| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum |
| ad-tr | Pnömotoraks |
| ad-en | Pneumothorax |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 432, Bölüm 439 |
Plevral boşlukta hava birikmesi (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi, Bölüm 432; ayrıntı Bölüm 439).
ℹ️ Kistik Fibrozis’de“Pnömotoraks KF’li çocuklar ve adolesanlarda sık karşılaşılmayan bir komplikasyondur.”“Olay asemptomatik olabilir, fakat sıklıkla akciğer fonksiyonlarını önemli miktarda baskılayıp bazen hayatı tehdit edici olabilir.”
| Özellik | Bulgu |
|---|---|
| Semptom | “‣ ve dispne veya hemoptizi eşlik eder” — ya da asemptomatik |
| Küçük birikim | “Küçük bir hava birikimi olup büyümüyorsa YAKIN GÖZLEM YAPILABİLİR” |
| Büyük/ilerleyici | “Plöredeki vaya gözlemde büyümüyorsa yakın takip ve kan kaybını yerine hızlı koyabilmeyi gerektirir” → göğüs tüpü yerleştirilmesi sıklıkla ilk tedavidir |
| Antibiyotik | “İntravenöz antibiyotikler veya başvurudan itibaren başlanır” |
| Yöntem | Not |
|---|---|
| VATS | “VİDEO YARDIMCI TORAKOSKOPİK CERRAHİ (VATS) BLEBLERİN PLİKASYONU, APİKAL PLEVRAL SOYUNMA VEYA BASAL PLEVRAL SIYIRMA YAPILMASI HAVA KAÇAĞI DEVAM EDİLİYORSA DÜŞÜNÜLEBİLİR.” |
| Plörodezis | “Cerrahi müdahale ileri akciğer hastalığında dahil iyi tolere edilir.” |
⚠️ Nakil kontrendikasyonu mu?“Torakotomi tüpü olabildiğince kısa sürede çekilmelidir.”“Önceden geçirilmiş plöredezli veya plöredezsiz pnömotoraks öyküsü akciğer nakli için bir KONTRAENDİKASYON DEĞİLDİR.”
💡 TUS ipucu KF’li adolesanda ani göğüs ağrısı + dispne = önce pnömotoraks düşün. Diğer “mekanik” KF komplikasyonu Hemoptizi; ikisi birlikte de olabilir. Nelson Amfizem ve Havalanma Artışı bölümünde pnömotoraksı büllöz amfizemin ve subkütan amfizemin komşusu olarak anlatır — bleb/bül varlığı ortak zemindir.
ℹ️ Tanım“Pnömotoraks GÖĞÜSÜN İÇİNDE EKSTRAPULMONER HAVA BİRİKMESİDİR.”“En sık AKCİĞERİN İÇİNDEN HAVA KAÇAĞI İLE OLUR.”“İkincil olabildiği gibi SPONTAN, TRAVMATİK, İATROJENİK VEYA KATAMENİYAL OLABİLİR.”
→ Tam neden listesi: Çocuklarda Pnömotoraksın Nedenleri (Tablo 439.1)
| Tip | Tanım |
|---|---|
| Birincil spontan | “Travma veya alta yatan hastalık olmadan oluşur.”“En sık UZUN, ZAYIF VE SUBPLEVRAL BLEBLERİ OLDUĞU DÜŞÜNÜLEN ERKEKLERDE olur.” Risk faktörleri: sigara içme ve astım |
| İkincil spontan | “Travma olmadan alta yatan akciğer hastalığının komplikasyonu olarak oluşan pnömotorakstır.” |
| Travmatik | İatrojenik olan ve olmayan |
| Katameniyal | “Mens ile bağlantılı yaygın olmayan bir durumdur. DİYAFRAGMATİK DEFEKTLER VE PLEVRAL BLEBLER ile ilişkilidir.” |
| Zemin | Veri |
|---|---|
| Enfeksiyon | “Pnömotoraks genellikle ‣ olan pnömonide olabilir. ‣, KANGREN, ENFARKTA, KİST YA DA AMFİZEMATÖZ BLEBLERİN (ASTIMDAKİ) RÜPTÜRÜNE YA DA AKCİĞERDEKİ YABANCI CİSİMLERE İKİNCİL OLABİLİR.” |
| Stafilokok | “STAFİLOKOK PNÖMONİSİ OLAN BEBEKLERDE PNÖMOTORAKS İNSİDANSI GÖRECELİ OLARAK YÜKSEKTİR.” |
| Astım | “Astım alevlenmesi ile hastaneye yatırılan çocuklarda olur ve GENELLİKLE TEDAVİSİZ DÜZELİR.” |
| Kistik fibrozis | “Kistik Fibrozis CİDDİ BİR KOMPLİKASYONUDUR.” |
| Malignite / nakil | “Pnömotoraks LENFOMASI VEYA DİĞER MALİGNANSİLERİ OLAN HASTALARDA, BRONŞİYOLİT OBLİTERANSI OLAN GRAFT-VERSUS-HOST HASTALARINDA DA OLABİLİR.” |
| Künt/penetran | “Göğüs veya abdomene dışarıdan gelen künt ya da penetran yaralanma BRONŞU YA DA KARIN İÇİ ORGANLARI YIRTABİLİR, PLEVRAL ARALIĞA HAVA KAÇIŞINA NEDEN OLABİLİR.” |
| Madde kullanımı | “ECSTASY (metilendioksimetamfetamin), TAŞ KOKAİN VE MARİJUANA KULLANIMLARI DA PNÖMOTORAKS İLE İLİŞKİLİDİR.” |
| İatrojenik | “Transtorasik iğne aspirasyonu, trakeotomi, subklaviyen kateter yerleştirilmesi, torasentez veya transbronşiyal biyopsinin komplikasyonu olabilir.”“Mekanik veya invazif olmayan ventilasyon, yüksek akımlı nazal kanül tedavisi, AKUPUNKTUR ve diğer tanı veya tedavi prosedürlerinde oluşabilir.” |
| İki taraflı | “İki taraflı pnömotoraks yenidoğan döneminden sonra nadirdir; ancak akciğer transplantasyonundan sonra, ‣ ENFEKSİYONU VE ‣ SONRA BİLDİRİLMİŞTİR.” |
| Karışık içerik | “Pnömotoraks ciddi efüzyonlar (HİDROPNÖMOTORAKS), pürülan efüzyon (PİYOPNÖMOTORAKS) veya kan (HEMOPNÖMOTORAKS) ile ilişkili olabilir.” |
ℹ️ Basınç mantığı“Akciğerlerin kollapsı ya da elastik geri çekilmesine olan yatkınlığı, göğüs duvarının doğasında olan dışa doğru genişlemesiyle yaratılan intraplevral aralıktaki NEGATİF BASINÇ ile NORMAL DİNLENME DURUMUNDA DENGEDEDİR.”“Plevral aralığa hava girdiğinde AKCİĞER KOLLAPS OLUR.”“Alveolar hipoventilasyon, VENTİLASYON-PERFÜZYON UYUMSUZLUĞU VE İNTRAPULMONER ŞANT nedeniyle HİPOKSEMİ olur.”“Basit pnömotoraksta, intrapulmoner basınç ATMOSFERİKTİR ve akciğer %30’A KADAR KOLLAPS OLUR.”
⚠️ Tansiyon pnömotoraks“Tansiyon pnömotoraksta DEVAM EDEN HAVA PLEVRAL ARALIKTA POZİTİF BASINCI ARTTIRIR, AKCİĞERİ DAHA DA BASI YAPAR, MEDİASTİNAL YAPILARI KARŞI TARAFA DOĞRU KAYDIRIR; BÖYLECE VENÖZ DÖNÜŞ VE KARDİYAK DEBİDE DÜŞMEDEN KAYNAKLI HEMODİNAMİK İNSTABİLİTEYE NEDEN OLUR.”