Eşanlamlılar: Hiperlipidemi
Kategori: Endokrinoloji · Tür: hastalık
Özet
Serumda kolesterol ve/veya trigliserit yüksekliğidir; genetik (primer) ve yaşam tarzı/sekonder olarak sınıflanır. Ergende koruyucu sağlık taramasında açlık lipid profili ile saptanır; risk faktörü yoksa tarama puberte öncesi ve 17 yaş sonrası yapılır. Sınırda/yüksek değerler: total kolesterol 170-199/≥200, trigliserit 90-129/≥130, LDL 110-129/≥130, HDL dışı kolesterol 120-144/≥145 mg/dL; HDL 40 mg/dL altı yüksek riskli, 40-45 sınırdadır. Anormal profil 3 ay içinde (en az 15 gün sonra) tekrarlanır. Tedavi beslenme, yaşam tarzı ve fiziksel aktivitedir; homozigot ailevi hiperkolesterolemi veya belirli LDL düzeylerinde statin kullanılır.
Bölümlerdeki özetler
- Ergende koruyucu sağlık taramasında açlık lipid profili ile saptanan anormal lipid düzeyleridir; tarama risk faktörü yoksa puberte öncesi ve 17 yaş sonrası yapılır. Tedavi diyet ve fiziksel aktivite; homozigot ailevi hiperkolesterolemi veya belirli LDL düzeylerinde statin. (Ergen Sağlığı › Ergende Koruyucu Sağlık Hizmetleri; s.324, s.325)
- Serumda kolesterol ve/veya trigliserit yüksekliği; genetik (primer) ve yaşam tarzı/sekonder olarak sınıflanır. Tedavi beslenme ve yaşam tarzı, gerekirse farmakolojik. (Beslenme ve Diyetetik › Pediatri Uygulamalarında Sık Rastlanan Beslenme İle İlişkili Sorunlar Ve Tedavi Yaklaşımları; s.584)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Serumda kolesterol ve/veya trigliserit yüksekliği; genetik (primer) ve yaşam tarzı ilişkili (sekonder) olarak ikiye ayrılır, çoğunlukla ikisi birlikte rol oynar. (s.584)
Etiyoloji ve patogenez
- Sekonder: kronik hastalık, Obezite, Metabolik Sendrom, glukokortikoid, beta bloker, antiretroviral ilaçlar, kötü beslenme, inaktivite. (s.584)
Klinik bulgular ve seyir
- Lipid düzeyleri yaş, cinsiyet ve gelişimle değişir; yalnız anne sütü alanlarda kolesterol daha yüksek olabilir; 2 yaştan ergenliğe sabit, ergenlik sonrası TC ve LDL-C azalır; erkekte geç pubertede HDL-C düşer, kızlarda menopoza dek sabit. (s.584)
Tanı
- Ergende dislipidemi taraması: risk faktörü olmayanlarda ideal zaman puberte öncesi (9-11 yaş) ve 17 yaş sonrası (s.324)
- Tarama açlık lipid profili (total kolesterol, LDL, TG, HDL) ya da tokluk profili (total kolesterol ve HDL) ile yapılır; risk faktörü olanlarda doğrudan açlık profili önerilir (s.324)
- Anormal açlık profili 3 ay içinde (en az 15 gün sonra) tekrarlanır; anormal tokluk profilinde 3 ay içinde 15 gün arayla 2 açlık profili bakılıp ortalaması alınır (s.324)
- Ergende anormal lipid değerleri (sınırda / yüksek, mg/dL): total kolesterol 170-199 / ≥200; LDL 110-129 / ≥130; HDL dışı kolesterol 120-144 / ≥145; trigliserit 90-129 / ≥130; HDL 40-45 / <40 (s.325)