| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma, nöromusküler |
| baslik | Kalıtsal periferik nöropatiler (CMT/HMSN) — klinik bulgular, sinir iletim hızları ve genler |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-02 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 27 Nöromusküler Bozukluklar — Bölüm 631, Harvey B. Sarnat, Tablo 631.1 |
ℹ️ Sınıflama“HMSN’lerin sınıflandırılması zordur, çünkü basit birleştirici bir şema tüm klinik tabloları ve örtüşen genetiği kapsayamaz.”“Bazı nöropatilerde farklı kromozomal lokuslardaki farklı gen mutasyonlarının çeşitli genotipleri BENZER BİR FENOTİP üretebilir.”Bir sınıflandırma:I. Genel hastalıklara sekonder kalıtsal nöropatilerII. Primer nöropatiler: IIa. Kalıtsal motor duyusal · IIb. Distal kalıtsal motor · IIc. Kalıtsal duyusal ± otonomIII. Konjenital hipomiyelinizan nöropatiler dahil sendromik nöropatilerIV. Kalıtsal duyusal nöropati (Refsum hastalığı)
💡 TUS ipucu — demiyelinizan ↔︎ aksonal ayrımı“Sural sinir biyopsisi en kesin tanı aracıdır, ancak bu hastalık grubunun MOLEKÜLER GENETİĞİ konusunda edinilen geniş bilgi ile çoğunun tanısı daha az invazif GENETİK TESTLE doğrulanabilir.”“Elektromiyografi (EMG) klinik tanı için kullanışlı bir yardımcıdır ve DEMİYELİNİZAN veya HİPOMİYELİNİZAN ve AKSONAL formları ayırt etmeye yardımcı olur.”CMT1 (demiyelinizan): motor iletim hızı tipik olarak <38 m/sCMT2 (aksonal): iletim hızları >38 m/s, ancak bazen normal aralığın altında
| HASTALIK (OMIM) | KLİNİK BULGULAR | SİNİR İLETİM ÇALIŞMALARI | GEN / LOKUS |
|---|---|---|---|
| CMT1 A-F (HMSN tip I) | Otozomal dominant. Başlangıç 1.-4. dekat. | ||
| DİSTAL GÜÇSÜZLÜK BASKIN, azalmış DTR’ler, hafif distal duyu kaybı, yaygın SİNİR HİPERTROFİSİ. Bilinen en yaygın form | Motor ve duyu iletim çalışmalarında gecikme. Motor çalışmaları tipik olarak <38 m/s | — | |
| 1A (118220) | Her yaşta görülür (ancak yetişkinlerde daha sık) | — | PMP22 DUPLİKASYON ya da nokta mutasyonu |
| 1B (118200) | CMT1 grubunun klasiği %5’i | — | MPZ |
| 1C (601098) | Başlangıç çocukluk dönemi, anormal yürüyüş ile başlar, daha sonra distal güçsüzlük ve kayıp, bazen sinir hipertrofisi. Seyrek olarak erken başlangıçlı işitme kaybı | — | LITAF |
| 1D (607678) | Kraniyal sinir tutulumu olabilir. Çocuklukta veya erken yetişkinlikte geç başlangıç | — | EGR2 |
| 1E (118300) / 1F (607734) | İşitme kaybı ile ilişkili (1E29-45) | — | PMP22 / NEFL |
| Ailevi basınca duyarlılık nöropatisi (TOMAKÜLER NÖROPATİ) (162500) | Otozomal dominant. Sıklıkla TRAVMA ile ilişkili TEKRARLAYAN MONONÖROPATİ SİMPLEKS veya MULTİPLEKS | Klinik olarak etkilenen sinirlerde aynı zamanda etkilenmemiş sinirlerde motor ve duyusal iletim hızlarında önemli yavaşlama | PMP22 DELESYON |
| Asemptomatik yavaşlamış sinir iletim hızları | Genellikle karışık bir grup. Herhangi bir klinik semptom olmadan tesadüfen saptanmıştır. Otozomal dominant | Orta derecede yavaş iletim hızı | ARHGEF10 |
| HASTALIK (OMIM) | KLİNİK BULGULAR | SİNİR İLETİM ÇALIŞMALARI | GEN / LOKUS |
|---|---|---|---|
| CMT2 A-L (HMSN tip II) | Otozomal dominant (A, B, D, E, F, G, I); otozomal resesif (B1, B2, H, K). | ||
| Geç başlangıç, periferik sinir genişlemesinin olmaması ve güçsüzlüğün az belirgin olması dışında klinik olarak CMT tip 1’e benzer | Sinir iletim hızları HMSN tip I’den büyük (>38 m/s), ancak bazen normal aralığın altında | — | |
| 2A1 (118210) / 2A2 (609260) | CMT2A: belirgin distal güçsüzlük, %60 oranında proksimal güçsüzlük de görülür. ‣ ve santral tutulum bildirilmiştir. Ana form MFN2 mutasyonları ile ilgili | — | 2A1: KIF1B (tek aile) · 2A2: MFN2 |
| 2B (600882) / 2B1 (605588) | CMT2B: CİDDİ DUYU KAYBI; sıklıkla enfeksiyonlar, artropati, AMPUTASYONLAR, AYAK ÜLSERLERİ, distal güçsüzlük ile ilgili komplikasyonlar | — | 2B: RAB7 · 2B1: LMNA |
| 2B2 (605589) | Ortalama başlangıç 34 yaş (Kosta Rika ailesi) | — | ?MED25 |
| 2C (606071) | VOKAL KORD, DİYAFRAM ve SOLUNUM SİSTEMİ TUTULUMU yaşam süresini kısaltır. Konjenital dSMA (600175) ve skapuloperoneal kas atrofisi (181405) ile allelik | — | TRPV4 |
| 2D (601472) | ÜST EKSTREMİTE TUTULUMU BASKIN (dSMA’ya allelik) | — | GARS |
| 2E (607684) | %30 SAĞIRLIK ile ilişkili, erken çocukluk dönemi başlangıçlı yürüyüş bozuklukları, seyrek olarak hiperkeratoz, artmış duyusal tutulum | Orta/yavaş sinir iletim çalışmaları | NEFL |
| 2F (606595) | Ayak ve dizlerde trofik değişiklikler | — | HSPB1 (HSP27) |
| 2G (608591) | Başlangıç yaşı 9-76 yaş, ortalama yaş 20 yaş (büyük İspanyol ailesi) | — | 12q12-q13 |
| 2H (607731) | PİRAMİDAL TUTULUM, vokal kord tutulumu | Orta/yavaş sinir iletim çalışmaları | GDAP1 |
| 2I (607677) | CMT I ve J: olası geç başlangıç, PUPİLLER ANOMALİLER, ağrı, işitme kaybı, yutma güçlüğü | — | MPZ |
| 2J (607736) | ‣; daha şiddetli erken başlangıçlı form | — | MPZ |
| 2K (607831) | Bazen proksimal bacak güçsüzlüğü (dHMN-II gibi), 15-33 yaşlarında başlangıç (büyük Çin ailesi). SKOLYOZ | — | GDAP1 |
| 2L (608673) | — | — | HSPB8, 12q24 |
| EOHMSN / SEOAN (erken çocuklukta başlayan HMSN / erken başlangıçlı şiddetli aksonal nöropati) | Otozomal dominant veya resesif. Güçsüzlük İLK 5 YIL içinde görülür ve hızlı ilerler, gençlerde genellikle direk ve dizlerin altında tam felç, DTR’ler alınamaz, çoğu vakada orta derecede duyusal değişiklikler. NORMAL BOS PROTEİNİ. Bazen optik atrofi veya ‣ | Dejeneratif aksonal polinöropatili akson paterni. Duyu siniri aksiyon potansiyelleri yok. Üst ekstremite sinirleri normal veya hafif yavaşlamış. EMG: DENERVASYON | MFN2, GDAP1; heterojen |
| SMARD1 / SIANR / dHMN6 (604320) | Otozomal resesif. BEBEKLİK DÖNEMİNDE BAŞLANGIÇ (3-6 ay), SOLUNUM YETMEZLİĞİ, progresif distal güçsüzlük, nihai plato. İYİLEŞME YOK | Çoğu durumda iletim yok | IGHMBP2 |
| HMSN-P (Okinawa tipi) | Yetişkin döneminde başlangıç (30 yaştan sonra). Otozomal dominant. PROKSİMAL tutulumun baskın olduğu yavaş ilerleyen güçsüzlük. Gövde ve ekstremitelerde FASİKÜLASYON. Artmış kreatin kinaz, HİPERLİPİDEMİ, DİYABETES MELLİTUS, nihai yürüme kaybı, duyusal bozukluklar. Hastaların çoğu JAPONYA’dan tanımlandı | Motor ve duyusal aksonal nöropati. SNAP, CMAP, MNCV ve SNCV azalmış ya da yok. EMG: fasikülasyon, fibrilasyon ve nöromiyotonik erken görünüm | 3q13 |
| HASTALIK | KLİNİK BULGULAR | SİNİR İLETİM ÇALIŞMALARI | GEN |
|---|---|---|---|
| CMT3 (DÉJÉRİNE-SOTTAS SENDROMU) (145900) | Başlangıç 2 yaş, genel hastalık CMT4’ten daha az şiddetlidir. HİPOTONİ, ilk yılda motor gecikme, koordinasyon zayıflığı, ATAKSİ, distal güçsüzlük (en fazla alt ekstremite), kısa boy. İkinci on yılda proksimal güçsüzlük, el ve ayak deformiteleri. SİNİR HİPERTROFİSİ. Orta ila şiddetli duyu kaybı. SKOLYOZ. Yaygın kraniyal sinir tutulumu, ‣, sağırlık ve hafif bifasyal güçsüzlük. ARTMIŞ BOS PROTEİNİ | Motor iletim hızları genellikle <10 m/s’dir. Duyusal aksiyon potansiyeli yok. EMG: KRONİK DENERVASYON | PMP22, MPZ, PRX, EGR2, FIG4 |
| CMT4 (A-J), otozomal resesif | CMT1 formuna benzer ancak biraz daha şiddetli klinik tablo, artmış ataksi, arefleksi, skolyoz. Sinir hipertrofisi genellikle seyrek | Sinir iletim çalışmalarında orta derecede yavaşlama | — |
| 4A (214400) | Başlangıç <2 yaş, Tunus ve Fas aileleri. HIZLI İLERLEYİŞ. Daha az şiddetli Avrupa fenotipleri | 25-35 m/s | GDAP1 |
| 4B1 (601382) | OFTALMOPLEJİ, VOKAL KORD PARALİZİSİ, fasial, bulbar güçsüzlük (hepsi seyrek). Güçsüzlük 5 yıldan az, proksimal ve distal güçsüzlük, DTR’ler alınamaz | 9-20 m/s | MTMR2, (MPZ) |
| 4B2 (604563) | Erken başlangıç: ilk 10 yıl; bazen ‣ ve sağırlık. Tunus, Japonya ve TÜRKİYE’den bildirildi | 15-30 m/s | SBF2, MTMR13 |
| 4C (601596) | Erken başlangıçlı SKOLYOZ, CEZAYİR’de yaygın, glokom ve nötropeni, 1. ve 2. dekatlar | 4-37 m/s | SH3TC2 (KIAA1985) |
| 4D (601455) (HMSN-Lom) | KAPALI ÇİNGENE TOPLUMU, başlangıç <10 yaş. SAĞIRLIK (2.-3. dekata kadar). DİL ATROFİSİ | 10-20 m/s | NDRG1 |
| 4E (605253) | KONJENİTAL HİPOMİYELİNİZAN NÖROPATİ | 5-20 m/s | EGR2/KROX 20, MPZ |
| 4F (145900) | Doğumda veya 7 yaşa kadar ciddi etkilenme; ‣ MULTİPLEKS konjenita yaygın; solunum ve beslenme güçlükleri; sıklıkla GENÇ YAŞTA ÖLÜM | <5 m/s | PRX |
| 4G (605285) | Russe tipi. Başlangıç 8-16 yaş. Köken BULGARİSTAN | 30-35 m/s | 10q22 |
| 4H (609311) | LÜBNANLILARDA/TÜRKLERDE artmış sıklık. Başlangıç bebeklik-çocukluk dönemi (1-2 yaş). Motor gelişim basamaklarında gecikme. Bazen skolyoz, artmış distal güçsüzlük, genellikle DTR’ler yok | <10 m/s ya da yok | FGD4 |
| 4J (611228) | 5 yaşına kadar başlar. Şiddetli hastalık. MOTOR NÖRON HASTALIĞI ile benzerlikler | 2-7 m/s; bazı vakalarda daha yüksek | FIG4 |
| CCFDN (604168) | KONJENİTAL ‣, MİKROKORNEA, YÜZ DİSMORFİZMİ, ‣, distal periferik nöropati | 19-33 m/s | CTDP1 |
| HASTALIK | KLİNİK BULGULAR | SİNİR İLETİM ÇALIŞMALARI | GEN |
|---|---|---|---|
| CMT X / X’e bağlı CMT X1 (302800) | X’e BAĞLI DOMİNANT. Başlangıç ilk 20 yaşta. Etkilenen ERKEKLERDE TAŞIYICI KADINLARDAN DAHA BELİRGİN olarak distal ekstremite kaslarında (özellikle ellerde) ilerleyici kayıp ve güçsüzlük | Median sinir motor iletim çalışmaları <40 m/s (ancak CMT1A’dan daha hızlı). Dağılımın daha belirgin olduğu sinirlerde tek tip olmayan orta düzey yavaşlama | GJB1 |
| X2 (302801) | X’e bağlı resesif. Bebeklikte seyrek başlangıç, zihinsel yetersizlik, kadınlar çok hafif etkilenir | Mikst demiyelinizan/aksonal | Xp22.2 |
| X3 (302802) | X’e bağlı resesif. ± SPASTİSİTE. Kadınlar etkilenmez | Mikst demiyelinizan/aksonal | Xq26 |
| X4 (310490) | X’e bağlı (COWCHOCK SENDROMU). Şiddetli nöropati, kadınlar çok hafif etkilenir. İzole vaka raporları. Başlangıç doğumdan erken çocukluk dönemine kadar. Yavaş ilerler. Birçoğunda SAĞIRLIK 5 yılda gelişir. ZİHİNSEL YETERSİZLİK yaygın olarak görülür. Bazen OPTİK ATROFİ | Aksonal nöropati. Motor iletim hızları hafif gecikme (33-56 m/s). Duyusal iletim çok bozuk. EMG: denervasyon, büyük motor ünite potansiyeli ve fasikülasyon | Xq24-26.1 |
| X5 (311070) | X’e bağlı. Hafif ila orta derecede nöropati, SAĞIRLIK, OPTİK ATROFİ. ROSENBERG-CHUTORIAN (optikoakustik nöropati) ve ARTS SENDROMU ile allelik | Aksonal nöropati. Hafif demiyelinizan değişiklikler | Xq21.32-q24, PRPS1 |
| CMT’nin ARA FORMLARI | Hastalar aksonal ve demiyelinizan özellikler arasında kalan nörofizyolojik sonuçlara sahiptirler | “Ara değerler” 30-40 m/s; median motor sinirlerde daha kesin. Bazı formlarda sinir iletim çalışmaları normaldir (DI-CMTB) | — |
| DI-CMTA / B / C / D | İtalyan ailesi / Amerikan ailesi / — / “Myelin protein zero” | — | 10q24.1-q25.1 / DNM2 / YARS / MPZ |
| A-otozomal resesif form (608340) | Örtüşen (overlap) koşullar: GADP1 mutasyonları olan resesif CMT (CMT2K ve 4A) İspanyol ve Tunus ailesi şiddetli çocukluk çağı formları bildirildi. DI-CMTA otozomal resesif form olarak da adlandırılır | — | Overlap: GJB1, NEFL, GDAP1 |
| HASTALIK | KLİNİK BULGULAR | SİNİR İLETİM ÇALIŞMALARI | GEN |
|---|---|---|---|
| HMSN V / spastik paraplejili HMSN tip V/CMT5 (piramidal bulgulu CMT) (600631) | Değişken kalıtım. ALT EKSTREMİTELERDE SPASTİSİTE, yürümede zorluk ve PARMAK UCUNDA YÜRÜMEYE neden olur. Zihinsel yetersizlik ile ilişkili otozomal resesif form. Alt ekstremitelerde daha az güçsüzlük ile SPASTİSİTE DAHA BELİRGİN. Artmış DTR’ler, ekstansör plantarlar, ‣, sıklıkla distal amiyotrofi görülür | Az/SNAP’ler yok. Motor çalışmalar AKSONAL tipte | SPG3A, SPAST, NIPA1, BSCL2, SPG4, SPG7, SPG20, SPG21, SPG30, PLP1 |
| HMSN VI (CMT2A ile allelik) | OPTİK ATROFİYE BAĞLI GÖRME BOZUKLUĞU. Dominant ve resesif formlar. Başlangıç ilk 10 yıl. Distal güçsüzlük, sıklıkla proksimal tutulum da vardır. SKOLYOZ | 45 m/s civarında yanıt veya motor iletim yok. Duyu sinirleri sıklıkla uyarılamaz | MFN2 |
HMSN VII | Retinitis Pigmentoza ile birlikte HMSN. BOS PROTEİNİ YÜKSEK. Genellikle yetişkin başlangıçlı. Birkaç ailede, özellikle yetişkin başlangıç ile birlikte görülen seyrek tutulum tanımlanmış | — | — |
| HASTALIK (OMIM) | KLİNİK BULGULAR | SİNİR İLETİM ÇALIŞMALARI | GEN / LOKUS |
|---|---|---|---|
| dHMNI (182960) | Otozomal dominant. JUVENİL başlangıç. Distal güçsüzlük ve kayıp | Normal sinir iletim çalışmaları, zaman zaman hafif yavaşlama. EMG nörojenik | HSPB1, 7q34-q36 |
| dHMNII (608634) | Otozomal dominant. YETİŞKİN başlangıç, distal güçsüzlük ve kayıp | — | HSPB8, HSPB3 |
| dHMNIIjuv (158590) | (CMT2F, CMT2L ile allelik) | — | HSPB1 |
| dHMNIII | Otozomal resesif. Bebeklik döneminden erişkin döneme başlangıç. Yavaş ilerleyici kas kaybı ve güçsüzlüğü, DEĞİŞKEN DİYAFRAGMA FELCİ | — | 11q13.3 |
| dHMNIV (607088) / Distal SMA tip 3 | Otozomal resesif. JUVENİL başlangıç. ŞİDDETLİ kas kaybı ve güçsüzlük, DİYAFRAGMA FELCİ | — | 11q13 |
| dHMNV (600794) | (CMT2D ile allelik) Otozomal dominant. ÜST EKSTREMİTE TUTULUMU BASKIN, seyrek olarak piramidal özellikler | — | GARS |
| dHMN tip V (SILVER sendromu) (270685) | Otozomal dominant. EL KASLARINDA güçsüzlük ve kayıp, alt ekstremitelerde hafif ila şiddetli SPASTİSİTE | — | BSCL2 |
| dHMNVI (604320) | (SMARD1 ile allelik) Otozomal resesif. SOLUNUM SIKINTISI olan ŞİDDETLİ İNFANTİL form | — | IGHMBP2 |
| dHMNVIIA (158580) | Otozomal dominant. VOKAL KORD PARALİZİSİ ile başlangıç | — | DCTN1 |
| dHMNVIIB (607641) | Otozomal dominant. Vokal kord paralizisi ve FASİAL güçsüzlük ile başlangıç | — | 2q14, Xq13-q21 |
| dHMN/ALS4 (602433) | X’e bağlı resesif: distal güçsüzlük ve kayıp ile JUVENİL başlangıç | — | SETX |
| dHMN-J (JERASH) | Otozomal dominant. PİRAMİDAL SİSTEM bulguları ile semptomatik erken başlangıç 2. dekatta | — | 9p21.1-p12 |
| Konjenital distal SMA (600175) | Otozomal resesif. Bir Ürdünlü ailede 6-10 yaş arası piramidal bulgular ile başlangıç. Otozomal dominant konjenital İLERLEYİCİ OLMAYAN kontraktürlü distal HMN | — | 12q23-q24 |
| Korpus kallozum agenezisi olan periferik nöropati (CHARLEVOIX hastalığı / ANDERMANN sendromu) (218000) | Otozomal resesif. FRANSIZ KANADA popülasyonlarında artmış. İlerleyici aksonal nöropati. SSS malformasyonları: KORPUS KALLOZUM YOKLUĞU/HİPOPLAZİSİ, erken başlangıç, gelişimsel gecikme, arefleksi, artmış motor bozukluk, HALÜSİNASYON, PSİKOZ. 3. dekatta ÖLÜM | EMG: denervasyon, aksonal nöropati | SLC12A6 (KCC3) |
| Kalıtsal nevraljik amyotrofi (BRAKİYAL PLEKSUS NÖROPATİSİ) (162100) | Otozomal dominant. ŞİDDETLİ AĞRI ile başlayan paralizi ve kas güçsüzlüğü atakları. Başlangıç doğumda veya daha sonra çocuklukta olabilir, ancak genellikle yetişkin dönemdedir. Sonuç genellikle iyidir, ancak bazılarında REZİDÜEL İŞLEV BOZUKLUĞU görülür. Ataklar sıklıkla ENFEKSİYONLAR, AŞILAR ve STRES ile tetiklenir. Bazı ailelerde HİPOTELORİZM ve dismorfik bulgular | Etkilenen brakiyal pleksusun distalinde normal veya hafif uzamış MNCV’ler | SEPT9 |
| --- | --- | --- | --- |