| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | bulgu |
| baslik | Prematüritenin erken ve geç sekelleri ve yüksek riskli bebeğin taburculuk ölçütleri — Tablo 117.8 ve 117.9 |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-09-27 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan |
| Erken dönem | Geç dönem |
|---|---|
| Hipoksi, iskemi | “Zihinsel engelli, spastik dipleji, ‣, nöbet, düşük okul performansı” |
| ‣ | “Zihinsel engelli, ‣, nöbet, hemoraji sonrası hidrosefali” |
| ‣ | “Duyma ve görme sorunları, ‣, ‣, ‣” |
| ‣ | “‣, ‣, bronkospazm, malnütrisyon, ‣” |
| Nekrotizan Enterokolit | “Kısa barsak sendromu, malabsorbsiyon, malnütrisyon” |
| Kolestatik karaciğer hastalıkları | “Siroz, karaciğer yetmezliği, malnütrisyon” |
| Beslenme eksikliği | “Osteopeni, kırıklar, anemi, ‣” |
| Sosyal stres | “Çocuk ihmal ve istismarı, büyüme geriliği, boşanma” |
| Diğer sekeller | “‣, enfeksiyonlar, ‣, sindirme tüpü, ‣ ligasyonu, intravenöz infiltrasyonu, gastroözefageal reflü, hipertansiyon, ‣, kolelitiyazis, ‣, kutanöz hemanjiyomlar” |
(Kaynak: Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Tablo 117.9)
💡 TUS ipucu — erken sekelden geç sekele zincirHipoksi-iskemi → spastik dipleji (bkz. Serebral Palsi Motor Sendromları Karşılaştırması, Periventriküler Lökomalazi) İVK → posthemorajik HidrosefaliSolunum yetmezliği → bronkopulmoner displazi + subglottik stenozNekrotizan Enterokolit → kısa barsak sendromuUzun süreli TPN → kolestatik karaciğer hastalığı → siroz
“Gelişim geriliği açısından Prematüre Bebek diğer zamanında doğan akranlarına göre yüksek risk altında olduğu iyi bilinmektedir: ne kadar prematüre ise gerilik riski o kadar yüksektir.”
⚠️ İki yaştan sonra düzeltme tartışmalıdır“En azından yaşamın ilk iki yılında, bir gecikme olduğunu belirlemek çocuğun düzeltilmiş yaşının kullanılması gerektiği belirtmek önemlidir.”“Düzeltilmiş yaş, prematüre doğumda kalan haftaları çocuğun kronolojik yaşından çıkararak hesaplanır. Böyle yaparak düzeltilmiş yaş çocuğun prematüre olduğunu göz önünde tutar.”“Bazı tartışmalar düzeltilmiş yaşın iki yaşından sonra kullanılmaya devam edip etmeyeceğini sorgular.”Erken müdahale:“Gecikmenin olduğu belirlenirse çocuk büyüdükçe gecikmeyi en aza indirmeye yardımcı olmak için uygun tedaviye yönlendirilmelidir.” — “Engelli Bireyler Yasası kapsamındaki federal yasa uyarınca eyaletlerin üç yaşından küçük çocuklara gelişimsel gecikmeye erken müdahale hizmetleri vermesini sağlamaktadır.”
“Özellikle kafa ultrasonunda evre III veya IV intraventriküler hemoraji veya PVL görülme hikayesi olan prematüre bebekler motor gerilik için artmış risk altındadır.”
📝 GMA ve HINE“Serebral Palsi gelişmekte olan immatür beyin hasarına bağlı ilerleyici olmayan bir bozukluktur ve kalıcı hareket ve postür bozukluğudur.”“Geçmişte serebral palsinin 18-24 aya kadar tanısı konulamazdı. Fakat Genel Hareketlerin Değerlendirilmesi (General Movements Assessment, GMA) ve Hammersmith Bebek Nörolojik Değerlendirme (HINE) gibi güncel testler yaşamın ilk birkaç ayından itibaren serebral palsi riski yüksek olan çocukların” belirlenmesine olanak sağlar.
| Alan | Ölçüt |
|---|---|
| Akut hastalık | “Akut hayatı tehdit eden hastalığın geçmesi” |
| Takibe devam edilen kronik fakat stabil sorunlar | Bronkopulmoner displazi · İntraventriküler kanama · Cerrahi ya da tıbbi tedavi sonrası nekrotizan enterokolit · ‣, diğer kardiyak lezyonlar · Anemi · Prematürite retinopatisi · İşitme problemleri · Apne · Kolestaz |
| Stabil ısı regülasyonu | — |
| Enteral beslenme ile alım | “Emerek anne sütü · Biberon ile beslenme · Sonda ile beslenme” |
| Belirgin apne olmaması | — |
| Profilaksi | “Uygun bağışıklama ve eğer gerekiyorsa ‣ profilaksisi” |
| Tarama | İşitme testi · “Gebeliğin 30. haftasından önce veya doğum ağırlığı <1.500 gr ise ‣” |
| Ebeveyn yeterliliği | “Ebeveynlerin bilgisi, beceri ve yeterliliği: İlaçların verilmesi (diüretikler, metilksantinler, aerosoller ve benzeri) · Oksijen kullanımı, apne izlemi, oksimetreler · Beslenme desteği (zamanlama, hacim, konsantre mamaların karışımı) · Hastalığın tanınması ve kötüye gitme · Temel ‣ · Bebeğin güvenliği” |
| Randevu planlanması | “Birinci basamak sağlık hizmeti sağlayıcısı · Yenidoğan kliniğinde takip · Ergoterapi/fizik tedavi” |
| Görüntüleme | “Kranial ultrasonu” |
| Sosyal | “Sosyal risklerin değerlendirilmesi ve çözümleri” |