| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Status epileptikus |
| ad-en | Status epilepticus |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi |
Bölüm 611.8 (Mohamad A. Mikati ve Dimitry Tchapyjnikov) (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi).
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Genel | Status epileptikus (SE), AKUT NÖBET İLE BAŞVURAN HERHANGİ BİR HASTADA BEKLENEBİLEN TIBBİ BİR ACİL DURUMDUR |
| > [!tip] ILAE’nin iki zamanı | ILAE, SE’NİN TANIMINI YAPARKEN BAŞLAMASI GEREKEN ZAMANI (t1) ve SÜREKLİ NÖBET AKTİVİTESİNİN SE TÜRÜNE BAĞLI OLARAK NÖRONAL ZEDELENME GİBİ UZUN SÜRELİ SEKELLERE YOL AÇTIĞI ZAMANI (t2) YANSITACAK ŞEKİLDE GELİŞTİRMİŞTİR |
| > [!warning] Jeneralize tonik-klonik SE | DEVAMLI KONVÜLZİF AKTİVİTE veya BİLİNCİ YENİDEN KAZANMADAN TEKRARLAYAN JENERALİZE KONVÜLZİF NÖBET AKTİVİTESİ OLARAK TANIMLANIR (t1 = 5 DAKİKA, t2 ≥30 DAKİKA) |
| > [!warning] Tanım bozulmuş farkındalıklı fokal SE | (t1 = 10 DAKİKA, t2 = 30 DAKİKA) |
| > [!warning] Absans SE | (t1 = 10-15 DAKİKA, t2 BİLİNMİYOR) |
| En yaygın tip | EN YAYGIN SE TİPİ KONVÜLZİF STATUS EPİLEPTİKUSTUR (JENERALİZE TONİK, KLONİK veya TONİK-KLONİK); ancak NONKONVÜLZİF STATUS (BOZULMUŞ FARKINDALIKLI FOKAL veya ABSANS), MİYOKLONİK STATUS, EPİLEPSİYA PARSİYALİS KONTİNUA ve sürekli epileptik aktivitenin diğer tiplerinden meydana gelir |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] İnsidans | SE İNSİDANSI 100.000 KİŞİ BAŞINA 10 İLE 60 ARASINDA DEĞİŞMEKTEDİR. SE EN ÇOK BEŞ YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLARDA GÖRÜLÜR ve BU YAŞ GRUBUNDA İNSİDANS 100.000 ÇOCUKTA 100’DEN FAZLADIR |
| > [!warning] İlk nöbet olarak | SE İLE BAŞVURAN HASTALARIN YAKLAŞIK %30’UNDA BU HASTANIN İLK NÖBETİDİR ve BUNLARIN YAKLAŞIK %40’INDA DAHA SONRADAN EPİLEPSİ GELİŞİR |
| > [!tip] En sık tip | FEBRİL STATUS EPİLEPTİKUS ÇOCUKLARDA EN SIK GÖRÜLEN SE TİPİDİR |
| Mortalite | 1950 ve 1960’LARDA SE SONRASI MORTALİTE ORANLARI %6-18 OLARAK BİLDİRİLMİŞTİR; ŞU ANDA İSE SE’NİN TIBBİ BİR ACİL DURUM OLARAK TANIMLANMASI İLE BİRLİKTE %4-5 GİBİ DÜŞÜK BİR MORTALİTE ORANI GÖZLENMEKTEDİR |
| > [!warning] Nörolojik defisit | SE’DE YENİ NÖROLOJİK DEFİSİT GELİŞME RİSKİ YAKLAŞIK %14’TÜR ve BUNLARIN ÇOĞU (%12.5) ALTTA YATAN PATOLOJİYE İKİNCİLDİR |
| Tip | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] NONKONVÜLZİF SE | KONFÜZYONEL DURUM, DEMANS, DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİ, EŞLİK ETTİĞİ HİPERAKTİVİTE, BAZEN DEĞİŞMEN OTURMA veya YÜRÜMENİN EŞLİK ETTİĞİ DALGALI BİLİNÇ BOZUKLUĞU, DEĞİŞMİŞ MENTAL DURUM, HALÜSİNASYONLAR, PARANOYA, SALDIRGANLIK, KATATONİ ve/veya DİĞER PSİKOTİK SEMPTOMLARLA KENDİNİ GÖSTERİR. Bu durumlardan herhangi biri ve özellikle TEPKİSİZ veya ENSEFALOPATİK BİR ÇOCUKTA DÜŞÜNÜLMELİDİR |
| Epilepsiya parsiyalis kontinua | DAHA ÖNCE TANIMLANMIŞ ve ÇOK ÇEŞİTLİ ETİYOLOJİLER, MİTOKONDRİYAL HASTALIK (MİTOKONDRİYAL MİYOPATİ, ENSEFALOPATİ, LAKTİK ASİDOZ ve İNME BENZERİ ATAKLAR ‣) veya RASMUSSEN ENSEFALİTİNDEN kaynaklanabilir |
| > [!warning] Dirençli SE | EN AZ İKİ İLAÇ İLE (BENZODİAZEPİN ve BAŞKA BİR İLAÇ GİBİ) TEDAVİYE CEVAP VERMEYEN SE’DİR. ŞU ANDA, EN KISA SÜRE KONUSUNDA ORTA GÖRÜŞ OLMASA DA GEÇMİŞTE 30 DAKİKA, 60 DAKİKA veya HATTA İKİ SAAT OLARAK BELİRTİLMİŞTİR |
| > [!warning] Süper dirençli SE | MİDAZOLAM ve/veya PENTOBARBİTAL GİBİ DEVAMLI BİR İNFÜZYON İÇEREN TEDAVİYE RAĞMEN 24 SAAT veya DAHA FAZLA SÜRE İÇERİSİNDE DÜZELMEYEN ya da TEKRARLAYAN SE’DİR |
| > [!tip] NORSE | YENİ BAŞLAYAN DİRENÇLİ STATUS EPİLEPTİKUS (NORSE) ÖNCEDEN EPİLEPSİSİ OLMAYAN BİR HASTADA SE’NİN NEDENLERİNİN NEREDEYSE TAMAMININ NEDEN OLABİLECEĞİ BİR TANIM OLARAK SAPTANMIŞTIR. SIKLIKLA ETİYOLOJİSİ BİLİNMEMEKTEDİR, ENSEFALİT veya POSTENSEFALİTİK OLDUĞU VARSAYILMAKTADIR, BİRKAÇ HAFTA VEYA DAHA UZUN SÜREBİLİR ve HER ZAMAN OLMASA DA SIKLIKLA KÖTÜ BİR PROGNOZA SAHİPTİR |
| > [!tip] FIRES | OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARDA ATEŞLE TETİKLENEN DİRENÇLİ EPİLEPTİK ENSEFALOPATİ (FIRES) ve KÜÇÜK ÇOCUKLARDA YIKICI EPİLEPTİK ENSEFALOPATİ (DESC) OLARAK ADLANDIRILAN AKUT ATEŞLİ ENFEKSİYONLARLA İLİŞKİLİDİR; TABİATI BAKIMINDAN PARAİNFEKSİYÖZ ve İLACA KARŞI OLDUKÇA DİRENÇLİ GİBİ GÖRÜNMEKTEDİR; ancak SIKLIKLA KETOJENİK DİYETE YANIT VERMEKTEDİR |
| Hemikonvülzyon-hemipleji-epilepsi sendromu | İLGİLİ HEMİSFERDE ORTAYA ÇIKAN ATROFİNİN EŞLİK ETTİĞİ MUHTEMELEN FOKAL AKUT ENSEFALİTİN NEDEN OLDUĞU UZAMIŞ ATEŞLİ SE, KONTRALATERAL HEMİPLEJİ ve KRONİK EPİLEPSİDEN MEYDANA GELİR |
| Kategori | Nedenler |
|---|---|
| Epilepsi ilişkili | HERHANGİ BİR TİPTE YENİ BAŞLANGIÇLI EPİLEPSİ; ÇOCUKLARDA İLAÇ KESİLMESİ veya ERGENLERDE İLAÇ ve ALKOL KÖTÜYE KULLANIMI |
| Metabolik | DÜŞÜK DOZ KULLANIMI, HİPOGLİSEMİ, ‣, ‣, ‣ |
| Yapısal/enfeksiyöz | AKUT KAFA TRAVMASI, ENSEFALİT, MENENJİT, ‣ (anti-NMDA reseptörü, otoimmün tiroidit ile ilişkili STEROİD DUYARLI ENSEFALOPATİ/SREAT** ve ANTİ-VOLTAJ KAPILI POTASYUM KANAL KOMPLEKSİ ANTİKOR SENDROMLARI), İSKEMİK İNME (ARTERİYEL veya VENÖZ), İNTRAKRANİYAL KANAMA** |
| > [!tip] Metabolik/genetik | FOLİK ASİT, PİRİDOKSİN veya PİRİDOKSAL-FOSFAT BAĞIMLILIĞI (bunlar genellikle bebeklik döneminde belirti verir, ancak ÇOCUKLUK BAŞLANGICI DA MÜMKÜNDÜR**); YENİDOĞANLARDA ‣ ve BEBEK, ÇOCUK ve ERGENLERDE** LAKTİK ASİDOZLU MİTOKONDRİYAL ENSEFALOPATİ (MELAS); İYON KANALI İLİŞKİLİ EPİLEPSİLER (SODYUM veya POTASYUM KANAL MUTASYONLARI); HİPOKSİK-İSKEMİK HASAR (ör. KARDİYAK ARREST SONRASI) |
| Sistemik | HİPERTANSİF ENSEFALOPATİ, POSTERİOR GERİ DÖNÜŞÜMLÜ ENSEFALOPATİ (PRES), RENAL veya ‣ GİBİ; beyin tümörleri; epilepsiye neden olabilecek diğer herhangi bir bozukluk (BEYİN MALFORMASYONLARI, NÖRODEJENERATİF BOZUKLUKLAR, PROGRESİF MİYOKLONİK EPİLEPSİNİN FARKLI TİPLERİ) |
| > [!warning] Enfeksiyöz tetikleyiciler | HERPES SİMPLEKS (KOMPLEKS PARSİYEL ve KONVÜLZİF STATUS), BARTONELLA (ÖZELLİKLE NONKONVÜLZİF STATUS), ‣ ve MİKOPLAZMA. HHV6 İMMÜN SÜPRESE HASTALARDA LİMBİK SE’NİN BELİRGİN BİR EPİLEPTİK SENDROMA NEDEN OLDUĞU BİLİNİR |
💡 İki temel mekanizma(1) AMPA GLUTAMAT RESEPTÖRLERİNİN DUYARSIZLAŞTIRILMASININ BAŞARISIZ OLMASI ve BÖYLECE ARTAN UYARILABİLİRLİĞİN SEBAT ETMESİ(2) GABA_A RESEPTÖRLERİNİN İNTRASELÜLER İNTERNALİZASYONUNUN BİR SONUCU OLARAK GABA ARACILI İNHİBİSYONUN AZALMASI Bu mekanizmalar SE’nin sıklıkla daha uzun süren nöbetin takip eden özgün zaman diliminde durma olasılığının daha az olma nedenini ve daha uzun süren nöbet aktivitesinde BENZODİAZEPİNLERİN GİTTİKÇE AZALAN ETKİNLİK GÖSTERMESİNİN nedenini açıklar.
⚠️ Serebral metabolizmaSE SIRASINDA SEREBRAL METABOLİK HIZ ve SEREBRAL KAN AKIMINDA TELAFİ EDİCİ BİR ARTIŞ VARDIR, YAKLAŞIK 30 DAKİKADAN SONRA SEREBRAL METABOLİK HIZDAKİ ARTIŞ DEVAM ETTİRİLEMEZ.BU DURUM YETERLİ SEREBRAL OKSİJEN DÜZEYLERİNE GEÇİŞE YOL AÇAR ve DİĞER ETMENLERLE BİRLİKTE SE’DEN KAYNAKLANAN NÖRONAL ZEDELENMEYE KATKIDA BULUNUR.
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.