Eşanlamlılar: Kolesterol Ester Depolama Hastalığı, Lizozomal Asit Lipaz Eksikliği, Lizozomal Asit Lipaz Eksikliği Infantil Formu, Lizozomal Asit Lipaz Eksikliği İnfantil Form

Kategori: Metabolizma · Tür: hastalık

Özet

LIPA genindeki biallelik mutasyonlara bağlı, lizozomal asit lipaz (LAL) eksikliğinin infantil, otozomal resesif formudur; kolesteril ester ve trigliseritler organlarda birikir. Belirtiler ilk 1-2 ayda başlar: bebekte kusma, ishal, Yağ Malabsorpsiyonu, gelişme geriliği, hepatosplenomegali, Umbilikal Herni, asit, Anemi ve Trombositopeni görülür. Karaciğerde Alkolik Olmayan Yağlı Karaciğer Hastalığı, Kolestaz, fibrozis ve Siroz gelişebilir; adrenal bezler büyümüş ve kalsifiye olup (tipik, bilateral) kortikal yetmezlik yapar. Dislipidemi (HDL düşük, LDL ve trigliserit yüksek), hipoalbüminemi, karaciğer enzimleri ve ferritin yüksekliği saptanır. Tanı LAL enzim aktivitesi eksikliği veya LIPA gen analiziyle konur. Tedavisiz altı ay içinde ölüm görülür; sebelipaz alfa ile enzim replasman tedavisi, diyet ve hematopoietik kök hücre nakli uygulanır. Ayırıcı tanıda Gaucher hastalığı, hemofagositik lenfohistiyositoz ve Niemann-Pick hastalığı düşünülür.

Bölümlerdeki özetler

• LIPA mutasyonu; otozomal resesif; kolesterol esterleri organlarda birikir. (Endokrinoloji › Adrenal Yetmezlik; s.2222)
• LIPA biallelik mutasyonlarına bağlı lizozomal asit lipaz eksikliğinin infantil formu; kolesteril ester ve trigliserit birikimi. İlk ay semptomlar, tedavisiz altı ay içinde ölüm. Adrenal kalsifikasyon tipiktir; ERT ve diyet tedavisi uygulanır. (Metabolizma › Sfıngolıpıt Metabolızması Bozuklukları Ve Lızozomal Asıt Lıpaz Eksıklığı; s.2603, s.2604)
• LIPA genindeki biallelik varyantlara bağlı, lizozomal asit lipaz eksikliğinin infantil başlangıçlı otozomal resesif formudur; kolesterol esteri ve trigliserit birikimiyle malabsorpsiyon, hepatomegali, karaciğer hastalığı ve adrenal kalsifikasyon yapar. Sebelipaz alfa ERT, hematopoietik kök hücre nakli kullanılır. (Genetik › Karaciğer Hastalıkları Ve Kolestaz; s.4133, s.4134)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Lizozomal asit lipaz (LAL) eksikliğinin (OMIM 278000) infantil başlangıçlı formu; kolesteril ester ve trigliserit hepatosit/hepatik makrofajlar, adrenal bez, ince bağırsak ve RES’de birikir (s.2603, s.4133)

Epidemiyoloji

• Bir çalışmada 1/350.000; tanı almadan ölenler nedeniyle tam prevalans bilinmez (s.4133)

Etiyoloji ve patogenez

• LIPA geni (10q23.31) biallelik varyantları, lizozomal asit lipaz eksikliği; otozomal resesif; kolesterol esterleri lizozomlarda ve organlarda birikir (s.2216, s.2222, s.4134)
• Hepatomegali ve Splenomegali makrofajlarda lipid birikiminden; barsak duvarı kalınlaşması malabsorpsiyona; steatoz karaciğer yetmezliğine ilerleyebilir (s.4134)

Klinik bulgular ve seyir

• Adrenal yetmezlik ve bilateral adrenal kalsifikasyon; ilk 1-2 ayda hepatomegali, karaciğer hastalığı, kusma, ishal/steatore (malabsorpsiyon), gelişme geriliği; ksantomatöz değişiklikler; bu bulguları olan bebekte ve görüntülemede adrenal kalsifikasyonda şüphelenilir (s.2216, s.2222, s.4133–4134)
• Semptomlar ilk ay içinde başlar; tedavisiz genellikle 6 ayda ölüm; ilerleyici Kolestaz, hepatomegali ağırlıklı HSM, ishal, asit, Umbilikal Herni; Hepatik Steatozfibroz-siroz; hipersplenizm ve kemik iliği tutulumuna bağlı anemi/trombositopeni; ağır boy-kilo geriliği; zeka korunmuş, nörolojik bulgu beklenmez (s.2603)