| Özellik |
Değer |
| tags |
sendrom |
| ad-tr |
Adenovirus Enfeksiyonları |
| ad-en |
Adenovirus infections |
| gen |
— |
| kalitim |
— |
| insidans |
Adenovirus enfeksiyonlarının yalnızca üçte biri klinik olarak belirgin hastalıkla ilişkilidir |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-10-14 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
İnsan adenovirusları, İNSAN HASTALIKLARININ YAYGIN BİR NEDENİDİR; KONJUNKTİVİT, ALT ve ÜST SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI, FARENJİT, GASTROENTERİT ve HEMORAJİK SİSTİTE NEDEN OLUR (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 289).
⚠️ İmmün yetmezlikte ciddiBu viruslar, BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ BASKILANMIŞ HASTALARDA CİDDİ HASTALIKLARA NEDEN OLABİLİR.
ADENOVİRUSLARA KARŞI ONAYLANMIŞ YÜKSEK ETKİLİ BİR ANTİVİRAL İLAÇ HENÜZ YOKTUR.
ADENOVİRUS TİP-4 ve 7 İÇİN ÜRETİLMİŞ AŞILAR VARDIR, ama SADECE ASKERLERDE KULLANILMAKTADIR.
Etiyoloji
| Konu |
İçerik |
| Yapı |
Adenoviruslar, İKOZAHEDRAL PROTEİN KAPSİTLİ, ZARFSIZ VİRUSLARDIR |
| Genom |
ÇİFT ZİNCİRLİ DNA’LARI BİR TAKIM VİRAL PROTEİNLERLE KARIŞMIŞ PARÇACIKLAR İÇERİSİNDE BULUNMAKTADIR |
| Türler |
Virionların YÜZEY PROTEİNLERİNİN ve GENOMİK DİZİLİMİN ANTİJENİK ÇEŞİTLİLİĞİ 7 TÜR OLARAK GRUPLANMIŞ ve AZ SAYIDA TANIMLAR (A-G) |
| Tipler |
Türler, DOKU SEÇİCİLİKLERİ (TROPİZM) ve HEDEF ORGANLARI YÖNÜNDEN FARKLILIK GÖSTERİR ve BU NEDENLE FARKLI KLİNİK ENFEKSİYONLARA NEDEN OLURLAR (Tablo 289.1) → Adenovirus Tipleri ve İlişkili Enfeksiyonlar |
| İnatçı enfeksiyon |
Adenoviruslar GASTROİNTESTİNAL SİSTEMDEN UZUN SÜRE YAYILABİLİR; TONSİLLER ve ADENOİDLERDE İNATÇI ENFEKSİYONLAR YAPABİLİR |
Epidemiyoloji
| Konu |
İçerik |
| Yaygınlık |
Adenovirus tüm dünyayı etkiler ve İMMÜN SİSTEMİ SAĞLAM KİŞİLERDE YIL BOYUNCA ENDEMİK ENFEKSİYONLARA NEDEN OLUR |
| Asemptomatik |
ASEMPTOMATİK ENFEKSİYONLAR DA SIK GÖRÜLÜR; BİLİNEN ADENOVİRUS ENFEKSİYONLARININ YALNIZCA ÜÇTE BİRİ KLİNİK OLARAK BELİRGİN HASTALIKLARLA İLİŞKİLİDİR |
| En sık tipler |
Son dönem sürveyans çalışmalarında EN ÇOK RASTLANAN ADENOVİRUS TİPLERİ 3, 2, 1 ve 5’TİR |
| Salgınlar |
KONJUNKTİVİT (GENELLİKLE CİDDİ), FARENJİT ve SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI ÖZELLİKLE OKUL ve ASKERİYELERDE SALGINLAR YAPAR |
| Tip 4 ve 7 |
Adenovirus tip-4 ve tip-7 KOMPLİKE OLMUŞ SOLUNUM YOLU HASTALIĞI SALGINLARININ ASKERİ KIŞLALARINDA MORBİDİTENİN BAŞLICA KAYNAĞIDIR ve %25 İLE %90 ARASINDA DEĞİŞEN ATAK HIZLARINA SAHİPTİR |
| Bulaş |
Adenovirus solunum yolu ve FEKAL ORAL YOL İLE YAYILIR |
| Dirençlilik |
Özellikle epidemiler sırasında adenovirus bulaşında ÖNEMLİ BİR ETKEN, ZARFSIZ PARÇACIKLARIN ÇEVREDEKİ CANSIZ OBJELER ÜZERİNDE YAŞAMAYI SÜRDÜREBİLME YETENEĞİDİR |
| Nozokomiyal |
Nozokomiyal salgınlar bildirilmiştir |
Patogenez
| Aşama |
İçerik |
| Giriş |
Adenoviruslar HÜCRE YÜZEY RESEPTÖRLERİNE BAĞLANIRLAR ve ENDOSİTOZ YOLU İLE İÇERİ ALINMAYI TETİKLERLER |
| Kaçış |
Genomun hücre çekirdeğine olacak TRANSLOKASYONA ÖNCÜLÜK EDEN KAPSİT YAPISINDAKİ DEĞİŞİKLİĞİ ENDOZOMUN ASİDİFİKASYONU BAŞLATIR |
| Replikasyon |
Viral mRNA translokasyonu ve GENOMİK REPLİKASYON HÜCRE ÇEKİRDEĞİNDE OLUR |
| Yayılım |
Yeni nesil virion parçacıkları çekirdekte toplanır; HÜCRENİN PARÇALANMASI İLE YENİ ENFEKSİYÖZ PARÇACIKLAR SALINIR, EPİTEL MUKOZASI ZARAR GÖRÜR, HÜCRE KALINTILARI DÖKÜLÜR ve ENFLAMASYONA NEDEN OLURLAR |
| Konak cevabı |
Adenovirus enfeksiyonuna konak cevabı, NÖTROFİL, MAKROFAJ ve DOĞAL ÖLDÜRÜCÜ HÜCRELERİN ENFEKSİYON BÖLGESİNE TOPLANMASI ve BU HÜCRELER TARAFINDAN ÇOK SAYIDA SİTOKİN ve KEMOKİN SALINIMINDAN OLUŞUR |
| Bilinmezlik |
Konak immün cevabı muhtemelen adenovirus enfeksiyonunun SEMPTOMLARINA KATKIDA BULUNUR; fakat PATOGENEZDEKİ ÖZGÜN MEKANİZMALAR İYİ BİLİNMEMEKTEDİR |
| Hayvan modeli |
Adenovirusun TÜRE ÖZGÜ OLMA ÖZELLİĞİNİN KATI OLMASI ADENOVİRUS PATOGENEZİNİ ANLAMADA HAYVAN MODELİ GELİŞTİRİLMESİNİ ÖNLER; İNSANLAŞTIRILMIŞ FARE MODELLERİ ÜMİT VERİCİDİR |
Klinik Bulgular
ℹ️ Ayırt edilemezlikAdenoviruslar HEM BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ BASKILANMIŞ HEM DE YETERLİ OLAN KİŞİLERDE ÇEŞİTLİ KLİNİK SENDROMLARA NEDEN OLMAKTADIR.
BU SENDROMLARIN, RESPİRATUAR SİNSİTYAL VİRUS, İNSAN METAPNÖMOVİRUS, Rinovirus Enfeksiyonları, Rotavirus Enfeksiyonu, GRUP A STREPTOKOK ve DİĞER YAYGIN VİRAL ve BAKTERİYEL PATOJENLER KAYNAKLI BENZER HASTALIKLARDAN GÜVENİLİR ŞEKİLDE AYIRT EDİLMESİ ZORDUR.
Akut respiratuar hastalık
| Konu |
İçerik |
| Sıklık |
Solunum yolu enfeksiyonları ÇOCUKLARDA ve ERİŞKİNLERDE ADENOVİRUS ENFEKSİYONLARININ YAYGIN GÖRÜLEN BİR KLİNİK TABLOSUDUR |
| Pay |
Adenoviruslar TÜM ÇOCUKLUK ÇAĞI SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ YAKLAŞIK %5-10’UNDAN SORUMLUDUR |
| Bebeklerde |
Bebeklerde PRİMER ENFEKSİYON BRONŞİOLİT veya PNÖMONİ OLARAK KENDİNİ GÖSTERMEKTEDİR |
| Pnömoni |
Adenovirus kaynaklı pnömoni, BAKTERİYEL PNÖMONİNİN TİPİK ÖZELLİKLERİ İLE KARŞIMIZA ÇIKABİLİR (LOBER İNFİLTRASYON, YÜKSEK ATEŞ, PARAPNÖMONİK EFÜZYON) |
| Tip 14 |
Adenovirus tip-14, ASKERLERDE ve SİVİL TOPLUMDA CİDDİ AKUT SOLUNUM YOLU HASTALIĞININ NEDENİ OLARAK ORTAYA ÇIKMIŞ ve BAZI VAKALARDA HASTANE YATIŞLARINA ve ÖLÜMLERE SEBEP OLMUŞTUR |
| Farenjit |
Adenovirus kaynaklı farenjitte BURUN AKINTISI, BOĞAZ AĞRISI ve ATEŞ SEMPTOMLARI VARDIR |
| İzole farenjit |
İzole farenjiti olan, ÇOĞUNLUKLA OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLAR ve BEBEKLERDE %15-20’SİNDE VİRUS SAPTANABİLİR |
Oküler enfeksiyonlar
| Konu |
İçerik |
| Foliküler konjunktivit |
Adenovirus kaynaklı sık rastlanan FOLİKÜLER KONJUNKTİVİT KENDİ KENDİNİ SINIRLAR ve TEDAVİYE GEREK YOKTUR |
| EKK |
EPİDEMİK KERATOKONJUNKTİVİT, KORNEA ve KONJUNKTİVAYI KAPSAR |
| Faringokonjunktival ateş |
FARİNGOKONJUNKTİVAL ATEŞ: YÜKSEK ATEŞ, FARENJİT, NON-PÜRÜLAN KONJUNKTİVİT ve PREAURİKÜLER ve SERVİKAL ‣ OLUŞAN FARKLI BİR SENDROMDUR |
Gastrointestinal enfeksiyonlar
| Konu |
İçerik |
| Sıklık |
Adenovirus, AKUT İSHALİ OLAN ÇOCUKLARIN %5-10’UNUN DIŞKISINDA SAPTANABİLİR |
| Seyir |
Akut ishalin ÇOĞU KENDİ KENDİNİ SINIRLAMASINA RAĞMEN CİDDİ HASTALIK DA GELİŞEBİLİR |
| Asemptomatik yayılım |
Adenovirus kaynaklı enterik enfeksiyonlar ÇOĞUNLUKLA ASEMPTOMATİKTİR ve AKUT ENFEKSİYONDAN SONRA VİRUSUN YAYILMASI UZUN SÜREBİLİR; bu nedenle BU EPİZOTLARDAKİ ROLÜ GENELLİKLE BİLİNMEMEKTEDİR |
| Mezenterik adenit |
Adenovirus aynı zamanda MEZENTERİK ADENİTE NEDEN OLABİLİR |
Hemorajik sistit
| Konu |
İçerik |
| Tablo |
Hemorajik sistit, NEGATİF İDRAR KÜLTÜR SONUCU İLE BİRLİKTE ANİ BAŞLANGIÇLI HEMATÜRİ, DİZÜRİ, SIK İDRARA ÇIKMA ve İDRARA SIKIŞMA SEMPTOMLARINDAN OLUŞMAKTADIR |
| İdrar incelemesi |
İdrar incelemesinde ERİTROSİTLERE EŞLİK EDEN TİPİK PİYÜRİ GÖRÜLEBİLİR |
| Kim |
Bu hastalık GENÇ ERKEKLERDE DAHA SIK GÖRÜLÜR |
| Seyir |
TİPİK OLARAK 1-2 HAFTA İÇERİSİNDE KENDİLİĞİNDEN GEÇER |
Diğer komplikasyonlar