| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum |
| ad-tr | Amfizem ve Havalanma Artışı |
| ad-en | Emphysema and Overinflation |
| tus-onceligi | orta |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 420 |
ℹ️ İki ayrı kavram | Terim | Tanım | |—|—| | PULMONER AMFİZEM | ALVEOLAR SEPTALARIN GERİ DÖNÜŞÜMSÜZ BOZULMASI VE HAVA BOŞLUKLARININ GENİŞLEMESİ SONUCU OLUŞUR. AKCİĞERİN HEPSİNİ YA DA BİR KISMINI İÇEREBİLİR | | HAVALANMA ARTIŞI | ALVEOLER RÜPTÜR OLAN YA DA OLMAYAN GENİŞLEME VE GERİ DÖNÜŞLÜDÜR |
(Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi)
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Tanım | AKUT VEYA KRONİK OLABİLİR |
| Nedenler | ‣, PNÖMONİ, ‣ VE ‣ GİBİ HERHANGİ BİR NEDENLE BİR KISMI ÇIKARILDIĞINDA YA DA HAVALANMAYAN HALE GELDİĞİNDE |
| Mekanizma | NORMAL ÇALIŞAN AKCİĞER DOKUSUNDA GELİŞİR |
💡 Check-valve / ball-valve tıkanıklıkOBSTRÜKTİF HAVALANMA ARTIŞI BRONŞ YA DA BRONŞİOLÜN KISMİ TIKANIKLIĞI OLARAK GÖRÜLÜR. HAVA YOLU KISMI TIKANIKLIĞINDA HAVANIN ALVEOLLERDEN AYRILMASININ ZORLAŞMASI SONUCUNDA OLUŞUR. TIKANIKLIĞIN DİSTALİNDE YAVAŞ YAVAŞ HAVA BİRİKİR, BUNA “BYPASS”, “BALL-VALVE” YA DA “CHECK VALVE” TİPİ TIKANIKLIK DENİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Düzey | Sonuç |
|---|---|
| Ana bronş dalları kısmen tıkandığında | TÜM AKCİĞERDE HAVALANMA ARTIŞI OLUR |
| Lobar bronşlarda tıkanıklık | LOBAR ETKİLENİR |
| Segment ve alt segmentler | KENDİ BRONŞLARI TIKANDIĞINDA ETKİLENİR |
| Bulgu | Açıklama |
|---|---|
| Perküsyon | BİR LOBUN ÇOĞU VEYA TAMAMI TUTULDUĞUNDA BU ALANDA PERKÜSYONDA HİPEREZONANS ALINIR |
| ‣ | VE SOLUNUM SESİNİN ŞİDDETİ AZALMIŞTIR |
| Genişleme | GENİŞLEMİŞ AKCİĞER MEDİASTENİ KARŞI TARAFA HEMİTORAKSA UZANABİLİR |
| Floroskopi | FLOROSKOPİK İNCELEME SIRASINDA EKSPİRYUMDA TIKANIKLIK OLMAYAN AKCİĞER NORMAL OLARAK BOŞALIP HAVALANMA ARTIŞI OLAN ALANDA BOŞALAMAYACAĞI İÇİN KALP VE MEDİASTEN KARŞI TARAFA İTİLİR ← yabancı cisimde de aynı mekanizma |
ℹ️ Tanım ve nedenler“Akciğerdeki yaygın havalanma artışı bronşiollerin yaygın tutulumundan kaynaklanır ve genellikle GERİ DÖNÜŞLÜDÜR” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
Bebeklerde ve çocuklarda en sık:
- Çocukluk Çağı Astımı
- Kistik Fibrozis
- AKUT Bronşit
- AKUT Akut Bronşiyolit
- İNTERSTİSYEL PNÖMONİ
- AKUT LARİNGOTRAKEOBRONŞİTİN ATİPİK FORMLARI (Krup)
- ÇİNKO STEARAT TOZU ASPİRASYONU
- KONJENİTAL KARDİYAK LEZYONLARA BAĞLI KRONİK PASİF KONJESYON
- MİLİER Tüberküloz
“Kronik havalanma artışında alveollerin çoğu yırtılır veya birbiriyle iletişim kurarak GENİŞLEMİŞ KESELER (SAKÜL) oluşturur. Hava interstisyel dokuya girebilir (örn. İNTERSTİSYEL AMFİZEM), PNÖMOTORAKS veya Pnömomediastinum ile sonuçlanır” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Bulgu | Açıklama |
|---|---|
| Temel tablo | NEFES VERMEKTE ZORLANMA + NEFES DARLIĞI + VİZİNG |
| Göğüs şekli | AKCİĞERLER GİDEREK DAHA ÇOK ŞİŞER VE EKSHALASYON SIRASINDA GÖĞÜS GENİŞLEMEYE DEVAM EDER; GÖĞSÜN ÖN-ARKA ÇAPI ARTAR VE STERNUM DIŞA DOĞRU EĞİLİR |
| Solunum paterni | Alveollerin aşırı genişlemesi ve bronşiollerden havanın boşaltılmasındaki yetersizlik → ARTAN SOLUNUM HIZI VE SOLUNUM DÖNGÜSÜNÜN KISALMASI |
| Çekilmeler | Zorlu solunum → SUPRASTERNAL ÇENTİK, SUPRAKLAVİKÜLER BOŞLUK, TORAKSIN ALT SINIRI VE İNTERKOSTAL BOŞLUKTA ÇEKİLMELER |
| Diyafragma | HER İKİ YAPRAĞI DÜŞÜK VE DÜZLEŞMİŞTİR, KABURGALAR NORMALDEN DAHA UZAK, AKCİĞER ALANLARININ YOĞUNLUĞU DAHA AZDIR |
| Ekspiryum | DİYAFRAMIN HAREKETLERİ AZALMIŞ, ciddi vakalarda DÜŞÜK, DÜZLEŞMİŞ DİYAFRAMIN HAREKET DÖNGÜSÜ ZAR ZOR FARK EDİLİR |
| Perküsyon | HİPEREZONANS |
| Oskültasyon | İNSPİRATUAR FAZ, UZAMIŞ VE KABALAŞMIŞ EKSPİRATUAR FAZA GÖRE DAHA BELİRSİZDİR; İNCE VE ORTA RALLER DUYULABİLİR |
| ‣ | AĞIR VAKALARDA DAHA SIKTIR |
⚠️ Üst hava yolu tıkanıklığıyla ayrım“Laringeal tıkanıklık vakalarında görülen inspiryum ve ekspiryumda DÜZLEŞMİŞ GÖĞSÜN AKSİNE, ekspiryum sırasında AŞIRI GENİŞLEMİŞ akciğer boyutunda MİNİMUM AZALMA görülür” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Başlık | İçerik |
|---|---|
| Oluşum | AMFİZEMATÖZ “BLEB” VE KİSTLER (PNÖMATOSEL) DOĞUM SIRASINDA VEYA KISA SÜRE SONRA ALVEOLLERİN AŞIRI GENİŞLEMESİ VE YIRTILMASI SONUCUNDA OLUŞUR |
| Sekel olarak | PNÖMONİ VE DİĞER ENFEKSİYONLARIN SEKELİ OLABİLİR |
| Özgün tedavi | ANTİBAKTERİYEL TEDAVİ SIRASINDA TÜBERKÜLOZ LEZYONLARINDA YA DA SON DÖNEM Kistik Fibrozis AKCİĞER HASTALIĞINDA DA GÖZLENEBİLİR |
| Mekanizma | AŞIRI GENİŞLEMİŞ ALVEOLLERİN RÜPTÜRÜ → tahminen TEK VEYA MULTİLOKÜLE BOŞLUK |
| Radyoloji | KİSTLER GENİŞLEYEBİLİR VE BİR MİKTAR SIVI İÇEREBİLİR; RADYOGRAFİDE HAVA-SIVI SEVİYESİ GÖSTERİLEBİLİR |
| Ayırıcı tanı | KİSTLER ‣ AYRILMALIDIR |
| Seyir ve tedavi | ÇOĞU VAKADA BİRKAÇ AY İÇİNDE KENDİLİĞİNDEN GERİLEYEN KİSTLERDE TEDAVİ GEREKMEZ; CİDDİ SOLUNUMSAL YA DA KARDİYAK KÖTÜLEŞME DIŞINDA ASPİRASYON YA DA CERRAHİ ENDİKASYONU YOKTUR |