| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | Çeşitli antibakteriyel ajanlar |
| ad-en | Miscellaneous antibacterial agents |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 207 |
Bir sınıfa sığmayan, ama her biri kendi niş endikasyonuna sahip ajanlar (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 207).
| Ajan | Özellikler |
|---|---|
| METRONİDAZOL | *DNA SENTEZİNİN BOZULMASI İLE İŞLEV GÖRÜR, ANTİANAEROBLARA KARŞI BİR AJAN OLARAK EŞSİZ BİR ROL VARDIR VE AYNI ZAMANDA ANTİPARAZİTİK VE ANTİHELMİNTİK ETKİNLİĞİ DE VARDIR.” |
| BENZNİDAZOL | 2017’DE İLİNTİLİ BİR İLAÇ OLAN BENZNİDAZOL, FDA’İN YETİM İLAÇ HIZLANDIRILMIŞ ONAY YOLU ARACILIĞIYLA ONAYLANMIŞTIR. BU ANTİPROTOZOAL AJAN TRYPANOSOMA CRUZI’DEKİ DNA, RNA VE PROTEİN SENTEZİNİ İNHİBE EDER VE CHAGAS HASTALIĞI İÇİN ERİŞKİN VE ÇOCUKLARDA KULLANIMI ONAYLANMIŞTIR |
| Ajan | Kullanım |
|---|---|
| RİFAMPİN | BAKTERİYEL RNA POLİMERAZI İNHİBE EDER VE TÜBERKÜLOZ YÖNETİMİNDE ÖNEMLİ ROLÜ OLAN BİR ANTİTÜBERKÜLOZ ANTİBİYOTİKTİR. ÇOCUK HASTALARDAKİ DİĞER BAKTERİYEL ENFEKSİYONLARIN YÖNETİMİNDE DE DEĞERLİDİR; GENELLİKLE S. AUREUS ENFEKSİYONLARININ TEDAVİSİNDE İKİNCİ AJAN OLARAK VEYA H. INFLUENZAE TİP b VEYA N. MENINGITIDIS’İN NAZOFARENGEAL KOLONİZASYONUNU ORTADAN KALDIRMAK İÇİN KULLANILIR |
| RİFABUTİN | TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ İÇİN ENDİKASYON DIŞI KULLANILAN VE AYRICA ‣ VEYA İMMÜN YETMEZLİK HASTALARINDA YAYGIN MYCOBACTERIUM AVIUM KOMPLEKSİ HASTALIĞININ ÖNLENMESİ VE TEDAVİSİ İÇİN EMİLMEYEN RİFAMİSİNDİR |
| RİFAKSİMİN | ÇOKLU KEZ TEKRARLAYAN C. DIFFICILE ENFEKSİYONU OLAN HASTALARI TEDAVİ ETMEK İÇİN ADJUVAN OLARAK KULLANILABİLİR |
💡 Dar spektrum bir avantajdır“Fidaksomisin DAR SPEKTRUMLU MAKROSİKLİK ANTİBİYOTİK İLAÇLARIN YENİ BİR SINIFININ İLK ÜYESİDİR. FİDAKSOMİSİN C. DIFFICILE ENFEKSİYONUNA KARŞI ETKİNLİĞİ OLAN BİR RNA POLİMERAZ İNHİBİTÖRÜDÜR.”
Dar spektrum burada bir tasarım tercihidir: bağırsak florasını korur, böylece C. difficile enfeksiyonunun nüksünü azaltır.
⚠️ Eski bir ajanın geri dönüşü“Antibiyotik direncinde ortaya çıkan kriz, son dekadlarda klinik uygulamada terk edilmiş olan POLİMİKSİN AİLESİNİN (POLİMİKSİN E) BİR ÜYESİ OLAN KOLİSTİN (KOLİSTİMETAT SODYUM) GİBİ ANTİMİKROBİYAL AJANLARIN YENİDEN KEŞFİNİ GEREKLİ KILMIŞTIR.”
| Alan | İçerik |
|---|---|
| Yapı | POLİMİKSİNLERİN GENEL YAPISI HİDROFOBİK KUYRUKLARI İLE SİKLİK PEPTİDDEN OLUŞUR |
| Mekanizma | GRAM-NEGATİF BAKTERİNİN DIŞ MEMBRANINDA LİPOPOLİSAKKARİDE BAĞLANDIKTAN SONRA POLİMİKSİNLER İÇ VE DIŞ MEMBRANI BOZARAK HÜCRE ÖLÜMÜNE YOL AÇAR |
| Spektrum | KOLİSTİN P. AERUGINOSA DAHİL ENTEROBACTERIACEAE AİLESİNE KARŞI GENİŞ ÖLÇÜDE ETKİNDİR. AYNI ZAMANDA ESBL VE KARBAPENEMAZ ÜRETEN SUŞLARA KARŞI DA ETKİNDİR |
| Toksisite | TOKSİSİTELERİ BAŞLICA RENAL VE NÖROLOJİKTİR |
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — çeşitli ajanlar
- Metronidazol: DNA sentezi bozulması; anaerob + antiparaziter + antihelmintik.
- Rifampin: bakteriyel RNA POLİMERAZ inhibisyonu. Üç rol: tüberküloz · S. aureus’ta İKİNCİ ajan · Hib ve meningokok NAZOFARENGEAL TAŞIYICILIĞIN eradikasyonu.
- Rifabutin → HIV/immün yetmezlikte yaygın M. avium kompleksi önleme ve tedavisi; tüberkülozda endikasyon dışı.
- Rifaksimin → çoklu kez tekrarlayan C. difficile enfeksiyonunda adjuvan.
- Fidaksomisin → C. difficile’ye karşı RNA polimeraz inhibitörü; dar spektrumlu makrosiklik sınıfın ilk üyesi.
- Kolistin (polimiksin E) → ESBL ve karbapenemaz üreten gram-negatiflerde “son çare” ajanıdır; mekanizması LPS’ye bağlanıp iç ve dış membranı bozmaktır.
- Kolistin toksisitesi RENAL ve NÖROLOJİKTİR; aminoglikozidlerle BİRLİKTE verilmez.
- Benznidazol → CHAGAS HASTALIĞI (T. cruzi), FDA yetim ilaç onayı 2017.