Glokom, optik sinire göz içi basınç sebebiyle veya göz içi basıncıyla ilişkili görme alanı defekti yapan hasarları tanımlar (Nelson - Bölüm 28 Göz).

Sınıflama

• [!tip] TUS ipucu — infantil ↔︎ juvenil “Etkilenen kişinin ilk görülme yaşına ve diğer sistemik veya oküler hastalıklarla birlikteliklerine göre sınıflandırılır. Hayatın ilk üç yılında başlayan glokomlara infantil (konjenital), üç ile 30 yaşlar arasında başlayan glokoma juvenil glokom denir.”
• “Primer glokom sebebin gözün drenaj aparatında (trabeküler ağ) izole anomalisini akla getirir. İnfantil glokomda trabeküler ağda ufak gelişim bozukluğu olabilmekle birlikte diğer oküler veya sistemik anormalliklerle birliktelik vardır. Primer infantil glokomun %0,03 insidansı vardır (Tablo 650.1).” → Primer ve Sekonder Çocukluk Çağı Glokomları

Klinik bulgular

💡 TUS ipucu — klasik triad“İnfantil glokomun semptomları epifora (göz yaşı artışı), fotofobi (ışık hassasiyeti), ve blefarospazmdan (kirpik sıkışması; Şekil 650.1) oluşan klasik triaddır. Etkilenmiş bebeklerin sadece %30’u klasik semptom kompleksini gösterir.”“Glokomun belirtileri korneal ödem, korneal ve oküler büyüme ve konjunktival girmedir (Şekil 650.2).”

• [!warning] Buftalmus ve Haab striaları “Sklera ve kornea erken çocukluk döneminde sonrasına göre daha elastiktir. Bu yüzden intraoküler basınçta (İOB) artış kornea dahil göz küresinin genişlemesine ve buftalmusa (”öküz gözü”) neden olur.”“Kornea genişlemeye devam ederse, endotelyal bazal membranda (Descemet membranı) kırıklar oluşur ve kalıcı kornea skarlaşmasıyla sonuçlanabilir. Descemet membranındaki bu kırıklar (Haab striaları) merkezi korneayı geçen veya sınırlayan horizontal ödematöz çizgiler olarak görünür.”
• [!tip] TUS ipucu — yaşa göre kornea çapı eşiği “Üç yaşından sonra ve 12 milimetreden düşük çaplı kornealarda ender olarak görülür. İOB’nin artmasıyla kornea da ödematöz ve bulanık görülür. Korneal ödem göz yaşı artışı ve fotofobiye yol açar. Bu belirti veya bulgulardan herhangi biri olduğunda, nazolakrimal kanal tıkanıklığından şüphelenilen bir çocukta glokom düşünülmelidir.”
• “Unilateral glokomu olan çocuklar iki göz arasındaki kornea boyutları fark edilebildiğinden genellikle daha erken bulgu verir. Hastalık bilateral olduğunda anne-babalar kornea boyutunun arttığını fark etmeyebilir. Çoğu aile büyük gözleri çekici bulur ve diğer semptomlar gelişene kadar yardım aramaz.”
• “Optik sinirin vantuzlaşması göz muayenesinde fark edilir. Bir bebeğin optik siniri yoğun basınç altında kolaylıkla gerilir. Derin merkezi vantuzlaşma kolayca gelişir ve basınç normale döndüğünde geriler.”
• [!tip] TUS ipucu — nörokristopatiler ve ön segment disgenezisi “Erken başlangıçlı glokomu olan bazı bebek ve çocuklarda ön segmentinde daha ağır gelişim bozukluğu vardır. Nörokristopatiler ön segmentle ilgili embriyonel gelişim bozukluklarıyla ilişkili spektrumu kapsamaktadır. Genellikle bilateraldir ve iris, kornea ile lens anormalliklerini içerebilir.”“Bebek ve çocuklarda glokomla ilişkili olabilen diğer anomaliler Aniridi, Katarakt, sferofaki ve Ektopia Lentis. Glokom Persistan Fetal Damarlanma veya Prematüre Retinopatisi ikincil de gelişebilir.”

Sekonder nedenler

• “Çocuk nüfusunda travma, intraoküler kanama, oküler enflamatuar hastalık, ve intraoküler tümör de glokomun önemli sebepleridir.”
• [!tip] TUS ipucu — glokomla giden sistemik hastalıklar “Bebek ve çocuklardaki glokomla ilişkili sistemik hastalıklar Sturge-Weber Sendromu, Nörofibromatozis Tip 1, Marfan Sendromu, Lowe Sendromu, konjenital rubella ve birçok kromozomal sendromlardır.”
• [!warning] Afakik glokom — katarakt cerrahisi sonrası “Glokom, konjenital katarakt öyküsü olan çocuklarda sıklıkla görülür. Hayatının erken döneminde katarakt ameliyatı olan çocukların yaklaşık %25’inde glokom gelişebilir. Afakik glokomun sebebi bilinmemektedir, ancak birlikte bulunan ön kamara deformitesine bağlı olduğu düşünülmektedir. Katarakt tedavisi almış çocuklar görmeyi tehdit edebilecek komplikasyonlar için yakın izlenmelidir.”

Tanı ve tedavi

📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı“İnfantil glokomun tanısı belirti ve bulgularının fark edilmesiyle konulur. Tanı konulduğunda tedavi hemen başlatılır.”“Erişkin glokomunun aksine, tedavi genellikle cerrahidir. Çocuklardaki glokomun tedavisi daha normal bir ön kamara açısı sağlamak (gonyotomi ve trabekülotomi), aköz sıvının gözden çıkışı için alan açmak (trabekülektomi ve Seton cerrahisi) veya aköz sıvıyı azaltmak (siklokriyoterapi ve siklofotokoagülasyon) için cerrahi kullanılır.”“Çoğu çocuk İOB’yi azaltmak ve o düzeyde tutmak için sıklıkla birçok ameliyat geçirir, uzun dönem medikal tedavi de gerekli olabilir. Çoklu oküler anormalliği olan hastalar ve afakik glokomu olan hastalar İOB’yi düşürmek ve o düzeyde tutmak için genellikle daha fazla ameliyata ihtiyaç duyar.”

• [!warning] Görme kaybının en sık sebebi ambliyopidir “Görme glokomatöz optik sinir hasarı veya kornea skarlaşmasına ikincil olarak bozulabilse de, bu çocuklardaki görme kaybının en sık sebebi Ambliyopi.”

Ayırıcı tanı