| Özellik |
Değer |
| tags |
kavram |
| konu |
Nöral tüp kapanma defektleri — embriyoloji, spektrum, folik asit, prenatal tanı, klinik |
| guncelleme |
2026-09-12 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan |
Nöral Tüp Defektleri
Nöral tüp defektleri (NTD) santral sinir sistemi konjenital anomalilerinin en geniş grubudur ve in utero gelişimin 3. ve 4. haftalarında nöral tüpün kendiliğinden kapanmasının bozulmasıyla oluşur (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi).
💡 Tek cümlelik özet
NTD multifaktöriyel kalıtılan, folat duyarlı bir doğum defektidir. Kapanma çoğu kadın gebe olduğunu bilmeden tamamlanır — bu yüzden folik asit gebelik öncesinde başlanmalıdır.
Embriyoloji — zaman çizelgesi
| Olay |
Zaman |
| Ektoderm, mezoderm, endoderm |
3. hafta |
| Nöral oluğun ‣u tamamlanır, nöral tüp oluşur |
3. hafta sonu |
| Rostral nöropor kapanır |
~23. gün |
| Kaudal nöropor kapanır |
~27. gün (sekonder nörülasyonla) |
(Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
- Nöral krest hücreleri periferik sinir sistemini (spinal ve otonom ganglionlar; V, VII, VIII, IX, X. kraniyal sinir ganglionları), leptomeninksleri ve Schwann hücrelerini oluşturur
- Nöral tüpün kapanma bozukluğu alfa-fetoprotein (AFP) ve asetilkolinesteraz gibi fetal maddelerin amniyotik sıvıya geçmesine yol açar → biyokimyasal belirteç olarak kullanılır
Etiyoloji ve risk faktörleri
Kesin neden bilinmemektedir; farklı faktörlerin konsepsiyondan itibaren SSS gelişimini etkilediği gösterilmiştir (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi):
- Hipertermi — Nelson’ın teratojen tablosunda doğrudan Meningomiyelosel ile eşleşir (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Tablo 115.5)
- İlaçlar — valproik asit başta olmak üzere
- Malnütrisyon, düşük kırmızı hücre folat düzeyleri
- Kimyasallar
- Annede obezite veya diyabet
- Genetik belirleyiciler — folat-yanıtlı veya folata bağımlı enzim yolaklarının mutasyonları
- Konsepsiyon öncesi annede anormal nutrisyonel durum veya radyasyon maruziyeti
Kalıtım
- NTD’lerin çoğu çok faktörlü kalıtım gösteren doğum defektleridir; ailelerde tekrarlayabilir ama çoğunda basit mendelyan kalıtım yoktur (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan)