Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Şüpheli romatolojik hastalığın laboratuvar ve görüntüleme ile değerlendirilmesi
ad-en	Evaluation of suspected rheumatic disease
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-29
kaynaklar	Nelson - Bölüm 15 Romatolojik Hastalıklar

Şüpheli Romatolojik Hastalığın Değerlendirilmesi

⚠️ Tanı öncesi kortikosteroid“Varsayılan bir tanıya yönelik özellikle kortikosteroid gibi tedavilerin başlanmasından önce olası taklit eden hastalıkların dışlanması elzemdir.”“Dikkatli bir bir inceleme ile romatolojik olmayan nedenler dışlandıktan sonra, tanının doğrulanması ve tedavi için, çocuk romatoloğuna yönlendirme planlanmalıdır.”“Romatolojik hastalıklar için özgün tarama testleri yoktur. Olası bir tanı belirlendiğinde, uygun tetkik paneli uygulanabilir (Tablolar 178.3 ve 178.4).”

Tablo 178.4 — Romatolojik hastalık şüphesine bağlı değerlendirme

Şüpheli romatolojik hastalık(lar)	Başlangıç değerlendirmesi	İleri değerlendirme	Alt uzmanlık değerlendirmesi
‣ (SLE) · Mikst bağ doku hastalığı (MBDH)	“TKS, ESH, ANA, ALT, AST, CPK, kreatinin, albümin, total protein, idrar analizi, KB, tiroid profili”	“Eğer ANA pozitif sonuçlanırsa: anti-SSA (Ro), anti-SSB (La), anti-Smith ve anti-RNP, anti-dsDNA antikoru, C3, C4, Coombs, spot idrarda protein/kreatinin oranı, akciğer grafisi”	“Antifosfolipid antikorlar, lupus antikoagülanı, anti-β₂-glikoprotein, ‣, böbrek biyopsisi planlanabilir”
‣ (JDM)	“TKS, CPK, ALT, AST, LDH, aldolaz, ANA, gag refleksi”	“Kas MRG planlanabilir”	“Elektromiyografi ve muhtemel kas biyopsisi, SFT, yutma çalışmaları, serum neopterin”
Jüvenil idiopatik artrit (JİA)	“TKS, ESH, kreatinin, ALT, AST, streptokok-ilişkili artrit için anti-streptolizin O/anti-DNaz B, ‣ titreleri, Lyme titresi, ‣ titresi, eklemlerin düz grafisi”	“Nadir enfeksiyöz etkenlere yönelik antikor titreleri, sallaştırılmış protein türevleri, RF, ANA, HLA-B27, anti-CCP”	“MRG”
Granülomatöz polianjiyit (Wegener granülomatözü)	“TKS, ANCA, AST, ALT, albumin, kreatinin, ESH, idrar incelemesi, akciğer grafisi, KB”	“Spot idrarda protein/kreatinin oranı, anti-miyeloperoksidaz ve anti-proteinaz 3 antikorları, SFT”	“Lavaj ile birlikte bronkoskopi, göğüs YÇBT’si, akciğer ve böbrek biyopsisi planlanabilir”
‣	“TKS, elektrolitler, AST, ALT, albümin, kreatinin, kalsiyum, fosfor, ACE, KB”	“Akciğer grafisi, SFT”	“Bebeklerde Blau sendromu araştırılabilir, göğüs YÇBT’si, böbrek ve akciğer biyopsisi planlanabilir”
‣	“Deri biyopsisi, TKS, ESH”	—	“Serum IgG, ANA, RF, single-stranded DNA antikoru, antihiston antikoru, CPK”
‣	“ANA, TKS, ESH, KB, AST, ALT, CPK, kreatinin, akciğer grafisi”	“Anti-Scl70, SFT”	“Göğüs YÇBT’si, ekokardiyogram, üst GI kontrast grafileri”

(ACE, anjiyotensin-converting enzim; TKS, tam kan sayımı; CCP, siklik sitrüline protein; CPK, kreatin fosfokinaz; ESH, eritrosit sedimentasyon hızı; KB, kan basıncı; YÇBT, yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi; LDH, laktat dehidrogenaz; SFT, Solunum Fonksiyon Testleri; RF, romatoid faktör; RNP, ribonükleoprotein)

Tam kan sayımının yorumu

“Romatolojik hastalık değerlendirmesinde, pek çok tanısal ipucu sağladığı için vazgeçilmez olan bir tetkik tam kan sayımıdır (TKS).”

Bulgu	Yorum
Artmış beyaz küre sayısı	“malignensi, enfeksiyon, sistemik JİA ve ‣ ile uyumludur”
Lökopeni	“özellikle post-viral olmak üzere postenfeksiyöz veya SLE veya malignensiye bağlı olabilir”
Lenfopeni	“SLE için lökopeniden daha özgündür”
Trombositler	“akut faz reaktanı olduğu için, enflamatuar belirteçlerle birlikte artarlar. Bunun istisnaları, kemik iliğini tutan lösemi veya ‣ gibi malignensiler, SLE ve erken dönem ‣”
Anemi	“özgün olmayan bir bulgudur ve herhangi bir kronik hastalık anemiye neden olabilir ancak Coombs pozitif hemolitik anemi SLE veya MBDH’ye işaret edebilir”

Romatoid faktör

💡 TUS ipucu“Romatoid faktör (RF) pozitifliği, JİA’lı çocukların <%10’unda görülür ve bir tanı aracı olarak duyarlılığı düşüktür.”“Ayrıca RF, Enfektif Endokardit, Tüberküloz, Sifiliz ve virus enfeksiyonları (parvovirus B19, hepatit B ve C, mikoplazma) gibi enfeksiyonlarda ve primer biliyer siroz ve malignensi durumlarında da pozitifleşebilir.”“Kronik artriti olan bir çocukta, RF prognostik bir belirteçtir.”

Kas enzimleri

“Aspartat transaminaz (AST), alanin transaminaz (ALT), kreatin fosfokinaz (CPK), aldolaz ve laktat dehidrogenazı (LDH) içeren kas enzimleri, JDM’nin yanı sıra kas yıkımına neden olan diğer hastalıklarda da yükselir.”
“AST, ALT ve aldolaz aynı zamanda karaciğer hastalıklarına ikincil olarak da yükselebilir ve kaynağın kas mı karaciğer mi olduğu ayrımının yapılmasında γ-glutamil transaminaz (GGT) faydalı olabilir.”

Görüntüleme

“Düz grafiler, benign ağrı sendromlarında güvence sağladığı ve malignensi, Osteomiyelit ve ortopedik olmayan bulgular görülebileceği için, eklem ağrısı ve artrit değerlendirilmesinde faydalıdır.”
“Kemik sintigrafisi, osteomiyelit, nöroblastom, kronik multifokal osteomiyelit ve sistemik artritin neden olduğu yaygın ağrıya sahip hastada, lokalize anormal alanları göstermede yardımcı olur.”
[!tip] TUS ipucu — MRG’nin yeri “Enflamatuar miyozitte, MRG’de anormal bölge tespit edilebilir ve biyopsi için optimal alan yeri işaret eder.”“Erken eroziv artrit varlığını göstermede MRG, düz grafilerden daha duyarlıdır ve artmış eklem sıvısı, sinoviyal kalınlaşma ve eklem içi düzensizlik ile travma sekelini gösterebilir. MRG ayrıca, enfeksiyon ve malignensinin dışlanmasında yardımcıdır.”
“Akciğer ve kalbi etkileyen SLE, sistemik skleroderma, MBDH, JDM ve sarkoidde klinik bulgular silik olabileceği için, kardiyopulmoner değerlendirme önemlidir.”
“Ekokardiyogram, bronkoalveoler lavaj ile birlikte solunum fonksiyon testleri ve yüksek çözünürlüklü akciğer tomografisini içeren bu değerlendirme, genellikle hastanın yönlendirildiği çocuk romatoloji tarafından yapılır.”