| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Ateş ve nötropeni (febril nötropeni) |
| ad-en | Fever and neutropenia (febrile neutropenia) |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | kaynak gerekli |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 205.2, Şekil 205.1 |
ATEŞ (≥38.3 °C) ve NÖTROPENİ (≤500/mm³) birlikteliği, pediatrik onkolojide acil kabul edilen bir klinik durumdur (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 205.2).
⚠️ Neden acil?“Ateş ve nötropeni yönetiminin bir parçası olarak AMPİRİK ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ KULLANILMASI, HASTANIN SEPSİS, SEPTİK ŞOK, AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU, ORGAN DİSFONKSİYONU VE ÖLÜME İLERLEME RİSKİNİ AZALTIR.”
Mantığı: nötrofil eksikliği enflamatuar yanıtı küçültür, enfeksiyon yerlerini sınırlandırma yeteneğini azaltır ve enfeksiyonun tek bulgusunun ateş olarak kalmasına yol açar — fizik bulgu yokluğu enfeksiyonu dışlamaz.
ℹ️ Pizzo çalışmaları“Pizzo ve arkadaşlarının klasik çalışmalarında ateş ve nötropeniye ampirik antibiyotik tedavinin rutin uygulanmaya başlanmasından önce ATEŞ VE NÖTROPENİLİ ÇOCUKLARIN %75’İNDE NİHAYETİNDE BELGELENMİŞ BİR ENFEKSİYON BÖLGESİNİN BULUNDUĞU GÖSTERİLMİŞ OLUP bu durum NÖTROPENİ VE ATEŞİ OLAN ÇOCUKLARIN ÇOĞUNUN ALTTA YATAN BİR ENFEKSİYONU OLDUĞUNU DÜŞÜNDÜRMEKTEDİR.”
| Grup | Organizmalar ve not |
|---|---|
| EN SIK PATOJENLER | GRAM-POZİTİF KOKLARDIR |
| HAYATI TEHDİT EDENLER | ‣, ‣ VE KLEBSIELLA GİBİ GRAM-NEGATİF ORGANİZMALAR DA HAYATI TEHDİT EDEN ENFEKSİYONLARA NEDEN OLABİLİR VE AMPİRİK TEDAVİ REJİMİNE KARAR VERİLİRKEN AKILDA TUTULMALIDIR |
| DİRENÇ | BU ÇOCUKLARDA ÇOKLU İLAÇ DİRENCİ OLAN DİĞER ENTEROBACTERIACEAE** DE ARTAN ORANLARDA ORTAYA ÇIKMAKTADIR** |
| ‣ | SIKLIKLA SVK İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARA NEDEN OLSA DA BU ENFEKSİYONLAR TİPİK OLARAK YAVAŞ SEYİRLİDİR VE TEDAVİDEKİ KISA GECİKMELER KÖTÜ BİR KLİNİK SONUCA YOL AÇMAZ |
| S. AUREUS VE S. PNEUMONIAE | DAHA FULMİNAN SEYİRLİ HASTALIKLARA NEDEN OLUR VE HEMEN TEDAVİ BAŞLANMASINI GEREKTİRİR |
| VİRİDANS STREPTOKOKLAR | SİTARABİN KULLANIMI İLE SIKLIKLA İLİŞKİLİ ORAL MUKOZİTİ OLAN HASTALAR İLE KİNOLON GİBİ BELLİ ANTİBİYOTİK İLE TEDAVİYE BAĞLI SEÇİCİ BASKI OLAN HASTALARDA ÖZELLİKLE ÖNEMLİ OLASI PATOJENLERDİR. BU GRUPTAKİ ORGANİZMALARDAN KAYNAKLANAN ENFEKSİYONLAR AKUT SEPTİK ŞOK SENDROMU ŞEKLİNDE ORTAYA ÇIKABİLİR |
| MANTARLAR | UZAMIŞ NÖTROPENİSİ OLAN HASTALAR FIRSATÇI MANTAR ENFEKSİYONLARI İÇİN RİSK ALTINDA OLUP CANDIDA** VE ASPERGILLUS spp. EN SIK TANIMLANAN MANTARLARDIR. BU ÇOCUKLARDA AĞIR HASTALIĞA NEDEN OLABİLEN DİĞER MANTARLAR MUCOR VE FUSARIUM spp. VE DEMATİAKOZ KÜFLERİDİR** |
Giriş: ATEŞ (≥38.3 °C) ve NÖTROPENİ (≤500/mm³) → DEĞERLENDİR → VANKOMİSİNE GEREK VAR MI?
| ENDİKASYONLAR (vankomisin EKLE) | ENDİKASYON YOK |
|---|---|
| AĞIR MUKOZİT | MONOTERAPİ: SEFEPİM VEYA SEFTAZİDİM VEYA ‣ |
| KİNOLON PROFİLAKSİSİ | İKİLİ TERAPİ:‣ + ANTİPSÖDOMONAL β-LAKTAM* |
| METİSİLİN DİRENÇLİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS İLE KOLONİZE | |
| AŞİKAR KATETER-İLİŞKİLİ ENFEKSİYON | |
| HİPOTANSİYON |
Endikasyon varsa rejim: VANKOMİSİN + SEFTAZİDİM, SEFEPİM VEYA KARBAPENEMHer iki kolda da:3 GÜN SONRA YENİDEN DEĞERLENDİR
ℹ️ Şekil 205.1 dipnotları“Sefepim, imipenem/silastatin, meropenem, piperasilin-tazobaktam veya tikarsilin-klavulanik asit ile monoterapi düşünülebilir.”
- “Nefrotoksik, ototoksik veya nöromüsküler bloke edici ajanları da kullanan; böbrek veya ağır elektrolit işlev bozukluğu olan veya menejitten şüphelenilen (zayıf kan-beyin perfüzyonu nedeniyle) hastalarda AMİNOGLİKOZİD ANTİBİYOTİKLERDEN KAÇINILMALIDIR.”
Kaynak: Freifeld AG, Bow EJ, Sepkowitz KA, et al. Clinical practice guideline for the use of antimicrobial agents in neutropenic patients with cancer: 2010 update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 52:e56-e93, 2011.
💡 Üç eksen“İlk basamak antimikrobiyal tedavide hastadaki AĞIR ENFEKSİYON RİSKİNİN YANI SIRA ENFEKSİYON ETKENİ OLMASI BEKLENEN MİKROPLARIN TİPLERİ VE HER KURUMA ÖZGÜ BÖLGESEL DİRENÇ ÖRÜNTÜLERİ DE DÜŞÜNÜLMELİDİR.”
“Ek olarak, bazı özel durumlarda antibiyotik seçenekleri kısıtlanabilir; örneğin İLAÇ ALERJİSİ VE BÖBREK VEYA KARACİĞER İŞLEV BOZUKLUKLARI gibi.”
⚠️ Odak veya bulgu varsa“BAKTERİYEL ODAĞA VEYA ÖNEMLİ HASTALIK BULGUSUNA (TİTREME, HİPOTANSİYON, BİLİNÇ DURUMUNDA DEĞİŞİKLİK) GÖRE TEDAVİ AYARLANIR.”
ℹ️ IDSA kılavuzu“2010’da Amerika Enfeksiyöz Hastalıklar Topluluğu (IDSA) KANSERLİ NÖTROPENİK ÇOCUKLAR VE ERİŞKİNLERDE ANTİMİKROBİYAL TEDAVİLERİN KULLANIMI HAKKINDAKİ KAPSAMLI BİR YÖNERGEYİ GÜNCELLEMİŞTİR.”
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — febril nötropeni
- Tanım: ATEŞ ≥38.3 °C + MNS ≤500/mm³.
- Fizik bulgu yokluğu enfeksiyonu DIŞLAMAZ — ampirik antibiyotik zorunludur; gecikme sepsis, septik şok, ARDS, organ disfonksiyonu ve ölüm riskini artırır.
- Pizzo: ampirik tedavi öncesi dönemde %75’inde belgelenmiş enfeksiyon odağı bulunmuştur.
- En sık etken GRAM-POZİTİF KOKLAR, ama ampirik rejimi GRAM-NEGATİFLER belirler (Pseudomonas, E. coli, Klebsiella).
- Beş vankomisin endikasyonu: AĞIR MUKOZİT · KİNOLON PROFİLAKSİSİ · MRSA KOLONİZASYONU · AŞİKAR KATETER ENFEKSİYONU · HİPOTANSİYON.
- Monoterapi: sefepim VEYA seftazidim VEYA karbapenem. İkili: aminoglikozid + antipsödomonal β-laktam.
- Aminoglikozidden kaçınılacak durumlar: nefrotoksik/ototoksik/nöromüsküler bloke edici ilaç kullanımı, böbrek veya ağır elektrolit bozukluğu, menenjit şüphesi.
- 3 GÜN sonra yeniden değerlendirme algoritmanın sabit son basamağıdır.
- Koagülaz-negatif stafilokok yavaş seyirli (kısa gecikme zararsız); S. aureus ve S. pneumoniae fulminan (hemen tedavi).
- Sitarabin → oral mukozit → VİRİDANS STREPTOKOK → akut septik şok sendromu.
- Uzamış nötropeni → Candida ve Aspergillus; ayrıca Mucor, Fusarium, dematiakoz küfleri.