| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | İmmün yetmezlikte aşılama |
| ad-en | Immunization in immunodeficiency |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Tablo 197.9, Şekil 197.3 |
Tablo 197.9’un tam aktarımı (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları) — Primer ve sekonder immün yetmezliği olan kişilerin aşılanması.
ℹ️ Temel ilke“Primer (kalıtsal) veya sekonder (edinilmiş) immün yetmezlik koşulları altındaki çocuklar için aşı önerileri, ALTTA YATAN DURUMA, İMMÜN DEFEKTİN DERECESİNE, HASTALIĞA MARUZ KALMA RİSKİNE VE AŞIYA GÖRE DEĞİŞİR.”
| Özel immün yetmezlik | Kontrendike aşılar | Riske özgü önerilen aşılar | Etkinlik ve yorumlar |
|---|---|---|---|
| CİDDİ ANTİKOR EKSİKLİKLERİ (örn. X’e bağlı agamaglobulinemi ve yaygın değişken immün yetmezlik) | OPVa · ÇİÇEK · LAIV · BCG · ‣ VİRUS (YFV) VE CANLI BAKTERİ AŞILARI · ‣ İÇİN VERİ YOKTUR | IG TEDAVİSİ ALAN KİŞİLERE VERİLEN TEK AŞI YILLIK IIV; IVIG ALINMIYORSA İNAKTİVE AŞILAR YAPILABİLİR | ETKİSİ HUMORAL YANITA BAĞLI OLAN BİR AŞININ (ör. ‣) ETKİNLİĞİ BELİRSİZDİR |
| DAHA AZ CİDDİ ANTİKOR EKSİKLİKLERİ (örn. ‣ VE IgG ALT GRUP EKSİKLİĞİ) | OPVa · BCG · YFV AŞISI · DİĞER CANLI AŞILARD GÜVENLİ GÖZÜKMEKTEDİR | İMMÜNKOMPETAN KİŞİLERİN AŞILARI YILLIK BAĞIŞIKLAMA ŞEMASINA GÖRE YAPILMALIDIR · İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILABİLİR | MUHTEMELEN TÜM AŞILAR ETKİLİDİR · BAĞIŞIKLIK YANITI ZAYIFLATILABİLİR |
| Özel immün yetmezlik | Kontrendike aşılar | Riske özgü önerilen aşılar | Etkinlik ve yorumlar |
|---|---|---|---|
| TAM DEFEKTLER (örn. AĞIR KOMBİNE İMMÜN YETMEZLİK, TAM DiGEORGE SENDROMU) | TÜM CANLI AŞILAR | IG ALAN BU HASTALARA YAPILABİLECEK TEK AŞI, EĞER BİRAZ ANTİKOR KORUYUCULUĞU OLUYORSA YILLIK IIV’DİR | İNAKTİVE AŞILARIN TAMAMI MUHTEMELEN ETKİSİZDİR |
| KISMİ DEFEKTLER (örn. DiGEORGE SENDROMLU ÇOĞU HASTA, HİPER-IgM SENDROMU, WISKOTT-ALDRICH SENDROMU, ATAKSİ-TELENJİEKTAZİ) | TÜM CANLI AŞILAR | RUTİN İNAKTİVE AŞILAR YAPILMALIDIR · İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILABİLİR | AŞILARIN ETKİNLİĞİ İMMÜN BASKILANMANIN DERECESİNE BAĞLIDIR |
| Özel immün yetmezlik | Kontrendike aşılar | Riske özgü önerilen aşılar | Etkinlik ve yorumlar |
|---|---|---|---|
| İNTERFERON (IFN)-γ-İNTERLÖKİN (IL)-12 AKS YETMEZLİKLERİ | IL-12/IL-12R, IFN-γ, IFNα VEYA STAT1 EKSİKLİKLERİNDE TÜM CANLI AŞILAR | YOK | YOK |
| KALICI KOMPLEMAN, PROPERDİN, MBL VEYA FAKTÖR B EKSİKLİĞİ; EKÜLİZUMAB (SOLARIS) KULLANIMINA İKİNCİL EKSİKLİK | YOK | İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILMALIDIR · BEBEKLİK DÖNEMİNDEN İTİBAREN MCV SERİSİ YAPILABİLİR · ON YAŞINDAN İTİBAREN MenB SERİSİ | TÜM RUTİN AŞILAR MUHTEMELEN ETKİLİDİR |
| Özel immün yetmezlik | Kontrendike aşılar | Riske özgü önerilen aşılar | Etkinlik ve yorumlar |
|---|---|---|---|
| KRONİK GRANÜLOMATÖZ HASTALIK | CANLI BAKTERİ AŞILARI | YOK | TÜM İNAKTİVE AŞILAR GÜVENLİ VE MUHTEMELEN ETKİLİDİR · CANLI VİRUS AŞILARI MUHTEMELEN GÜVENLİ VE ETKİLİDİR |
| TANIMLANMAMIŞ VEYA T-HÜCRE VE NK-HÜCRE DİSFONKSİYONUNA EŞLİK EDEN FAGOSİTİK YETMEZLİKLER (örn. CHEDIAK-HIGASHI SENDROMU, LÖKOSİT ADHEZYON DEFEKTLERİ) | MMR, MMRV, OPVa, ÇİÇEK, LAIV, YF, TÜM BAKTERİ AŞILARI | İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILMALIDIR · BEBEKLİK DÖNEMİNDEN İTİBAREN MCV SERİSİ YAPILABİLİR | TÜM İNAKTİVE AŞILAR GÜVENLİ VE MUHTEMELEN ETKİLİDİR |
| Kontrendike aşılar | Riske özgü önerilen aşılar | Etkinlik ve yorumlar |
|---|---|---|
| OPVa · ÇİÇEK · BCG · LAIV · KOMBİNE MMRV · CİDDİ İMMÜN KOMPROMİZE KİŞİLERDE VARİSELLA VE ZOSTER OLMASI DURUMUNDA MMR’Yİ BEKLETİN · YF AŞISI, İMMÜN DURUMA GÖRE KONTRENDİKE OLABİLİR VEYA DİKKATLE YAPILABİLİR | İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILMALIDIR · BEBEKLİK DÖNEMİNDEN İTİBAREN MCV SERİSİ YAPILABİLİR · Hib YAPMAYI DÜŞÜNÜN (BEBEKLİK DÖNEMİNDE YAPILMADIYSA) | ‣ AŞISI STANDART AŞI ŞEMASINDA ÖNERİLMEKTEDİR · MMR VE VAR, ASEMPTOMATİK OLAN VEYA SADECE DÜŞÜK DÜZEYDE İMMÜN YETMEZLİKLİ ‣-ENFEKTE ÇOCUKLARDA ÖNERİLMEKTEDİR · TÜM İNAKTİVE AŞILAR ETKİLİ OLABİLİR |
| Özel immün yetmezlik | Kontrendike aşılar | Riske özgü önerilen aşılar | Etkinlik ve yorumlar |
|---|---|---|---|
| YAYGIN MALİGNİTELER, NEOPLAZM, NAKİL, OTOİMMÜN HASTALIK, İMMÜN BASKILAYICI VEYA RADYASYON TEDAVİSİ | İMMÜN DURUMA GÖRE CANLI VİRUS AŞILARI VE CANLI BAKTERİ AŞILARI | İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILMALIDIR · YILLIK IIV (YOĞUN KEMOTERAPİ VEYA ANTİ-B HÜCRE ANTİKORLARI ALINMIYORSA) · Hib AŞISI ENDİKE OLABİLİR | HERHANGİ BİR AŞININ ETKİNLİĞİ, İMMÜN BASKILANMA DERECESİNE BAĞLIDIR; İNAKTİVE STANDART AŞILAR YÜKSEK DÜZEYDE İMMÜN BASKILANMA SÖZ KONUSU DEĞİLSE ENDİKEDİR, AMA KEMOTERAPİ BİTTİKTEN SONRA DOZLARI TEKRARLANMALIDIR |
| ASPLENİ (FONKSİYONEL, DOĞUŞTAN, ANATOMİK, CERRAHİ) | LAIV | İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILMALIDIR · BEBEKLİK DÖNEMİNDEN İTİBAREN MCV SERİSİ YAPILABİLİR · ON YAŞINDAN İTİBAREN MenB SERİSİ · Hib YAPMAYI DÜŞÜNÜN (BEBEKLİK DÖNEMİNDE YAPILMADIYSA) | MUHTEMELEN TÜM RUTİN AŞILAR ETKİLİDİR |
| ‣ | LAIV | İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILMALIDIR · HepB EĞER ÖNCEDEN BAĞIŞIK DEĞİLSE ENDİKEDİR | MUHTEMELEN TÜM RUTİN AŞILAR ETKİLİDİR |
| MSS ANATOMİK ENGEL DEFEKTİ (KOKLEAR İMPLANT, İÇ KUŞAĞIN DOĞUŞTAN DİSPLAZİLERİ, KALICI NAZO/OROFARENKS İLE BOS KOMÜNİKASYONU) | YOK | İKİ YAŞINDAN İTİBAREN PPSV23 YAPILMALIDIR | TÜM STANDART AŞILAR ENDİKEDİR |
Kısaltmalar: BCG, Bacille Calmette-Guérin aşısı; MSS, merkezi sinir sistemi; Hib, Haemophilus influenzae Enfeksiyonları tip b aşısı; HIV/AIDS, insan immün yetmezlik virusu/kazanılmış immün yetmezlik sendromu; IG, immünglobulin; IIV, inaktive İnfluenza aşısı; LAIV, canlı-zayıflatılmış influenza aşısı; MMR, kızamık-Kabakulak-Kızamıkçık aşısı; MMRV, kızamık-kabakulak-kızamıkçık-Varisella Aşısı ve Maruziyet Sonrası Profilaksi; MCV, dört valanlı meningokok polisakkarid aşısı; MenB, serogrup B Meningokok Profilaksisi ve Aşılaması; OPV, oral polyovirus aşısı (canlı); PPSV23, pnömokok polisakkarid aşısı; SCID, ağır kombine immün yetmezlik; VAR, Suçiçeği; YF, sarı humma.
a OPV artık ABD’de mevcut değildir.
⚠️ Yüksek doz steroid = canlı aşı yasağı“Kortikosteroidler immün sistemi baskılayabilirler. 14 GÜN BOYUNCA KORTİKOSTEROİD (≥2 mg/kg/gün VEYA ≥20 mg/gün PREDNİZOLON VEYA EŞDEĞERİ) alan çocuklar, EN AZ 1 AY SÜREYLE TEDAVİ KESİLMEDİKÇE CANLI AŞILAR ALMAMALIDIR.”
“Aynı doz seviyelerinde ancak <2 HAFTA SÜREYLE çocuklar, TEDAVİ KESİLİR KESİLMEZ CANLI VİRUS AŞILARI ALABİLİRLER, ancak bazı uzmanlar tedavi kesildikten sonra 2 HAFTA BEKLEMEYİ önermektedir.”
“DAHA DÜŞÜK DOZLARDA KORTİKOSTEROİD ALAN ÇOCUKLAR CANLI AŞILAR ALINABİLİR.”