| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum |
| ad-tr | Bronşit |
| ad-en | Bronchitis |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 418.2, Tablo 418.3 |
ℹ️ TanımSpesifik olmayan bronşiyal enflamasyon BRONŞİT olarak adlandırılır ve çocuklukta birçok durumda ortaya çıkar. AKUT BRONŞİT VİRAL KAYNAKLI, BELİRGİN ÖZELLİĞİ ÖKSÜRÜK OLAN BİR SENDROMDUR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
⚠️ “Trakeobronşit” ve balgam kültürü yanılgısıTRAKEA BELİRGİN OLARAK TUTULDUĞUNDA DAHA ÇOK TRAKEOBRONŞİT OLARAK ADLANDIRILIR. NAZOFARENJİT DE OLABİLİR, İnfluenza, Boğmaca VE Difteri GİBİ BİRÇOK VİRAL VE BAKTERİYEL AJAN SORUMLU OLABİLİR. BALGAMDA STAPHYLOCOCCUS AUREUS VE STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE GİBİ YAYGIN BAKTERİLERİN İZOLASYONU, ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ GEREKTİREN BAKTERİYEL BİR NEDEN OLDUĞU ANLAMINA GELMEYEBİLİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi) ← önemli
| Zaman | Bulgu |
|---|---|
| Öncesi | AKUT BRONŞİT GENELLİKLE VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONUNU TAKİP EDER |
| Mevsim | SOLUNUMSAL VİRAL SENDROMLARIN BELİRGİN OLDUĞU KIŞ MEVSİMİNDE DAHA SIKTIR |
| Patogenez | ENFEKSİYÖZ AJANIN TRAKEOBRONŞİAL EPİTELE İNVAZE OLMASI VE ENFLAMATUAR HÜCRELERİN AKTİVASYONUNA VE SİTOKİN SALINIMINA YOL AÇAR |
| Sistemik belirtiler | ATEŞ VE HALSİZLİK GİBİ YAYGIN SEMPTOMLAR TAKİP EDER |
| Epitel hasarı | TRAKEOBRONŞİAL EPİTELİN ÖNEMLİ ÖLÇÜDE HASAR GÖRMESİ VEYA AŞIRI DUYARLI HALE GELMESİ 1-3 HAFTAYA KADAR UZAMIŞ ÖKSÜRÜĞE YOL AÇAR |
| İlk belirti | ÇOCUK İLK BAŞTA BURUN AKINTISI GİBİ ÖZGÜL OLMAYAN ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU BULGULARI İLE BAŞVURUR |
| 3-4 gün sonra | ÜÇ YA DA DÖRT GÜN SONRA SIK, BALGAMLI VEYA BALGAMSIZ OLABİLEN ÖKSÜRÜK GELİŞİR |
| Pürülan balgam | BİRKAÇ GÜN SONRA BALGAMIN PÜRÜLAN HALE GELMESİ LÖKOSİT GÖÇÜNÜ GÖSTERİR, ANCAK MUTLAKA BAKTERİYEL ENFEKSİYON DEĞİLDİR ← TUS tuzağı |
| Çocuklarda kusma | ÇOCUKLARIN ÇOĞU BALGAMI YUTTUĞU İÇİN KUSMA MEYDANA GELİR |
| ‣ | BÜYÜK ÇOCUKLARDA BELİRGİN BİR ŞİKAYET OLABİLİR VE ÖKSÜRÜK İLE ŞİDDETLENİR |
| Mukus seyri | MUKUS GENELLİKLE BİRKAÇ GÜN İÇİNDE YAVAŞ YAVAŞ İNCELİR, SONRASINDA ÖKSÜRÜK YATIŞIR |
| Süre | TÜM ATAK GENELLİKLE İKİ HAFTADA SONA ERER, NADİREN ÜÇ HAFTADAN UZUN SÜRER |
| Dönem | Bulgu |
|---|---|
| Erken | DÜŞÜK DERECELİ ATEŞ, NAZOFARENJİT, ‣ VE RİNİT GİBİ ÜST SOLUNUM YOLU BULGULARINI İÇERİR. ERKEN SAFHADA BULGULAR DİKKAT ÇEKİCİ OLMAYABİLİR |
| İlerledikçe | HASTALIK İLERLEDİKÇE ÖKSÜRÜK KÖTÜLEŞİR, ‣ KABALAŞIR, İNCE VE KABA RALLER, DAĞINIK YÜKSEK PERDELİ HIŞILTI DUYULUR |
| Göğüs radyografisi | NORMALDİR VEYA BRONŞİYAL İZLER ARTABİLİR |
⚠️ İnatçı veya tekrarlayan öksürükİNATÇI VEYA TEKRARLAYAN SEMPTOMLAR HEKİMİ AKUT BRONŞİTTEN FARKLI BİR DURUMU DÜŞÜNMEYE YÖNLENDİRİR. BİRÇOK DURUM BELİRGİN BİR BULGU OLARAK ÖKSÜRÜK İLE KENDİNİ GÖSTERİR (Tablo 418.3) (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Grup | Tanılar |
|---|---|
| ENFLAMATUAR | ASTIM → Çocukluk Çağı Astımı |
| KRONİK PULMONER SÜREÇLER | BRONKOPULMONER DİSPLAZİ · POSTENFEKSİYÖZ ‣ · KİSTİK FİBROZİS · TRAKEOMALAZİ VEYA BRONKOMALAZİ · SİLİER ANORMALLİKLER · DİĞER KRONİK AKCİĞER HASTALIKLARI |
| DİĞER KRONİK HASTALIKLAR VEYA KONJENİTAL HASTALIKLAR | LARİNGEAL YARIK · YUTMA BOZUKLUKLARI · GASTROÖSEFAGEAL REFLÜ · HAVA YOLU BASISI (VASKÜLER HALKA VEYA HEMANJİYOM) · KONJENİTAL KALP HASTALIKLARI |
| ENFEKSİYÖZ VEYA İMMÜNOLOJİK SORUNLAR | İMMÜN YETMEZLİK · ‣ · ‣ · ALERJİ · ‣ · TONSİLLİT VEYA ADENOİDİT · CHLAMYDIA, UREAPLASMA (BEBEKLERDE) · BORDETELLA PERTUSSIS · ‣ |
| EDİNİLMİŞ | TRAKEAL VEYA ÖSEFAGEAL YABANCI CİSİM ASPİRASYONU |
ℹ️ Kendi kendini sınırlayan hastalıkAKUT BRONŞİT İÇİN ÖZEL BİR TEDAVİ YOKTUR. HASTALIK KENDİ KENDİNİ SINIRLAYICIDIR VE ANTİBİYOTİKLER SIKLIKLA REÇETE EDİLSE DE İYİLEŞMEYİ HIZLANDIRMAZLAR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Tedavi | Not |
|---|---|
| Pozisyon değişikliği | SIK SIK POZİSYON DEĞİŞİKLİKLERİ BEBEKLERDE PULMONER DRENAJI KOLAYLAŞTIRABİLİR |
| Büyük çocuklar | DAHA BÜYÜK ÇOCUKLAR BUHAR NEMİ İLE DAHA RAHATLADIĞINI BELİRTİRLER, ANCAK BU HASTALIK GİDİŞİNİ KISALTMAZ |
| Öksürük baskılayıcılar | ÖKSÜRÜK BASKILAYICILAR SEMPTOMLARI HAFİFLETEBİLİR, ANCAK SÜPÜRASYON VE SEKRESYONLARDA KOYULAŞMA RİSKİNE DE ARTIRABİLİR VE BU NEDENLE MANTIKLI BİR ŞEKİLDE KULLANILMALIDIR |
| Antihistaminikler | SEKRESYONLARI KURUTAN ANTİHİSTAMİNİKLER YARARLI DEĞİLDİR |
| Balgam söktürücüler | BALGAM SÖKTÜRÜCÜLER DE BENZER ŞEKİLDE ÖNERİLMEZ |
| Yaş sınırı | REÇETE EDİLMEYEN ÖKSÜRÜK VE ‣ İLAÇLARI DÖRT YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLARDA KULLANILAMAZ, 4-11 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARDA KULLANIMIYLA İLGİLİ UYARILAR VARDIR ← önemli |
⚠️ Çocukta ayrı bir hastalık mıdır?KRONİK BRONŞİT YETİŞKİNLERDE İYİ BİLİNMEKTEDİR: 2 VEYA DAHA FAZLA YIL BOYUNCA HER YIL 3 AY’DAN FAZLA BALGAMLI ÖKSÜRÜK OLMASI TANIMLANIR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Erişkinde seyir | HASTALIK SİNSİ OLARAK GELİŞEBİLİR; AKUT OBSTRÜKSİYON ATAKLARI İLE SESSİZ DÖNEMLERLE GİDER |
| En önemli faktör | BAZI PREDİSPOZAN DURUMLAR, HAVA AKIMI TIKANIKLIĞINA VEYA KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINA İLERLEMESİNE YOL AÇABİLİR VEYA BİR SİGARA İÇİCİLİĞİDİR (HASTALARIN %80’İNDE SİGARA İÇME ÖYKÜSÜ VARDIR) |
| Diğer nedenler | HAVA KİRLİLİĞİ, MESLEKİ MARUZİYET VE TEKRARLAYAN ENFEKSİYONLAR |
| Dışlanması gerekenler | KİSTİK FİBROZİS, BRONKOPULMONER DİSPLAZİ VE BRONŞEKTAZİ DIŞLANMALIDIR |
| Çocukta tartışma | BU TANIMIN UYGULANABİLİRLİĞİ NET DEĞİLDİR. ÇOCUKLARDA KRONİK BRONŞİTİN TAMAMEN AYRI BİR DURUM OLARAK VARLIĞI DA TARTIŞMALIDIR |
| Çocuktaki anlamı | ÇOCUKTA BU ŞEKİLDE KRONİK VE TEKRARLAYAN ÖKSÜRÜK OLMASI HEKİMİ ALTTA YATAN PULMONER VEYA SİSTEMİK HASTALIK VARLIĞINI ARAŞTIRMAYA İTER (Tablo 418.3) |
ℹ️ TanımÖNERİLEN BİR DİĞER DURUM DA ASTIM VE DİĞER SUPURATİF AKCİĞER HASTALIKLARININ ÖZELLİKLERİNİ TAŞIYAN UZAMIŞ BAKTERİYEL BRONŞİTTİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi):
KRONİK (>3 HAFTA) ISLAK ÖKSÜRÜK
BRONKOALVEOLAR LAVAJDA 10⁴ CFU/ml VE ÜZERİNDE BAKTERİ SAYILMASI
ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ BAŞLANDIKTAN SONRA İKİ HAFTA İÇİNDE DÜZELME GÖRÜLMESİ