| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma, nöromusküler |
| baslik | Miyofibriller miyopatilerin (MFM) alt tipleri — gen, kalıtım, başlangıç yaşı ve klinik bulgular |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-02 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 27 Nöromusküler Bozukluklar — Bölüm 626.5, Göknur Haliloğlu, Harvey B. Sarnat, Tablo 626.7, Şekil 626.10 |
ℹ️ Tanım“Miyofibriller miyopatiler (MFM) nadir, kalıtsal veya sporadik, ilerleyici, tanısı özgün morfolojik bulgulara dayanan NÖROMUSKÜLER BOZUKLUKLARDIR.”“Aynı zamanda PROTEİN BİRİKİMİ İLE GİDEN MİYOPATİLER (protein aggregate myopathies) şeklinde de ele alınmıştır.”“Her iki gruptaki ayrılan MFM’lerde, içinde yaygın klinik ve genetik heterojenite vardır. Kardiyak, iskelet ve düz kas tutulumuna bağlı farklı fenotipik başvurular tanımlanmıştır.”
💡 TUS ipucu — Z-diskten başlar“Esas histopatolojik bulgular, miyofibrillerde özellikle Z-DİSKİ düzeyinde fokal bütünlük bozulması, miyofibriller YIKIM ÜRÜNLERİNİN birikmesi ve büyük sayıda PROTEİNLERİN EKTOPİK EKSPRESYONU olarak tanımlanabilir.”“Miyofibrillerin bozulması Z-DİSKTE BAŞLAR ve kas liflerinin bazı sarkomerleri, aynı lif içerisinde normal sarkomerlerin bulunduğu diğer bölgelere komşu kas liflerinde organizasyonu bozulur veya çözülür.”“Anormal protein birikimleri, -kristalin gibi hiyalin yapıda yoğun kongofili, internal çekirdekler, liflerde bölünme, vakuoller, KOR-BENZERİ lezyonlar, hafif ila ağır arasında endomisiyal fibrozis, hipertrofik liflere kadar lifler arasında artmış çap farkı değişiklikleri, sık görülen bulgulardır.”“Bu bölgeler, Z-disklerinin gruplaşması ile ilişkilidir ve birikimlerde DİSTROFİN, SARKOGLİKAN, UBİKİTİN, DESMİN, ARA FİLAMENTLER, -KRİSTALLİNİ içeren büyük sayıda proteinler ve MİYOTİLİN, FİLAMİN C gibi birçok Z-disk proteini ile ilişkilidir.”“Anormal MİTOKONDRİYAL DAĞILIM şeklinde MİTOKONDRİYAL DİSFONKSİYON ALT BULGUDUR.”
| GEN/PROTEİN | HASTALIK | KALITIM PATERNİ | BAŞLAMA YAŞI | ANA KLİNİK BULGULAR |
|---|---|---|---|---|
| DES/desmin | Desminopati | Dominant, de novo, Resesif | Erken/orta erişkinlik, Bebeklik/çocukluk | DİSTAL > proksimal kuvvetsizlik, KARDİYOPATİ, solunum yetmezliği |
| CRYAB/α-kristallin | α-kristallinopati | Dominant, Resesif | Orta erişkinlik, Bebeklik | Distal > proksimal kuvvetsizlik, kardiyopati, solunum yetmezliği, ‣; ekstremite ve aksiyal sertlik ve kuvvetsizlik, solunum yetmezliği |
| MYOT/miyotilin | Miyotilinopati | Dominant, Resesif | Orta/geç erişkinlik, Erken/orta erişkinlik | Distal ve proksimal kuvvetsizlik, kardiyopati, solunum yetmezliği |
| ZASP/ZASP | ZASPopati | Dominant | Orta/geç erişkinlik | Distal > proksimal kuvvetsizlik, kardiyopati ve az sayıda hastada NÖROPATİ |
| FLNC/filamin C | MFM-filaminopati | Dominant | Orta erişkinlik | PROKSİMAL > distal kuvvetsizlik, solunum yetmezliği ve hastaların bir alt grubunda kardiyopati |
| BAG3/BAG3 | BAG3 miyopatisi | De novo | ÇOCUKLUK | Proksimal ve distal kuvvetsizlik, solunum yetmezliği, ‣, PERİFERİK NÖROPATİ |
| FHL1/FHL1 | Reducing cisimcik miyopatisi, FHL1 miyopati | X’e BAĞLI | Bebeklik, çocukluk, erişkinlik (nadir) | Motor gelişim basamaklarında gecikme, proksimal > distal kuvvetsizlik, SKOLYOZ, KONTRAKTÜRLER, ambülasyonun HIZLI KAYBI, solunum yetmezliği; erişkin başlangıçlı hastalarda daha hafif seyir |
| TTN/titin | Erken solunum yetmezliği ile birlikte kalıtsal miyopati (HMERF) | Dominant | Erken-geç erişkinlik | Distal, proksimal ve BOYUN kuvvetsizliği, ERKEN SOLUNUM YETMEZLİĞİ |
| PLEC/plektin | Musküler distrofi ile birlikte ‣ SİMPLEKS (EBS-MD) | Resesif | Doğumdan itibaren ciltte kabartılar, bebeklik/çocukluk, erişkin döneminde miyopati | Proksimal ve distal kuvvetsizlik, kardiyomiyopati, KATARAKT, EPİDERMOLİZİS, TIRNAK ve DİŞ bozuklukları, beyin bozuklukları |
| ACTA1/α-aktin | MFM-aktinopati | De novo | Bebeklik | ÜST EKSTREMİTE > alt ekstremite kuvvetsizliği, solunum yetmezliği, kontraktürler |
| HSPB8/HSPB8 | HSPB8 miyopati | Dominant | Erken/orta erişkinlik | Distal > proksimal kuvvetsizlik, PERİFERİK MOTOR NÖROPATİ |
| DNAJB6/DNAJB6 | “Limb-girdle” musküler distrofi 1D | Dominant | Orta erişkinlik | Distal ve proksimal kuvvetsizlik |
| PYROXD1/PYROXD1 | PYROXD1 miyopati | Resesif | Bebeklik/erken çocukluk | Yavaş ilerleyici simetrik proksimal ve distal kuvvetsizlik, kas kütlesinde jeneralize azalma, boyun kuvvetsizliği, skapular kanatlanma, hafif-orta fasiyal kuvvetsizlik, hafif pitoz, yüksek-yerleşimli damak, nazal konuşma, yutma bozuklukları, hafif restriktif akciğer hastalığı, hafif uzunluğa-bağımlı aksonal nöropati, 3. dekatta kardiyak etkilenme bulguları |
💡 TUS ipucu — alt tipleri ayırt edici bulgularla eşleDesminopati (DES) → distal kuvvetsizlik + KARDİYOPATİ (en klasik MFM) α-kristallinopati (CRYAB) → KATARAKTBAG3 (çocukluk, de novo) → HİPERTROFİK KMP + periferik nöropati — en ağır pediatrik form FHL1 (X’e bağlı) → reducing cisimcik miyopatisi; skolyoz + hızlı ambulasyon kaybıTitin (TTN) → HMERF: ERKEN SOLUNUM YETMEZLİĞİPlektin (PLEC) → EPİDERMOLİZİS BÜLLOZA + miyopati + katarakt + tırnak/diş bozukluğuFilaminopati (FLNC) → tek PROKSİMAL baskın MFM
⚠️ “Cree native” bebekleri“Bazı MFM alt tipleri erken-bebeklik başlangıcı ile ilişkili olabilirler.”“Bir özel örnek, Cree native bebeklerde nöromusküler blokaja cevap vermeyen, yani MİYOPATİK KAYNAKLI OLAN, AĞIR JENERALİZE KAS HİPERTONİSİ ile karakterize otozomal resesif miyopatidir.”“Çoğu, bebeklik döneminde diyafram tutulumu sonucu solunum yetmezliği ile ölürler. Kas biyopsisi diğer başka MFM’lere benzer bulgular gösterir; neden, özel bir α-kristallin gen mutasyonudur.”“Erken hastalık başlangıcı desminopati; Bağ3opati; plektinopatiler grubunda musküler distrofi ile birlikte otozomal resesif EBS-MD; titinopatiler grubunda HMERF; aktin-ile ilişkili MFM; ve PYROXD1 miyopatisinde görülebilir.”
📝 PYROXD1“Diğer proteinlerin redoks halini düzenleyen bir grup eski enzim ailesine ait olan PYROXD1, sınıf I piridin nükleotid-disülfit oksidoredüktaz olarak sınıflandırılır.”“Erken-başlangıçlı, histolojik olarak çoklu internal çekirdekler, büyük sarkomerik disorganizasyon bölgeleri, ince filamentlerin birikimi, Z-bantlarında kalınlaşma ve DESMİN-POZİTİF İNKLÜZYONLAR ile karakterize, PYROXD1-miyopatisi tanımlanmıştır.”“Ayırt edici histopatoloji ile santral ve minikor hastalığı ve sentronükleer, miyofibriller ve nemalin miyopatisi bulgularını birleştiren, açık olarak konjenital miyopatiler ile MFM arasındaki örtüşmeye işaret eden hastalar halihazırda tanımlanmıştır.”
⚠️ Genetik defekt oranı“MFM’den etkilenen bireylerin yaklaşık YARISINDA genetik defekt bilinmemektedir.”
💡 TUS ipucu“MFM tanısı, kas histolojik çalışmalarında, sık görülen morfolojik bulguların gözlenmesine dayanır.”“Kasın İMMÜNOSİTOKİMYASAL çalışmaları ve elektron mikroskopisi neden olan GEN konusunda ipucu sağlayabilir.”“Periferik sinir ve miyokardiyal patolojik bulgular az sayıda MFM hastasında kısa olarak tanımlanmıştır; ancak kesin veri yoktur.”“Serum CK düzeyi NORMAL veya HAFİF ARTMIŞ olabilir.”“Elektromiyografi miyopatik veya nöropatik bulgular, anormal sinir iletim çalışmaları ve ELEKTRİKSEL İRRİTABİLİTE (fibrilasyon potansiyelleri, pozitif keskin dalgalar, kompleks repetetif deşarjlar ve MİYOTONİK DEŞARJLAR) gösterir.”“Kas MRG, MFM alt tipine özgün farklı tutulum paterni gösterebilir.”“Kesin tanı, klinik bulgular, kas biyopsisi bulguları ve moleküler genetik test sonuçlarının birlikte değerlendirilmesine dayanır.”“Birikimlerde FİLAMİN C’nin miyotiline oranı miyotilinopati için YÜKSEK ORANDA ÖZGÜN ve duyarlı tanısal bir belirteç olarak tanımlanmıştır.”
📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı“MFM için TAM BİR İYİLEŞTİRİCİ TEDAVİ BULUNMAMAKTADIR. Tedavi destekleyici ve semptomatiktir.”“KARDİYAK TARAMA (Pediatrik Elektrokardiyografi, Ekokardiyografi ve 24 saat Holter monitörizasyonu) en azından YILDA BİR KEZ yapılmalıdır.”“Kardiyak bozuklukların varlığında veya DESMİNOPATİSİ hastalarda, yılda iki kez pediatrik kardiyoloji kontrolü önerilir.”“Kalp pili ve implante edilebilen DEFİBRİLATÖR (ICD), kardiyak transplantasyon, solunum desteği, eklem açıklığını ve hareketlerini sağlamaya yönelik fizik tedavi ve destekleyici araçlar uygun olarak gündeme gelebilir.”“Lens opasitelerinin saptanabilmesi için BİYOMİKROSKOP ile muayene düşünülmelidir.”“Malign Hipertermi için bilinen artmış bir risk yoktur; ancak, olasılık henüz tam olarak dışlanamaz.”“Genetik Danışmanlık ve prenatal tanı kalıtım paterni ve altta yatan gen defektine göre gündeme getirilmelidir.”“Başlangıçtaki düzeyindeki hayvan çalışmaları ağır egzersizin önlenmesi, antioksidan N-asetil-sistein tedavisi, otofajik aktivitenin düzenlenmesi ve doksisiklin ve 4-fenilbütirat (üre siklus bozuklukları için onaylanmış kimyasal bir şaperon) gibi tedavilere dayanır.”