| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Antiepileptik ilaçların dozları ve yan etkileri |
| ad-en | Doses and adverse effects of antiepileptic drugs |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi |
Tablo 611.8-611.10 (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Bölüm 611).
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
| Nöbet tipi veya epilepsi sendromu | FDA ONAYLI | ILAE (2013) |
|---|---|---|
| FOKAL BAŞLANGIÇLI | CBZ, ezogabin, lakozamid, LEV, LTG, OXC, PB, PER, PHT, TPM, VGB | A: OXC · B: Yok · C: CBZ, PB, PHT, TPM, VGB, VPA · D: CLB, CZP, LTG, ZNS |
| > [!tip] BCECT (BECTS) | YOK | A, B: Yok · C: CBZ, VPA · D: GBP, LEV, OXC, STM |
| > [!tip] ÇOCUKLUK ÇAĞI ABSANS EPİLEPSİSİ | ESM, VPA | A: ESM, VPA · B, C: LTG · D: Yok |
| JUVENİL MİYOKLONİK EPİLEPSİ | LEV, LTG, TPM | A, B, C: Yok · D: TPM, VPA |
| > [!tip] LENNOX-GASTAUT SENDROMU | CLB, FLB, LTG, RUFİNAMİD (atonik), TPM | İncelenmedi |
| > [!tip] İNFANTİL SPAZM | ACTH, VGB | İncelenmedi |
| PRİMER JENERALİZE TONİK-KLONİK NÖBETLER | LEV, LTG, TPM, PER | A: Yok · B: Yok · C: CBZ, PB, PHT, TPM, VPA · D: OXC |
Düzey A: bir veya daha fazla sınıf I randomize kontrollü çalışma · Düzey B: bir sınıf II RKÇ · Düzey C: iki veya daha fazla sınıf III RKÇ · Düzey D: bir sınıf III çift kör veya açık etiketli çalışma ya da bir sınıf IV klinik çalışma ya da uzman komite raporlarından veriler.
| İlaç | FDA onaylı endikasyon (yaş) | İdame oral doz (mg/kg/gün) | Doz sıklığı | Terapötik düzey |
|---|---|---|---|---|
| Asetazolamid | Absans nöbet (erişkin) | 1-12 ay: 10 · >1 yaş: 20-30 | bid/tid | 10-15 mg/L |
| Brivarasetam | Fokal nöbet (>16 yaş) | 50-200 mg/gün | bid | — |
| Bromür | — | 50-100 | bid/qd | 10-15 mEq/L |
| > [!tip] Karbamazepin | FOKAL ve JTK (tüm yaşlar) | 10-20 | tid/qid (SR ile bid) | 3-12 mg/L |
| Klobazam | LGS (2 yaş üstü) | 10-40 mg/gün | bid | 60-200 µg/L |
| Klonazepam | Absans, LGS, miyoklonik (tüm yaşlar) | 0.05 | bid/tid | 25-85 µg/L |
| Diazepam | Fokal nöbet (6 ay üstü) | 0.25-1.5 · IV 0.01-0.25 · REKTAL 0.2-0.5 mg/kg | — | 100-700 µg/L |
| Eslikarbazepin | Fokal nöbet (erişkin) | 800-1600 mg/gün | qd | — |
| > [!tip] Etosüksimid | ABSANS NÖBET (>3 yaş) | 20-30 | bid/tid | 40-100 mg/L |
| Felbamat | LGS (>2 yaş), fokal (>14 yaş) | 15-45 | bid/tid | 50-110 mg/L |
| Gabapentin | Fokal nöbet (>3 yaş) | 30-60 | tid | 2-20 mg/L |
| Lakozamid | Fokal nöbet (>17 yaş) | 4-12 | bid | ≤15 µg/L |
| > [!tip] Lamotrijin | LGS, fokal ve tonik-klonik (>2 yaş) | 5-15 (VPA ile 1-5) | tid/bid | 1-15 mg/L |
| > [!tip] Levetirasetam | Fokal (≥1 ay), tonik-klonik (≥6 yaş), miyoklonik (≥12 yaş) | 20-60 | bid/tid | 6-40 mg/L |
| Lorazepam | ‣ (tüm yaşlar) | 0.05-0.1 | bid/tid | 20-30 µg/L |
| Metsüksimid | Absans (çocukluk ve daha büyük) | 10-30 | bid/tid | 10-50 mg/L |
| Nitrazepam | — | 0.25-1 | bid/tid | <200 µg/L |
| Okskarbazepin | Fokal nöbet (>2 yaş) | 20-60 | bid | 13-35 mg/L |
| Perampanel | Fokal nöbet (>12 yaş) | 2-12 mg günde (>12 yıl) | qhs | 20-800 ng/mL |
| Fenobarbital | Miyoklonik, fokal, tonik-klonik ve status (tüm yaşlar) | <5 yaş: 3-5 · >5 yaş: 2-3 | bid/qd | 10-40 mg/L |
| > [!tip] Fenitoin | Fokal, tonik-klonik ve status (tüm yaşlar) | <3 yaş: 8-10 · >3 yaş: 4-7 | tabs/susp tid; caps qd | 5-20 mg/L |
| Pregabalin | Fokal nöbet (erişkin) | 2-14 | bid | 10 µg/ml kadar |
| Primidon | Fokal ve tonik-klonik (tüm yaşlar) | 10-20 | bid/tid | 4-13 mg/L |
| Rufinamid | LGS (>4 yaş) | 30-45 | bid | <60 µg/ml |
| Sultiam | — | 5-15 | bid/tid | 1.5-20 µg/ml |
| Tiagabin | Fokal nöbet (>2 yaş) | 0.5-2 | bid, tid, qid | 80-450 µg/L |
| > [!tip] Topiramat | LGS, fokal ve tonik-klonik (tüm yaşlar) | 3-9, yavaş titrasyon | bid/tid | 2-25 mg/L |
| > [!tip] Valproat | ABSANS, MİYOKLONİK, FOKAL ve TONİK-KLONİK (>2 yaş) | 15-40 (enzim indükleyici ile daha yüksek, ≤60) | tanecik kapsül bid; solüsyon tid | 50-100 mg/L |
| > [!tip] Vigabatrin | İNFANTİL SPAZM ve FOKAL NÖBET (>1 ay) | 50-150 | bid | 20-160 µg/ml (SEVİYE TAKİBİ BU İLAÇ İÇİN YARARLI DEĞİLDİR) |
| Zonisamid | Fokal nöbet (>16 yaş) | 4-8 | bid/qd | 10-40 mg/L |
💡 Titrasyon kurallarıGenellikle idame dozun dörtte biri ile başlanır ve her 2-3 günde bir dörtte bir artırılarak tam doza çıkılır (ör. levetirasetam, topiramat). Lamotrijin: idame dozun dörtte biri ile başlanır ve her 7 günde bir dörtte bir artırılarak tam doza çıkılır.Okskarbazepin: idame dozun dörtte biri ile başlanır ve her gün bir dörtte bir artırılarak tam doza çıkılır.
| İlaç | Rahatsızlık veren | CİDDİ |
|---|---|---|
| Asetazolamid | Baş dönmesi, poliüri, elektrolit dengesizliği | ‣, BÖBREK TAŞI |
| Benzodiazepinler | Nörotoksisite (uyuşukluk, ‣, ataksi), hiperaktivite, SALYA AKMASI, sekresyonlarda artış | APNE |
| Brivarasetam | Baş dönmesi, bulantı/kusma, halsizlik, depresif ruh hali | — |
| Bromür | Huzursuzluk, SUNİ HİPERKLOREMİ (bromür nedeniyle yanlış yüksek klorür) | PSİKOZ, DÖKÜNTÜ, YAVAŞ GELİŞEN TOKSİSİTE |
| > [!warning] Karbamazepin | TİKLER, GEÇİCİ LÖKOPENİ, ‣, KİLO ALIMI, BULANTI, BAŞ DÖNMESİ | STEVENS-JOHNSON SENDROMU, AGRANÜLOSİTOZ, APLASTİK ANEMİ, KARACİĞER TOKSİSİTESİ |
| Klobazam / Eslikarbazepin | Uyuşukluk, sedasyon, salya akması | STEVENS-JOHNSON SENDROMU, TOKSİK EPİDERMAL NEKROLİZ |
| > [!warning] Felbamat | Anoreksiya, kusma, uykusuzluk, hiperaktivite, baş dönmesi | KARACİĞER ve HEMATOLOJİK TOKSİSİTE İÇİN BÜYÜK RİSKLER (kompleks nörolojik bozuklukları olan 2 yaştan büyük çocuklarda 500’DE 1) |
| Gabapentin | Çocuklarda: akut başlangıçlı sinirlilik, hiperaktivite · Yetişkinlerde: öfori ve davranışsal disinhibisyon, kilo alımı | — |
| Lakozamid | Diplopi, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı | MUHTEMEL KARDİYAK ARİTMİLER (yatkın ise) |
| > [!tip] Lamotrijin | SSS yan etkileri genellikle diğer AEİ’lerden DAHA AZ | STEVENS-JOHNSON SENDROMU, nadiren karaciğer toksisitesi |
| > [!tip] Levetirasetam | ÇOCUKLARDA ÖFKE, SİNİRLİLİK, DİĞER DAVRANIŞSAL SEMPTOMLAR · Yetişkinlerde depresif ruh hali | — |
| > [!warning] Okskarbazepin | Somnolans, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, ilgisizlik, döküntü, HİPERTRİKOZ, DİŞETİ HİPERTROFİSİ, HİPONATREMİ | — |
| > [!warning] Perampanel | SALDIRGANLIK, CİNAYET DÜŞÜNCESİ, İNTİHAR DÜŞÜNCELERİ/DAVRANIŞLARI | — |
| > [!warning] Fenobarbital ve diğer barbitüratlar | NÖROTOKSİSİTE, UYKUSUZLUK, HİPERAKTİVİTE, DİKKAT DAĞINIKLIĞI BELİRTİLERİ, RUH HALİ DALGALANMASI, AGRESİF PATLAMALAR | KARACİĞER TOKSİSİTESİ, STEVENS-JOHNSON SENDROMU |
| > [!warning] Fenitoin ve diğer hidantoinler | DİŞETİ HİPERPLAZİSİ, YÜZDE KABALAŞMA, ‣, SEREBELLOVESTİBÜLER SEMPTOMLAR (‣ ve ATAKSİ) | STEVENS-JOHNSON SENDROMU, KARACİĞER TOKSİSİTESİ |
| Pregabalin | Baş dönmesi, periferik ödem, bulanık görme, kilo alımı, trombositopeni | AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONLARI |
| Primidon | SSS toksisitesi (baş dönmesi, konuşma bozukluğu, sersemlik, uyuşukluk, depresyon) | Karaciğer toksisitesi, Stevens-Johnson sendromu |
| > [!warning] Rufinamid | Uyku hali, kusma | AİLESEL KISA QT SENDROMUNDA KONTRENDİKEDİR |
| Süksinimidler | Mide bulantısı, karın rahatsızlığı, anoreksiya, hıçkırık | Stevens-Johnson sendromu, İLACA BAĞLI LUPUS |
| > [!warning] Tiagabin | Baş dönmesi, uyku hali, asteni, baş ağrısı ve tremor, ABSANS veya MİYOKLONİK NÖBETLERİ TETİKLEYEBİLİR | KONVÜLSİF OLMAYAN STATUS EPİLEPTİKUSUN TETİKLENMESİ |
| > [!warning] Topiramat | BİLİŞSEL DİSFONKSİYON, KİLO KAYBI, HİPOHİDROZ, ATEŞ | ‣ TETİKLENMESİ, BÖBREK TAŞI |
| > [!warning] Valproik asit | KİLO ALIMI, HİPERAMMONEMİ TREMOR, ALOPESİ, MENSTRÜEL DÜZENSİZLİKLER | HEPATİK ve PANKREATİK TOKSİSİTE |
| > [!warning] Vigabatrin | Hiperaktivite | GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN GÖRME ALANI BOZUKLUKLARI; SIK OFTALMOLOJİK DEĞERLENDİRME ve TAKİP GEREKTİREN RETİNOPATİ |
| Zonisamid | Yorgunluk, baş dönmesi, anoreksi, psikomotor yavaşlama, ataksi, nadiren halüsinasyonlar, HİPOHİDROZ ve ATEŞ | BÖBREK TAŞI |
| Faktör | Ayrıntı |
|---|---|
| Maliyet ve bulunabilirlik | ABD’DE JENERİK ÜRÜNLERDEN DİĞERİNE GEÇİŞ, İLAÇ SEVİYELERİNDE NÖBETLERE ya da YAN ETKİLERE NEDEN OLABİLECEK DEĞİŞİKLİKLERE SEBEP OLABİLİR |
| > [!tip] Başlatma kolaylığı | LAMOTRİJİN ve TOPİRAMAT GİBİ KADEMELİ BAŞLANAN İLAÇLAR TERAPÖTİK SEVİYEYE HIZLA ULAŞILMASI GEREKEN DURUMLARDA TERCİH EDİLMEMELİDİR. Bu gibi durumlarda İNTRAVENÖZ PREPARATLARI OLAN veya LEVETİRASETAM, FENİTOİN, LAKOZAMİD veya VALPROAT GİBİ DAHA HIZLI BAŞLATILABİLEN ve TİTRE EDİLEBİLEN İLAÇLAR DÜŞÜNÜLMELİDİR |
| > [!warning] ‣ | ENZİM İNDÜKLEYEN İLAÇLARIN PEK ÇOK KEMOTERAPÖTİK AJANLA ETKİLEŞİME GİRMESİ VERİLEBİLİR. Bu durumlarda GABAPENTİN veya LEVETİRASETAM GİBİ İLAÇLAR KULLANILIR**. LAMOTRİJİN, FENOBARBİTAL ve FELBAMAT METABOLİZMALARINI İNHİBE EDEREK BU İLAÇLARIN SEVİYELERİNİ ARTTIRIR** |
| Protein bağlanması | AYNI ZAMANDA PROTEİNE BAĞLANAN FENİTOİNİN PROTEİN BAĞLAMA BÖLGELERİNDEN UZAKLAŞTIRIR, SERBEST FRAKSİYONU ARTTIRIR ve BU NEDENLE, HER İKİ İLAÇ BİRLİKTE KULLANILDIĞINDA, TOTAL DEĞİL, SERBEST SEVİYESİNİN KONTROL EDİLMESİ GEREKİR |
| > [!warning] Komorbid durumlar | ‣ VARLIĞI → VALPROAT, TOPİRAMAT veya ZONİSAMİD; OBES HASTADA → TOPİRAMAT veya ZONİSAMİD (İŞTAHI BASKILAYAN); İŞTAHSIZ HASTADA → VALPROAT veya GABAPENTİN |
| > [!warning] Doğurganlık çağındaki adolesan kadınlarda | ENZİM İNDÜKLEYEN AEİ’LERDEN KAÇINILMALI; çünkü DOĞUM KONTROL HAPLARI İLE ETKİLEŞİME GİREBİLİR; diğer AEİ’ler, özellikle VALPROAT, FETAL MALFORMASYONLARIN RİSKLERİNİ ARTTIRABİLİR |
| > [!tip] Valproat alttaki metabolik hastalığı ortaya çıkarabilir | ‣, MİTOKONDRİYAL DNA DEPLESYON SENDROMU (‣-HUTTENLOCHER SENDROMU, POLG), DİĞER MİTOKONDRİYAL HASTALIKLAR (LEIGH SENDROMU; MİTOKONDRİYAL MİYOPATİ; ENSEFALOPATİ; LAKTİK ASİDOZ; İNME-BENZERİ EPİZODLAR ‣, RAGGED RED LİFLİ MİYOKLONİK EPİLEPSİ; MİYOKLONİK EPİLEPSİ-MİYOPATİ-SENSORYAL ATAKSİ SENDROMU) ve HİPERAMONYEMİK ENSEFALOPATİLER. Ortaya çıkan bulgular HEPATOTOKSİSİTEYİ ve ENSEFALOPATİYİ İÇERİR |
| > [!warning] HLA-B*1502 — ÇOK ÖNEMLİ | ÇİNLİ HAN HASTALARINDA ve DAHA AZ ÖLÇÜDE GÜNEYDOĞU ASYA POPÜLASYONLARI ARASINDA, İNSAN LÖKOSİT ANTİJENİ HLA-B*1502 ALELİ İLE KARBAMAZEPİN, OKSKARBAZEPİN, FENİTOİN veya LAMOTRİJİNİN İNDÜKLENEN CİDDİ DERİ REAKSİYONLARI ARASINDA GÜÇLÜ BİR İLİŞKİ VARDIR; bu nedenle, ALEL TESTİ YAPILDIKTAN SONRA GENETİK OLARAK DUYARLI KİŞİLERDE BU AEİ’LERDEN KAÇINILMALIDIR |
| > [!tip] Dravet’te kaçınılacaklar | DRAVET SENDROMUNA YOL AÇAN SCN1A SODYUM KANALI GEN MUTASYONLARI; AYRICA LAMOTRİJİN, KARBAMAZEPİN, OKSKARBAZEPİN ve FENİTOİNDEN KAÇINMAYA ve DAHA UYGUN OLAN VALPROAT, KLOBAZAM veya STİRİPENTOL KULLANIMINA YOL AÇABİLİR |
| Teratojenite | LEVETİRASETAM ve LAMOTRİJİN GEBELİKTE FDA C KATEGORİSİ İLAÇLARDIR ve MUHTEMELEN HAMİLELİK SIRASINDA KULLANILACAK EN GÜVENLİ AEİ’LERDİR. VALPROAT (‣), ‣ ve KARDİYOVASKÜLER MALFORMASYONLARLA İLİŞKİLİ X KATEGORİSİ BİR İLAÇTIR. BU NEDENLE GEBELİK SIRASINDA MÜMKÜNSE VALPROAT KULLANIMINDAN KAÇINILMALIDIR |
| --- | --- |
💡 TUS ipucuABSANS: ETOSÜKSİMİD ve VALPROAT (FDA onaylı); LAMOTRİJİN daha düşük kanıt düzeyinde.İNFANTİL SPAZM: ACTH ve VİGABATRİN. LENNOX-GASTAUT: KLOBAZAM, FELBAMAT, LAMOTRİJİN, RUFİNAMİD (atonik), TOPİRAMAT.DRAVET’TE KAÇINILACAKLAR: LAMOTRİJİN, KARBAMAZEPİN, OKSKARBAZEPİN, FENİTOİN (sodyum kanal blokerleri). KULLANILACAKLAR: VALPROAT, KLOBAZAM, STİRİPENTOL. HLA-B*1502 (Çinli Han, Güneydoğu Asya) → KARBAMAZEPİN/OKSKARBAZEPİN/FENİTOİN/LAMOTRİJİN ile STEVENS-JOHNSON riski; önce TEST EDİLMELİ.ÖZGÜN YAN ETKİLER: KARBAMAZEPİN → HİPONATREMİ, lökopeni, aplastik anemi · FENİTOİN → DİŞETİ HİPERPLAZİSİ, HİRSUTİZM, YÜZDE KABALAŞMA, ataksi/nistagmus · VALPROAT → HEPATOTOKSİSİTE, PANKREATİT, HİPERAMMONEMİ, ALOPESİ, kilo alımı · TOPİRAMAT/ZONİSAMİD → BÖBREK TAŞI, HİPOHİDROZ, kilo KAYBI (topiramat ayrıca GLOKOM) · VİGABATRİN → GERİ DÖNÜŞÜMSÜZ GÖRME ALANI KAYBI · FELBAMAT → APLASTİK ANEMİ ve HEPATOTOKSİSİTE · LEVETİRASETAM → ÖFKE/DAVRANIŞ · PERAMPANEL → SALDIRGANLIK/İNTİHAR · RUFİNAMİD → KISA QT’de kontrendike · TİAGABİN → nonkonvülsif status tetikler.VALPROAT + LAMOTRİJİN: lamotrijin dozu YARIYA İNDİRİLİR (1-5 mg/kg).GEBELİKTE EN GÜVENLİ: LEVETİRASETAM ve LAMOTRİJİN (kategori C). VALPROAT KATEGORİ X.ENZİM İNDÜKLEYİCİ AEİ + D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ → OSTEOPENİ/RİKETS; 2.000 IU/gün profilaksi.VALPROAT, ALTTAKİ MİTOKONDRİYAL HASTALIĞI (POLG/ALPERS, MELAS, Leigh) ORTAYA ÇIKARABİLİR → hepatotoksisite + ensefalopati.
📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı