| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Anormal uterin kanama (AUK) |
| ad-en | Abnormal uterine bleeding (AUB) |
| omim | - |
| gen | - |
| lokus | - |
| kalitim | - |
| insidans | Ağır menstrual kanaması olan kadınların %13’ünde von Willebrand hastalığı |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-09-30 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı |
“Anormal uterin kanama (AUK), fizyolojik kabul edilenin dışında kalan her türlü menstrual kanama paternini tanımlamak için kullanılan geniş bir terimdir. Hastanın şikayetine göre genellikle düzensiz (AUK/IMK: intermenstrual kanama) veya ağır (AUK/AAK: ağır adet kanaması) olarak sınıflandırılır.” (Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı, Bölüm 142.2)
💡 TUS ipucu — menarş sonrası normal seyir“Menarş sonrası ilk yıllarda adet kanamaları sıklıkla düzensiz olsa da, adet düzeni yaşa göre normal olandan çok farklı olduğunda ileri inceleme gereklidir.”“Menarş sonrası ilk yılda bile adetler, 45 günden daha uzun aralıklarla olmamalıdır. Adetler, yaşla birlikte giderek daha düzenli hale gelir; menarştan 3 yıl sonra adet döngüleri 21-35 günde bir olur, 3-7 gün sürer. Bir ergenin kişisel döngü süresi genellikle 19 veya 20 yaşında sabitleşir.”
⚠️ Von Willebrand hastalığı“Özellikle anovülasyondan kaynaklanan düzensiz kanama, uzun ve ağır olabilir (Tablo 142.5). Bununla birlikte, düzenli, sıklık adet kanaması uzun ve/veya ağır olan hastalarda, özellikle adetlerin menarş başlangıcından itibaren ağır olması durumunda, hematolojik bir neden mutlaka düşünülmelidir.”“Ağır menstrual kanaması olan kadınların sırasıyla %13 ve %20’sinde von Willebrand hastalığı ve pıhtılaşma bozuklukları bulunur. Bununla birlikte, hastaneye yatış gerektirecek kadar ağır kanaması olan kadınlarda prevalans anlamlı olarak artmaktadır.”
| AUK nedenleri | Örnekler | Özellikler |
|---|---|---|
| İmmatür hipotalamus-hipofiz-over ekseni (AUK-O) | “Menarş sonrası 2 yıl içinde olan hasta” | “Ağrısız; hormonal tedaviye yanıt verir.” |
| Kilo değişiklikleri, yeme bozukluğu veya aşırı egzersiz | “‣, bulimia, herhangi bir nedenle 4.5 kg’dan fazla kilo alma veya kaybı” | “Kilo kaybı genellikle daha hafif, daha az sıklıkta adet kanamasına neden olur.” |
| Endokrinolojik nedenler | “Tiroid hastalığı, polikistik over sendromu (PKOS)” | “Kanama tipik olarak hipotiroidizm ile artar, PKOS ve hipertiroidizm ile azalır.” |
| Gebelik komplikasyonu | “Düşük tehdidi, doğum veya abortus sonrası endometrit” | “Cinsel aktivite ve/veya gebelik öyküsü” |
| Enfeksiyon | “Servisit, kondiloma, ‣” | “Kanama genellikle ağır değildir, cinsel ilişki sırasında olur.” |
| Travma | “‣, bacak arası yaralanması” | “Zihinsel engel olmadıkça, menstruasyon yaşındaki hastada öykü ile belli olacaktır.” |
| Vajinal yabancı cisim | “Tuvalet kağıdı, parçalanmış kondom, tampon” | “Koku ve ‣ ile ilişkili, ancak genellikle ağır kanama ile ilişkili değildir.” |
| Hematolojik nedenler | “Von Willebrand hastalığı, trombosit fonksiyon bozukluğu, trombositopeni (idiopatik trombositopenik purpura, ilaca bağlı), hemofili taşıyıcılığı, pıhtılaşma faktörü eksikliği, lösemi” | “Kanama ağır ve/veya uzun ve sıklıkla düzenlidir; menarşta ortaya çıkabilir ve fikir verecek bir aile öyküsü (histerektomi, uterus ablasyonu, burun kanaması için kotelri veya fizik muayene (ekimozlar, peteşiler) eşlik edebilir.” |
| İlaçlar | “Östrojenler, progestinler, (haplar, yamalar, halkalar, enjeksiyonlar, implantlar ve rahim içi araçlar), androjenler, prolaktin salınımına neden olan ilaçlar (östrojenler, fenotiyazinler, trisiklik antidepresanlar, metoklopramid), antikoagülanlar (heparin, varfarin), aspirin, NSAEİ’ler), SSRI’lar” | “Hipotalamus-hipofiz-over ekseni, endometriyal duvarı, trombositleri veya koagülasyon yolağını etkiler.” |
| Anatomik | “Asenkron kanamaya neden olan, vajina veya uterusun kısmi darlığı; servikal veya endometriyal polipler veya miyomlar; hemanjiyom; uterin vasküler malformasyon; genital/üreme yolu kanseri” | “Bu durumların çoğu, özellikle üreme yolu kanserleri, son derece nadirdir.” |
| Sistemik hastalık | “‣, romatoid artrit, Ehlers-Danlos sendromu” | “Durumun diğer belirtileri eşlik eder.” |
(Kaynak: Tablo 142.5)
💡 TUS ipucu — şiddet sınıflaması“Uzun ve ağır adet kanaması olan hastalarda dikkate alınması gereken laboratuvar testleri Tablo 142.4’te listelenmektedir.”“Sürekli ağır kanaması olan kızlar, testler negatif olsa da, trombosit fonksiyon bozuklukları, faktör eksiklikleri ve diğer daha nadir bozuklukları test etmek için bir hematoloğa yönlendirilmelidir.”“İlk değerlendirmede, hemoglobin ile birlikte kan kaybının hızı, kanamanın şiddetini belirler: hafif (hemoglobin >10 g/dl), orta (hemoglobin 8-10 g/dl) veya ağır (hemoglobin <8 g/dl).”
📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlıHafif kanama:“demir takviyesi önerilir, hasta sonraki kanama paternini takip etmek için bir adet takvimi tutmalıdır. Non-steroid antienflamatuar ilaçlar (NSAEİ’ler, örn. naproksen) ağır kanamanın tedavisinde plasebodan daha etkilidir ve eşzamanlı dismenore tedavisine yardımcı olur.”Aktif kanama:“gerekirse kanama durana kadar günde iki kez dozlamadan başlayarak siklik yöntemle kombine hormonal kontraseptif (östrojen ve progestin içeren) tedaviye iyi yanıt verir.”“Östrojen kontrendikasyonları olan hastalar için, sürekli veya ayda 12 gün boyunca oral (PO) medroksiprogesteron veya noretindron asetat gibi sadece progestinlerle tedavi edilebilir. İkinci rejimi, aylık kanama takip edecektir.”Orta derecede anemi:“yukarıdaki hormonal rejimlerin herhangi biri kullanılabilir. Bununla birlikte, günde 3-4 doz kombine Hormonal Kontrasepsiyon (KOK) (veya 3-4 doz medroksiprogesteron 10 mg) ve bulantıyı kontrol etmek için ek ilaçlar başlamak gerekebilir. Doz genellikle 2 hafta boyunca günlük dozaja azaltılabilir.”“Devam eden hızlı kanama, Senkop veya baş dönmesi veya hemodinamik instabilitesi olan hastalar, hemoglobin <8 gr/dl olan çoğu hasta gibi hastanede tedavi edilmelidir.”Ağır anemi:“sıvı tedavisi veya kan ürünlerine ek olarak yukarıda açıklanan protokollerden biri ile tedavi edilmelidir; transfüzyondan önce, gerekli laboratuvar testlerinin yapılması önerilir. Kusma veya diğer önemli semptomları olan hastalar başlangıçta 1-2 gün boyunca her 4-6 saatte bir 25 mg intravenöz (IV) konjuge östrojenlerle tedavi edilebilir.”“Tedavinin ilk günü, bir KOK veya diğer kombine rejimi eklenmelidir, çünkü endometriyal duvarı stabilize etmek için progestin gereklidir ve hastanedeki taburcu olduktan sonra idame tedavisi olarak kullanılabilir.”“Kanaması hormonal olarak kontrol edilemeyen nadir vakalarda, sınırlı mekanik olarak tamponlamak üzere intrauterin Foley kateteri yerleştirme veya uterin tampon, jinekolojik müdahale seçenekleridir. Yetişkin kadınlarda sıklıkla yapılan dilatasyon ve küretaj, ergenlerde neredeyse hiçbir zaman endike değildir ve kanama bozukluğu olan kadınlarda kanı kaybını artırabilir.”“Devam eden tedaviye ihtiyacı yeniden değerlendirmeden önce; hastanın yaşına, önceki adet düzeyine ve hastanın anındaki semptomlarına ve şiddetine bağlı olarak, AUK için hormon tedavisi en az 3-6 ay devam etmelidir.”“İdame tedavisi için ek seçenekler arasında kombine hormonal transdermal yamalar ve vajinal halkalar; depo medroksiprogesteron asetat (her 3 ayda bir 150 mg intramusküler [IM] veya 104 mg subkutan [SC]); hastanın eşzamanlı olarak uzun süreli Ergende Kontrasepsiyon ihtiyacına bağlı olarak levonorgestrelli rahim içi araç (RİA) yerleştirilmesi yer alır.”“Hormonal tedaviden uzak durmayı seçen hastalar için, günde 3 kez 1.300 mg PO traneksamik asit, artmış tromboz riski olmayan hastalarda adetin ilk 5 günü kullanılabilir.”“Kanama bozukluğu olan genç kızlar için en iyi uzun süreli tedavi planı, hastanın hematoloğu ile işbirliği içinde yapılır. Bilinen bir kanama bozukluğu olan kızların, ağır adet kanaması geliştirme olasılığı 5 kata kadar daha fazla olabilir. Bu nedenle, menarş öncesi dönemde, hastanın ilk adet kanaması ile ortaya çıkabilecek akut ağır adet kanaması durumunda devreye sokulacak ileriye dönük bir plan hazırlamak yararlı olabilir.”