Özellik	Değer
tags	sendrom
ad-tr	Akut böbrek hasarı (ABH)
ad-en	Acute kidney injury
omim	-
gen	-
lokus	-
kalitim	-
insidans	Tüm yatışların %2-5’i; kritik hastalığı olan bebeklerde %25’e kadar (Nelson, Bölüm 550.1)
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-28
kaynaklar	Nelson - Bölüm 22 Nefroloji

Akut Böbrek Hasarı

“Akut böbrek hasarı (ABH) geleneksel olarak, glomerüler filtrasyon hızında (GFR) hızlı düşüşe, kan üre azotu (BUN) ve kreatinin gibi atık ürünlerin birikmesine ve hücre dışı sıvı ve elektrolit dengesizliğine yol açan ani bir böbrek fonksiyon kaybı olarak tanımlanmıştır.” (Nelson - Bölüm 22 Nefroloji, Bölüm 550.1 · Prasad Devarajan)

💡 TUS ipucu — terim değişimi ve KDIGO tanımı“ABH terimi büyük ölçüde akut böbrek yetmezliği (ABY) yerini almıştır, çünkü ikinci isimlendirme, fonksiyon görmeyen bir böbrek olayını fazla vurgulamaktadır.”

KDIGO tanımı:“Serum kreatininin 48 saat içinde bazal değerinden ≥0.3 mg/dl artış, veya son 7 gün içinde serum kreatininin bazal değerin ≥1.5 katına kadar artış, veya idrar miktarının 6 saat boyunca ≤0.5 ml/kg/saat olması.”

Tablo 550.1 — ABH’nin KDIGO evrelemesi

Evre	Serum kreatinin	İdrar çıkışı
1	“Bazalin 1.5-1.9 katı, VEYA ≥0.3 mg/dl artış”	“<0.5 ml/kg/saat, 6-12 saat boyunca”
2	“Bazalin 2.0-2.9 katı”	“<0.5 ml/kg/saat, >12 sa boyunca”
3	“Bazalin 3.0 katı VEYA SKr ≥4.0 mg/dl VEYA renal replasman tedavisine başlama VEYA eGFR <35 ml/dk/1.73 m² (<18 yaş)”	“<0.3 ml/kg/saat, ≥24 sa boyunca VEYA ≥12 sa boyunca anüri”

Tablo 550.2 — Akut böbrek hasarının yaygın nedenleri

Kategori	Nedenler
PRERENAL	“‣ · Gastroenterit · Kanama · Yanıklar · ‣ · Kapiller kaçak · Hipoalbuminemi · Siroz · Abdominal kompartman sendromu · Kardiyak yetmezlik · ‣”
İNTRENSEK RENAL — Glomerülonefrit	“‣ · ‣ · ‣ · ‣ · ‣”
İNTRENSEK RENAL — diğer	“‣ · ‣ · ‣ · ‣ · ‣ · ‣ · Tümör infiltrasyonu · Toksin/ilaçlar (Tablo 550.3) · ‣ · ‣”
POSTRENAL	“‣ · Üreteropelvik bileşke obstrüksiyonu · Üreterovezikal bileşke obstrüksiyonu · ‣ · Tümörler · Ürolitiazis · Üretral darlık · ‣ · ‣ · Antikolinerjik ilaçlar”

Patogenez — üç kategori (Şekil 550.1)

Prerenal

“Prerenal azotemi olarak da adlandırılan prerenal ABH, yetersiz renal perfüzyona ve GFR azalmasına yol açan, etkin dolaşan arteriyel hacimde azalma ile karakterizedir.”
“Yapısal böbrek hasarı kanıtı yoktur.”
“Renal hipoperfüzyonun altta yatan nedeni derhal düzeltilirse, böbrek fonksiyonu normale döner. Hipoperfüzyon devam ederse, intrensek renal parankimal hasar gelişebilir.”

İntrensek renal

“uzamış hipoperfüzyon ve iskemi dahil, böbrek parankimal hasarı ile karakterize çeşitli bozuklukları içerir.”
“İskemik/hipoksik hasar ve nefrotoksik hasarlar, Birleşik Devletlerde intrensek ABH’nin en yaygın nedenleridir ve altta yatan komorbid durum; çoğu kardiyak, onkolojik, ürolojik, renal ve genetik bozukluklar veya prematürite ile ilişkilidir, olduğunda daha yaygındır.”
“Ağır ve uzamış iskemik/hipoksik hasar ve nefrotoksik hasar, çoğunlukla kritik hastalığı olan bebek ve çocuklarda görülen akut tübüler nekroza (ATN) yol açar.”
“İskemik ABH’ye yol açan mekanizmalar arasında hipotansiyon/intravasküler hacim azalması (kanama, üçüncü boşluğa sıvı kayıpları, ishal), azalmış etkin intravasküler hacim (Kalp Yetmezliği, siroz, hepatorenal sendrom, Peritonit, abdominal kompartman sendromu), vazodilatasyon/vazokonstrüksiyon (sepsis, hepatorenal sendrom), renal arter obstrüksiyonu (tromboz, embolizasyon, darlık), renal arter hastalığı (vaskülit, hemolitik-üremik sendrom, orak hücre anemisi, nakil rejeksiyonu) ve bozulmuş renal kan akımı (siklosporin, takrolimus, anjiyotensin-dönüştürücü enzim [ACE] inhibitörleri, anjiyotensin-reseptör bloke edici ajanlar, radyokontrast ajanlar) bulunur.”
“ATN’nin tipik patoloji özelliği tübüler hücre nekrozudur, ancak klinik ATN’li hastalarda belirli histolojik değişiklikler her zaman görülmez.”
Tümör lizis sendromu:“lenfoproliferatif malignitesi olan hastalarda spontan veya kemoterapiye bağlı hücre yıkımı ilişkili özel bir ABH çeşididir. Bu bozukluğa esas olarak tübüllerin ürik asit kristalleri tarafından tıkanması neden olur.”