| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | Aminoglikozidler |
| ad-en | Aminoglycosides |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 207 |
“Aminoglikozid antibiyotikler STREPTOMİSİN, KANAMİSİN, GENTAMİSİN, TOBRAMİSİN, NETİLMİSİN ve AMİKASİNİ kapsar. Çocuklarda en yaygın kullanılan aminoglikozidler GENTAMİSİN ve TOBRAMİSİNDİR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 207)
💡 Mekanizma ve sinerji“Aminoglikozidler bakteriyel protein sentezini inhibe ederek etki gösterirler.”
“Aminoglikozidler daha sık olarak GRAM-NEGATİF ENFEKSİYONLARI İÇİN KULLANILSALAR DA S. AUREUS’A KARŞI BİR β-LAKTAM AJAN İLE BİRLİKTE UYGULANDIĞINDA GBS, L. MONOCYTOGENES, VİRİDANS STREPTOKOKLAR, CORYNEBACTERIUM JEIKEIUM, PSEUDOMONAS, STAPHYLOCOCCUS EPIDERMIDIS VE ENTEROCOCCUS’A KARŞI SİNERJİSTİK ETKİNLİK GÖSTEREN GENİŞ SPEKTRUMLU AJANLARDIR.” → Antibiyotik Farmakodinamiği ve Kombinasyonlar
ℹ️ Direnç artsa da hâlâ kilit rol“Aminoglikozid kullanımı, alternatiflerinin geliştirilmesi ile azalmıştır; ancak çocuklarda klinik uygulamada HÂLÂ KİLİT BİR ROL OYNAMAKTA OLUP YENİDOĞAN SEPSİSİ, İYE, GRAM-NEGATİF BAKTERİYEL SEPSİS VE KOMPLİKE KARIN İÇİ ENFEKSİYONLARIN YÖNETİMİNDE; KİSTİK FİBROZİS HASTALARINDAKİ ENFEKSİYONLARDA (TEDAVİDE HEM PARENTERAL HEM AEROSOLİZE FORMDA) VE NÖTROPENİSİ VE ATEŞİ OLAN ONKOLOJİ HASTALARINDA KULLANILMAKTADIR.”
💡 Streptomisin ayrı bir yer tutar“Aminoglikozidler, özellikle streptomisin, aynı zamanda FRANCISELLA TULARENSIS, Tüberküloz VE ATİPİK MİKOBAKTERİYEL ENFEKSİYONLARIN YÖNETİMİNDE de önemlidir.”
⚠️ İki klasik toksisite“Aminoglikozid tedavisinin toksisiteleri NEFROTOKSİSİTE VE OTOTOKSİSİTEYİ (KOHLEAR VE/VEYA VESTİBULAR) KAPSAR VE UZUN SÜRELİ TEDAVİ ALAN HASTALARDA BÖBREK İŞLEVİ VE İŞİTMENİN YANI SIRA SERUM DÜZEYLERİ DE İZLENMELİDİR.”
ℹ️ Toksisite azaltılabilir“Aminoglikozid toksisitesi SERUM DÜZEYLERİNİN UYGUN ŞEKİLDE İZLENMESİ VE GÜNDE BİR DOZLUK TEDAVİ PROTOKOLÜ KULLANILARAK AZALTILABİLİR.”
Hipokalemi · SIVI KAYBI · Hipomagnezemi VE DİĞER NEFROTOKSİK İLAÇLAR
⚠️ Nöromüsküler blokaj“Aminoglikozidlerin SEYREK BİR KOMPLİKASYONU, DİĞER NÖROMÜSKÜLER BLOKE EDİCİ AJANLARIN VARLIĞINDA VEYA ŞÜT ÇOCUĞU Botulizm VARLIĞINDA ORTAYA ÇIKABİLEN NÖROMÜSKÜLER BLOKAJDIR.”
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — aminoglikozidler
- Çocukta en yaygın ikisi: GENTAMİSİN ve TOBRAMİSİN.
- Etki: bakteriyel PROTEİN SENTEZİ inhibisyonu.
- β-laktamla SİNERJİ gösterdiği liste: GBS, L. monocytogenes, viridans streptokok, C. jeikeium, Pseudomonas, S. epidermidis, Enterococcus. Tek başına gram-pozitiflere güvenilmez.
- Streptomisin: Tularemi, tüberküloz ve atipik mikobakteri.
- İki toksisite: NEFROTOKSİSİTE ve OTOTOKSİSİTE (kohlear ve/veya vestibüler).
- Nefrotoksisiteyi artıran dörtlü: hipokalemi, sıvı kaybı, hipomagnezemi, diğer nefrotoksik ilaçlar.
- GÜNDE TEK DOZ protokolü toksisiteyi azaltır — serum düzeyi izlemiyle birlikte.
- Nöromüsküler blokaj seyrek ama kritik: diğer bloke edici ajanlar veya süt çocuğu botulizmi varlığında ortaya çıkar.
- Hedef düzeyler: gentamisin/tobramisin tepe 6-12 mg/l, çukur <2 mg/l; amikasin tepe 25-40 mg/l, çukur <10 mg/l.