ↓, renin ↓ → Liddle Sendromu, 11β-HSD eksikliği / meyan kökü, Cushing, 11β- ve 17α-hidroksilaz eksikliği (DOK yüksek)
- Aldosteron ↑, renin ↑ → renovasküler hastalık, renin salgılayan tümör
Hipokalemi + normal kan basıncı + alkaloz → kusma, diüretik, Bartter, Gitelman.
| Durum | K⁺ | Na⁺ | Asit-baz | KB |
|---|---|---|---|---|
| 21-hidroksilaz eksikliği (klasik KAH) | Yüksek | Düşük | Asidoz | Düşük (tuz kaybı) |
| ‣ | Yüksek | Düşük | Asidoz | Düşük |
| 11β-hidroksilaz eksikliği | Düşük | — | Alkaloz | Yüksek (DOK) |
| 17α-hidroksilaz eksikliği | Düşük | — | Alkaloz | Yüksek (DOK) + seks hormonu eksikliği |
| Aldosteron sentaz eksikliği | Yüksek | Düşük | Asidoz | Düşük |
| Hiporeninemik hipoaldosteronizm | Yüksek | Normal | Asidoz | Değişken |