| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Kemik iliği veya hematopoietik kök hücre naklinden sonra konağın savunmasındaki bozukluklar ve sık görülen patojenler |
| ad-en | Host defense defects and common pathogens after bone marrow or hematopoietic stem cell transplantation |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Tablo 205.2 |
Tablo 205.2’nin tam aktarımı (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları). Nakil, dört ardışık zaman dönemine ayrılır ve her dönemde farklı bir savunma bozukluğu baskındır — bu yüzden patojen beklentisi de takvimle değişir.
| ZAMAN DÖNEMİ | KONAĞIN SAVUNMASINDAKİ BOZUKLUKLAR | NEDENLER | SIK GÖRÜLEN PATOJENLER |
|---|---|---|---|
| NAKİL ÖNCESİ | NÖTROPENİ · ANATOMİK ENGELLERDE BOZULMA | ALTTA YATAN HASTALIK · ÖNCEDEN ALINAN KEMOTERAPİ | GRAM-NEGATİF AEROB BASİLLER |
| ENGRAFTMAN ÖNCESİ | NÖTROPENİ · ANATOMİK ENGELLERDE BOZULMA | KEMOTERAPİ · RADYASYON · KALICI KATETERLER | GRAM-POZİTİF AEROB KOKLAR · GRAM-NEGATİF AEROB BASİLLER · ASPERGILLUS · ‣ (ÖNCEDEN ENFEKTE HASTALARDA) · TOPLUM KAYNAKLI VİRAL PATOJENLER |
| ENGRAFTMAN SONRASI | ANORMAL HÜCRE-ARACILI BAĞIŞIKLIK · ANATOMİK ENGELLERDE BOZULMA | KEMOTERAPİ · İMMÜNSÜPRESİF İLAÇLAR · RADYASYON · KALICI KATETERLER · AKRABA DIŞI KORDON KANI VERİCİSİ | GRAM-POZİTİF KOKLAR · GRAM-NEGATİF AEROB BASİLLER · ‣ · ‣ · TOPLUM-KAYNAKLI VİRAL PATOJENLER · ‣ JIROVECI |
| NAKİL SONRASI GEÇ DÖNEM | BAĞIŞIKLIK İŞLEVLERİNİN DÜZELMESİNDE GECİKME (HÜCRE-ARACILI, SALGISAL VE BOZULMUŞ ANATOMİK ENGELLER) | VERİCİ KAYNAKLI BAĞIŞIKLIK İŞLEVLERİNİN GELİŞMESİ İÇİN ZAMAN GEREKMESİ · ‘GRAFT-VERSUS-HOST’ HASTALIĞI | VARİSELLA-ZOSTER VİRUSU · STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE |
💡 Takvimi okumanın kuralıİlk iki dönemin ortak paydası NÖTROPENİ (bakteri + Aspergillus), üçüncü dönemde hücre-aracılı bağışıklık (CMV, adenovirus, PCP), dördüncü dönemde ise salgısal bağışıklığın geç toparlanması (VZV ve kapsüllü bakteri olarak S. pneumoniae). Yani patojen listesi, hangi immün kolun henüz iyileşmediğini gösterir.
⚠️ Dönemin ayırt edici patojenleri | Dönem | “Bu dönemde beklenen” tek patojen | |—|—| | NAKİL ÖNCESİ | Sadece GRAM-NEGATİF AEROB BASİLLER listelenmiştir — en dar liste | | ENGRAFTMAN ÖNCESİ | ASPERGILLUS ve HSV reaktivasyonu bu dönemde eklenir | | ENGRAFTMAN SONRASI | CMV, ADENOVİRUS ve PNEUMOCYSTIS JIROVECI — hücre-aracılı bağışıklık imzası | | GEÇ DÖNEM | VZV ve S. PNEUMONIAE — tek başına GVHD ile ilişkilidir |
ℹ️ Kordon kanı vericisi ayrı bir risk satırı“AKRABA DIŞI KORDON KANI VERİCİSİ” engraftman sonrası dönemde ayrı bir neden olarak listelenmiştir — bağışıklık rekonstitüsyonunun daha yavaş olması nedeniyle bu dönemin viral enfeksiyon riskini artırır.
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — nakil takvimi
- Dört dönem: NAKİL ÖNCESİ → ENGRAFTMAN ÖNCESİ → ENGRAFTMAN SONRASI → GEÇ DÖNEM.
- Nötropeni ilk iki dönemde; hücre-aracılı bozukluk engraftman SONRASINDA başlar.
- Aspergillus engraftman ÖNCESİ (nötropenik pencere) — geç dönemde değil.
- CMV ve adenovirus engraftman SONRASI — klasik eşleşme.
- VZV ve S. pneumoniae GEÇ DÖNEM — bu yüzden geç dönemde pnömokok aşısı ve VZV profilaksisi gündeme gelir.
- Anatomik engel bozukluğu ilk ÜÇ dönemde ortaktır (kalıcı kateter, mukozit).
- GVHD yalnızca GEÇ DÖNEM satırında neden olarak geçer.