| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| guncelleme | 2026-09-17 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Nelson - Bölüm 9 İnsan Genetiği |
Rasopatiler, Ras/MAPK yolunun bileşenlerini veya düzenleyicilerini kodlayan genlerdeki mutasyonların neden olduğu tıbbi genetik sendromlardır (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Şekil 128.3). Yolun kendisi ve basamakları → Gelişimsel Sinyal Yolları ve Sendromlar.
| Sendrom | Yoldaki bileşen |
|---|---|
| Nörofibromatozis Tip 1 (NF1) | NF-1 (nörofibromin), p120GAP hattı |
| Noonan Sendromu (NS) | SHP2/PTPN11, SOS1, RAS-GTP, KRAS, NRAS, RAF/MEK |
| Çoklu lentijinezleri olan Noonan sendromu (NSML) | SHP2 hattı |
| Kapiller malformasyon – ‣ (CM-AVM) | p120GAP / RASA1 |
| ‣ (CS) | HRAS-GTP |
| Kardiyofasiyokütanöz sendrom (CFC) | BRAF / MEK1 / MEK2 |
| Legius sendromu | SPRED1 |
Ortak son yolak ERK1/ERK2; ucunda çok sayıda sitozolik ve çok sayıda nükleer etkileyici bulunur (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan).
| Gen | Cilt | Kalp | Tümör riski | Ayırt edici | |
|---|---|---|---|---|---|
| Nörofibromatozis Tip 1 | NF1 | ≥6 café-au-lait + aksiller/inguinal çillenme (Crowe) + nörofibromlar | ‣ (Watson örtüşmesi) | Optik gliom, MPNST, JMML | Lisch nodülü (>%74, erişkinde ~%100), iskelet displazisi (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi) |
| Noonan Sendromu | PTPN11 (~%50), SOS1, RAF1, RIT1, KRAS, BRAF, NRAS, MAP2K1 | ‣, ‣ | Pulmoner kapak stenozu, ‣ | JMML, ALL, ‣, beyin tümörleri | Boy kısalığı + yele boyun + normal karyotip; SAĞ kalp tutulumu |
| Multipl lentijin (LEOPARD/NSML) | PTPN11 (farklı mutasyon) | Multipl lentijinler + café-au-lait | Pulmoner stenoz, elektrokardiyografik anormallikler | kaynak gerekli | Akronimin Nelson’daki açılımı: lentijinler, ‣ anormallikleri, oküler hipertelorizm, pulmoner stenoz, genital organ anormallikleri, ‣, sağırlık (Nelson - Bölüm 9 İnsan Genetiği) |
| Legius | SPRED1 | Café-au-lait + aksiller çillenme; nörofibrom ve Lisch YOK | — | kaynak gerekli | ‣ + Noonan benzeri fasyal dismorfi + lipomlar — NF1’in “hafif taklidi” (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Tablo 614.2) |
| Watson | kaynak gerekli | Café-au-lait + aksiller çillenme | Pulmoner stenoz | kaynak gerekli | Düşük zekâ (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Tablo 614.2) |
| ‣ | HRAS (11p15.5) | kaynak gerekli | PULMONER STENOZ + HKMP + ARİTMİ (Tablo 449.2) | RABDOMİYOSARKOM (Tablo 527.2) | Noonan ile çakışan fenotip; ayrı bölüm yok (Nelson - Bölüm 9 İnsan Genetiği) |
| Kardiyofasiyokütanöz (CFC) | BRAF, MEK1, MEK2 | kaynak gerekli | kaynak gerekli | kaynak gerekli | Noonan ile çakışan fenotip; ayrı bölüm yok (Nelson - Bölüm 9 İnsan Genetiği) |
| CM-AVM | RASA1 | Kapiller malformasyon | Arteriyovenöz malformasyon | kaynak gerekli | Nelson’ın Türkçe baskısında ayrı bölüm yok |
⚠️ Bu tablodaki boşluklar bilinçlidir Nelson’ın Türkçe baskısında Costello, CFC ve CM-AVM için ayrı bölüm ya da tablo bulunmuyor; bu sendromlar yalnızca Şekil 128.3 (yol şeması), Tablo 609.6 (Hidrosefali nedenleri) ve Tablo 614.2 (café-au-lait) içinde adlarıyla geçiyor. Kasa kuralı gereği kaynağı olmayan sayısal ve klinik veri yazılmadı — “kaynak gerekli” işaretleri bunun içindir.
ℹ️ Nelson’ın kendi ifadesi“LEOPARD (lentijinler, elektrokardiyografik anormallikler, oküler hipertelorizm, pulmoner stenoz, genital organ anormallikleri, büyüme geriliği, sağırlık), kardiyofasiyokütanöz (CFC) sendromu ve Costello sendromunda çakışan fenotipler görülebilir ve bu bozukluklar Noonan ile ilgili bozukluklardır” (Nelson - Bölüm 9 İnsan Genetiği). Noonan’ın gen frekansları (PTPN11 %50, SOS1 %10-13, RAF1 %3-17, RIT1 %5, KRAS <%5, BRAF <%2, MAP2K/NRAS <%2) → Noonan Sendromu
💡 Üç ayırt edici cümleCafé-au-lait + çillenme VAR, nörofibrom ve Lisch YOK → Legius (genetik test ayırır) · Café-au-lait + pulmoner stenoz + düşük zekâ → Watson · Lentijin + hipertelorizm + pulmoner stenoz + EKG ileti bozukluğu → LEOPARD/NSML.
💡 Kalbin tarafı Rasopatilerde tutulan kapak sağ taraftadır (pulmoner stenoz) ve kardiyomiyopati hipertrofiktir; Turner Sendromu’da tutulum sol taraftadır (biküspit aort, Aort Koarktasyonu) → Turner ve Noonan Karşılaştırması.
💡 Yol mantığı Aynı yolda oldukları için bu sendromlar birbirine benzer: boy kısalığı, kardiyak tutulum, kütanöz pigment bulgusu ve değişken öğrenme güçlüğü tekrarlar. Ayrımı yapan şey spesifik cilt bulgusu (nörofibrom ↔︎ lentijin ↔︎ sadece çillenme) ve tümör spektrumudur.