| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Migren |
| ad-en | Migraine |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi |
Bölüm 613.1 (Andrew D. Hershey, Marielle A. Kabbouche, Hope L. O’Brien ve Joanne Kacperski) (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi).
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Prevalans | ÇOCUKLARIN %75’E KADARI 15 YAŞINA GELENE KADAR BELİRGİN BİR BAŞ AĞRISI YAKINMASININ OLDUĞUNU BİLDİRİR. TEKRARLAYAN BAŞ AĞRILARI DAHA AZ SIKLIKTA GÖRÜLÜR, ANCAK YİNE DE SIK SAYILIR |
| Yaşa göre | 5-15 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN %10.6’SINDA, DAHA BÜYÜK ADOLESANLARIN %28’İNE KADARINDA MİGREN GÖRÜLDÜĞÜ BİLDİRİLMİŞTİR |
| > [!warning] Kronik migren | BAŞ AĞRISI BİR AYDA 15 GÜNDEN FAZLA ORTAYA ÇIKIYORSA KRONİK MİGREN ADI VERİLİR ve ÇOCUKLARIN ve ADOLESANLARIN %1’E KADARINDA KRONİK MİGREN GÖZLENEBİLİR. SIKLIĞI ARTIKÇA VEYA ETKİN OLMAYAN AKUT TEDAVİLER KULLANILDIKÇA GÜNLÜK BAŞ AĞRISINA DÖNME RİSKİ ARTAR |
| PedMIDAS | Migren bir hastanın yaşamını okul devamsızlığı, ev aktivitelerinin sınırlanması ve sosyal geri çekilme ve aile ilişkilerinde değişiklikler şeklinde etkiler. Bu durum PedMIDAS GİBİ BASİT ARAÇLARLA DEĞERLENDİRİLEBİLİR |
ℹ️ Tanı kriterleriA. B-D kriterlerine uyan EN AZ 5 ATAKB.4-72 SAAT ARASI SÜREN BAŞ AĞRISI ATAKLARI (tedavi edilmemiş ya da başarısız tedavili) C. Baş ağrısı aşağıdaki 4 ÖZELLİĞİN EN AZ 2’SİNİ taşımalıdır:
- UNİLATERAL YERLEŞİM
- PULSATİF (ZONKLAYICI) KARAKTERDE
- ORTA YA DA ŞİDDETLİ AĞRI
- RUTİN FİZİKSEL AKTİVİTEYLE KÖTÜLEŞME ya da RUTİN FİZİKSEL AKTİVİTEDEN KAÇINMAYA NEDEN OLMA (ör. yürüme ya da merdiven çıkma)
D. Baş ağrısı sırasında aşağıdakilerden EN AZ BİRİ görülür:
- BULANTI VE/VEYA KUSMA
- FOTOFOBİ VE FONOFOBİ
E. ICHD-3 Sınıflamasında yer alan başka bir baş ağrısı tanısı ile açıklanamamaktadır.
⚠️ Çocukta süre farkıERİŞKİNLERDE BAŞ AĞRISININ SÜRESİ 4-72 SAAT OLARAK TANIMLANMIŞTIR. ÇOCUKLARIN DAHA KISA SÜRELİ BAŞ AĞRILARI OLABİLECEĞİ BİLİNDİĞİNDEN ÇOCUKLARDA ve 18 YAŞINDAN KÜÇÜK ADOLESANLARDA BU SÜREYİ 2-72 SAATE DÜŞÜRMEK KABUL GÖRMEKTEDİR.ÇOCUK BAŞ AĞRISI İLE UYANIYORSA TÜM UYKU PERİYODU DA BU SÜRENİN PARÇASI OLARAK DEĞERLENDİRİLİR.72 SAATİ GEÇEN MİGREN STATUS MİGRENOZUS OLARAK ADLANDIRILAN BİR VARYANT OLARAK SINIFLANIR.
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Lokalizasyon | Ağrının lokalizasyonu klasik olarak UNİLATERAL (HEMİKRANİA) olarak tanımlanmıştır, ancak KÜÇÜK ÇOCUKLARDA DAHA SIKLIKLA İKİ TARAFLIDIR. BU NEDENLE ‣LARININ DİFFÜZ AĞRISINDAN AYIRT ETMEK İÇİN LOKALİZASYON HAKKINDA DAHA FAZLA BİLGİ GEREKLİDİR |
| > [!warning] Oksipital baş ağrısı tehlikelidir | ASIL ÜZERİNDE DURULMASI GEREKEN İSE OKSİPİTAL BAŞ AĞRISIDIR; ÇÜNKÜ HER NE KADAR OKSİPİTAL BAŞ AĞRISI MİGREN OLABİLSE DE BUNLAR SIKLIKLA POSTERİOR FOSSA ANORMALLİKLERİ GİBİ DAHA ÖNEMLİ ETİYOLOJİLERE SEKONDER OLARAK GELİŞİR |
| > [!tip] Zonklama ifadesi | Migren ağrısının niteliği genellikle, ancak her zaman değil, ZONKLAYICI ve VURUCU VASIFTADIR. KÜÇÜK ÇOCUKLARDA BUNU ANLAMASI GÜÇ OLABİLİR; ÇİZİMLER veya GÖRSEL ÖRNEKLER ZONKLAYICI AĞRIYI TEYİT ETMEYE YARDIMCI OLABİLİR |
| Aktivite | ERİŞKİNLERDE YOKUŞ ÇIKARKEN veya İNERKEN AĞRI KLASİK OLARAK ARTAR. BU ÖYKÜ ÇOCUKLARDA GENELLİKLE ALINAMAZ. ÇOCUĞUN AKTİVİTE DÜZEYİNDEKİ BİR DEĞİŞİKLİK KOLAYLIKLA OYUNDA ya da FİZİKSEL AKTİVİTESİNDEKİ AZALMA ŞEKLİNDE GÖZLEMLENEBİLİR |
| > [!tip] Fotofobi/fonofobi | ÇOCUK BÜYÜDÜKÇE IŞIK ve SES HASSASİYETİ (FOTOFOBİ ve FONOFOBİ) DAHA BELİRGİN HALE GELEBİLİR. Bu ya hastanın doğrudan ifadesi ile ya da aile bu semptomun çocuktan daha önce fark edebileceği için çocuğun aktivitesinin aile tarafından yorumlanması ile anlaşılır |
| > [!tip] Diğer hassasiyetler | KOKU HASSASİYETİ (OZMOFOBİ) ve dokunma hassasiyeti (KÜTANÖZ ALODİNİ) de bu semptomlar arasında yer alır. BU SEMPTOMLAR ICHD-3 BETA KRİTERLERİNE DAHİL OLSA DA DİĞER SEMPTOMLAR TANIYI DOĞRULAMADA YANLIŞ OLUR ve ALTTA YATAN PATOFİZYOLOJİYİ ANLAMAK ve TEDAVİYE YANITI BELİRLEMEDE FAYDALI OLABİLİR |
| > [!tip] Aile öyküsü %90 | MİGREN TİPİK OLARAK AİLESEL GEÇİŞ GÖSTERİR, ÇOCUKLARIN %90’A KADARINDA TEKRARLAYAN BAŞ AĞRISI OLAN BİRİNCİ veya İKİNCİ DERECE AKRABALARI OLDUĞU BİLDİRİLMİŞTİR. AİLE ÖYKÜSÜ TANIMLANMADIĞINDA BU YA AİLEDE MİGREN KONUSUNDA FARKINDALIK EKSİKLİĞİNDEN YA DA ÇOCUKTA ALTTA YATAN SEKONDER BİR BAŞ AĞRISININ SONUCU OLABİLİR |
💡 En sık premonitori semptomlar Bildirilen farklı uyarıcı semptomların sıklıkları (100 hastalık seri): ESNEME · SOLUKLUK · YORGUNLUK · AĞLAMA · UYKU BOZUKLUĞU · UYANIKLANMA · HAFIZA YAKINMASI · SUSAMA · KONSANTRASYON GÜÇLÜĞÜ · MOD DEĞİŞİKLİĞİ · İRİTABİLİTE · BOYUN TUTULMASI · SICAKLIK HİSSİ · AĞRI YANA İNEĞİ · HİPERSALİVASYON · ANOREKSİYA · BULANTI · VERTİGO · GÖRME BULANIKLIĞI · POLİÜRİ · ABDOMİNAL RAHATSIZLIK HİSSİ
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Tetikleyiciler | ÖĞÜN ATLAMA, DÜZENSİZ veya YETERSİZ UYKU, HAVA DEĞİŞİKLİKLERİ ve SIK OLANLARI, PATERN TANIMA (ADOLESANLARDA MENSTRÜAL DÖNGÜ İLE İLİŞKİLİ OLMA veya HAFTA SONU BOYUNCA UYKU DÜZENİNİN DEĞİŞMESİ ve PAZARTESİ SABAHLARI OKUL İÇİN FİZYOLOJİK OLMAYAN BİÇİMDE ERKEN UYANMANIN NEDEN OLDUĞU PAZARTESİ SABAHI AĞRILARI) |
| > [!warning] Gıda tetikleyicileri | GEÇMİŞTE TETİKLEYİCİ GIDALARIN OLDUKÇA YAYGIN OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜRDÜ, ANCAK BÜYÜK ÇOĞUNLUĞU YA BİLİMSEL ÇALIŞMALARLA GEÇERLİLİĞİNİ YİTİRDİ YA DA SAYIDAKİ HASTADA TUTARLI BİÇİMDE BAŞ AĞRISINI TETİKLEDİĞİ GÖRÜLDÜ |
ℹ️ Tipik auralı migrenA. B ve C kriterlerine uyan EN AZ 2 ATAKB. Tamamen düzelen GÖRSEL, DUYUSAL VE/VEYA KONUŞMA/DİL AURA SEMPTOMLARI, ancak MOTOR, BEYİN SAPI ve RETİNAL SEMPTOMLAR GÖRÜLMEZC. Aşağıdaki 4 özelliğin EN AZ 2’Sİ:
- 5 DAKİKA YA DA DAHA UZUN SÜREDE KADEMELİ İLERLEYEN EN AZ BİR AURA SEMPTOMU VE/VEYA BİRBİRİNİ İZLEYEN 2 VEYA DAHA FAZLA SEMPTOM
- HER BİR AURA SEMPTOMU 5-60 DAKİKA SÜRER
- EN AZ BİR AURA SEMPTOMU UNİLATERALDİR
- AURA SIRASINDA veya SONRASINDAKİ 60 DAKİKA İÇİNDE BAŞ AĞRISI BAŞLAR
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Zaman kuralı | AURANIN 5 DAKİKADAN UZUN SÜRMESİNİN ÖNEMİ MİGREN AURASINI POSTİKTAL BAŞ AĞRISIYLA GİDEN BİR NÖBETTEN AYIRT ETMEK, 60 DAKİKA MAKSİMUM SÜRENİN ÖNEMİ İSE MİGRENİ GEÇİCİ İSKEMİK ATAK GİBİ DAHA UZUN SÜRELİ NÖROLOJİK OLAYLARDAN AYIRMAKTIR |
| > [!tip] Görsel aura — en sık form | ÇOCUKLARDA ve ADOLESANLARDA GÖRSEL AURANIN EN YAYGIN GÖRÜLEN BİÇİMİ FOTOPSİDİR (IŞIK ÇAKMALARI veya YER YER SÖNEN AMPULLER). FOTOPSİLER GENELLİKLE ÇOK RENKLİDİR ve KAYBOLDUKLARINDA ÇOCUK IŞIK ÇAKMASININ NEREDEN GELDİĞİNİ GÖREMEDİĞİNİ İFADE EDEBİLİR |
| > [!tip] Fortifikasyon spektrumu | DAHA AZ SIKLIKTA ÇOCUKLARDA FORTİFİKASYON SPEKTRUMU (YILDIZ ŞEKLİNDE BİR KALEYİ ANDIRAN PARLAK BEYAZ ZİGZAG ÇİZGİLERİ) veya YANIP SÖNEN SKOTOMAYI (BAZEN BÜYÜYEN PARLAK BİR NOKTA veya PARLAK PULLU BİR PERDENİN KAPANMASI ŞEKLİNDE TARİF EDİLİR) DA İÇEREN TİPİK ERİŞKİN AURALARI GÖZLENEBİLİR |
| Duyusal aura | DAHA AZ SIKLIKLA GÖRÜLÜR. TİPİK OLARAK ÇOCUK BUNU BÖCEKLERİN veya KURTÇUKLARIN ELLERİNDEN BAŞLAYIP YUKARIYA KOLLARINA ve YÜZÜNE DOĞRU İLERLEDİĞİ BİR UYUŞMA OLARAK TARİF EDER. UYUŞMA MEYDANA GELDİĞİNDE ÇOCUK DUYUSAL UYARANI ALAMADIĞI İÇİN KOLLARINI KULLANMAKTA GÜÇLÜK ÇEKER ve YANLIŞ BİÇİMDE HEMİPLEJİK MİGREN TANISI KONULABİLİR |
| Disfazik aura | TİPİK AURALARIN EN NADİR GÖRÜLEN TİPİDİR ve SÖZEL YANIT VERMEDE GÜÇLÜK veya KELİMELERİ TAM OLARAK TANIMLAMAMA ŞEKLİNDE GÖRÜLÜR. Bunu yaşayan hastalar sorulan soruyu anlayabildiklerini ancak cevap veremediklerini anlatacaklardır |
| > [!warning] Alice Harikalar Diyarında sendromu | BİÇİM BOZULMASINI DA İÇEREN ATİPİK AURA FORMLARI ORTAYA ÇIKABİLİR. BU NADİR SEMPTOMLAR MEVCUT OLDUĞUNDA DİKKATLİ İNCELENMESİ GEREKLİDİR |
ℹ️ KriterlerA. B ve D kriterlerine uyan EN AZ 2 ATAKB. Tamamen düzelen GÖRSEL, DUYUSAL VE/VEYA KONUŞMA/DİL AURA SEMPTOMLARI, ancak MOTOR veya RETİNAL SEMPTOMLAR GÖRÜLMEZC. Aşağıdaki BEYİN SAPI SEMPTOMLARINDAN EN AZ İKİSİ:
- DİZARTRİ · 2. VERTİGO · 3. TİNNİTUS · 4. HİPOAKUZİ · 5. DİPLOPİ · 6. ATAKSİ · 7. BİLİNÇ DÜZEYİNDE AZALMAD. Aşağıdaki 4 özelliğin EN AZ İKİSİ: 5 dakika ya da daha uzun sürede kademeli ilerleyen aura; her bir aura semptomu 5-60 dakika sürer; en az bir aura semptomu unilateraldir; aura sırasında veya sonrasındaki 60 dakika içinde başağrısı başlar
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] HaNDL sendromu | BEYİN-OMURİLİK SIVISINDA LENFOSİTOZUN EŞLİK ETTİĞİ GEÇİCİ BAŞ AĞRISI ve NÖROLOJİK DEFİSİT SENDROMU (HaNDL); NÖROLOJİK DEFİSİT (MOTOR, DUYUSAL, DİL BOZUKLUĞU) İLE İLİŞKİLİ GEÇİCİ MİGREN BENZERİ AĞRILAR ve BOS’TA PLEOSİTOZ VARLIĞINI TANIMLAR. BU DURUM ETİYOLOJİSİ BİLİNMEYEN KENDİNİ SINIRLANDIRAN MİGREN BENZERİ BİR SENDROM |