Solunum Sıkıntısı ve Yetmezliği

“Solunum sıkıntısı terimi anormal solunum paterni belirti ve bulgularını işaret etmek için kullanılır.” (Nelson - Bölüm 8 Acil Tıp ve Kritik Bakım, Bölüm 89)

💡 TUS ipucu — sıkıntı ↔︎ yetmezlik“Bir çocukta burun kanadı solunumu, takipne, göğüs duvarı retraksiyonu, Tekrarlayan ve Geçmeyen Stridor Nedenleri, inleme, dispne ve hırıltılı solunum sıkıntısı olduğunu gösterir.”“Burun kanadı solunumu özgün bir bulgu değildir; ama bebeklerde solunum sıkıntısının önemli bir işaretidir.”“Solunum yetmezliği akciğerlerin, metabolik talepleri karşılamak için yeteri kadar oksijen sunamaması (hipoksik solunum yetmezliği) ya da karbon dioksit uzaklaştıramaması (ventilasyon yetmezliği) olarak tanımlanır.”“Bu nedenle solunum sıkıntısı klinik izlemle belirlenirken solunum yetmezliği, oksijenasyon veya ventilasyonun veya her ikisinin yetersizliği olarak belirlenir. Solunumsal hastalığı olmayan hastalarda da solunum sıkıntısı, solunum sıkıntısı olmayan hastalarda da solunum yetmezliği oluşabilir.”

Solunum sıkıntısı

• “Solunum sıkıntısı olan bir çocuğu yönetirken dikkatli bir fizik muayene yapılmalıdır. Yanıt verme durumu diğer önemli bir işarettir. Letarji, çevreye ilgisizlik, zayıf ağlama, yorgunluk ve karbon dioksit yüksekliği gelişmek üzere olan solunum yetmezliğini düşündürür.”
• [!tip] TUS ipucu — patolojinin yerine göre patern “Akciğer kompliyansının azaldığı; pnömoni, akciğer ödemi gibi hastalıklarda karakteristik olarak solunum hızlanır ve yüzeyelleşir (tidal volümde azalma).”“Astım ve laringotrakeit gibi obstrüktif hava yolu hastalıklarında tidal volüm artışı ile solunum daha derin, fakat solunum hızı daha yavaştır.”“Hızlı ve derin solunum dışında diğer solunumsal bulguları olmayan hastalarda, hekim Metabolik Asidoz (örn. Diyabetik Ketoasidoz, Renal Tübüler Asidoz) ya da solunum merkezinin uyarılması (örn. ensefalit, merkezi sinir sistemi uyarıcılarının alınması) gibi akciğer dışı solunum sıkıntısı nedenleri açısından alert olmalıdır.”“İnspiratuar stridor toraks girişindeki hava yollarının tıkanıklığını gösterirken, ekspiratuar hışıltı toraks girişinin altındaki hava yolu tıkanıklığının sonucudur.”“İnleme sıklıkla rezidüel kapasitesi azalmış hastalıklarda (örn. pnömoni, akciğer ödemi) ve periferik hava yolu hastalıklarında (örn. Akut Bronşiyolit) görülür.”

Tablo 89.1 — Akciğer patolojisi için tipik lokalize edici bulgular

(Kaynak: Tablo 89.1)

Tablo 89.2 — Solunum yetmezliğine neden olan lezyonların anatomik yerleri

AKCİĞER

SOLUNUM POMPASI

(Kaynak: Tablo 89.2)

Akciğer dışı nedenler

Tablo 89.3 — Solunum sıkıntısının akciğer dışı nedenleri

(Kaynak: Tablo 89.3)