| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Osteomiyelit |
| ad-en | Osteomyelitis |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem |
Bölüm 704 (Eric Robinette ve Samir S. Shah) (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
⚠️ Neden önemli?ÇOCUKLARDA KEMİK ENFEKSİYONLARI GÖRECE SIKTIR. GENÇ HASTALARDA OSTEOMİYELİTİN TANINMASI ÖNEM TAŞIR: UYGUN MEDİKAL ve CERRAHİ TEDAVİNİN BAŞLANMASI, YAYGIN ENFEKSİYONDAN KAYNAKLANAN KALICI HASARIN ÖNLENMESİNE YARDIMCI OLUR. EN BÜYÜK RİSK, FİZİS (KEMİĞİN BÜYÜME PLAĞI) HASARINDA GÖRÜLÜR (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
| Etken | Not |
|---|---|
| > [!tip] Staphylococcus aureus | AKUT İSKELET SİSTEMİ ENFEKSİYONLARININ EN SIK NEDENİDİR; YENİDOĞANLAR DAHİL OLMAK ÜZERE TÜM YAŞ GRUPLARINDA EN SIK ENFEKSİYON NEDENİDİR |
| > [!warning] TK-MRSA | TOPLUM KAYNAKLI METİSİLİN DİRENÇLİ S. aureus, VAKALARIN %10’UNDAN AZINI OLUŞTURUR. Çoğu çalışma, EK SAĞLIK SORUNU OLMAYAN AKUT HEMATOJEN OSTEOMİYELİT TANILI ÇOCUKLARDA METİSİLİN DUYARLI S. aureus (MSSA) SIKLIĞINI BENZER ya da DAHA YÜKSEK GÖSTERMİŞTİR |
| B grubu streptokok, E. coli | YENİDOĞANLARDA SIK PATOJENLERDİR |
| > [!tip] A grubu streptokok | TÜM VAKALARIN %10’UNUN AZINI** oluşturur** |
| 6 yaş sonrası | Çoğu osteomiyelit S. aureus, A GRUBU STREPTOKOKLAR ya da ‣** kaynaklıdır** |
| > [!tip] Pseudomonas — TUS klasiği | Pseudomonas ENFEKSİYONU VAKALARININ NEREDEYSE TAMAMI, AYAĞIN DELİNME YARALARI SONUCUNDA**, P. aeruginosa’nın** AYAKKABININ KÖPÜK TABANINDAN KEMİĞE ya da KIKIRDAĞA DİREKT İNOKÜLASYONU** ile gelişen OSTEOKONDRİT sonrasında oluşur** |
| Salmonella türleri | S. aureus ile birlikte, ORAK HÜCRE ANEMİSİ OLAN ÇOCUKLARDA OSTEOMİYELİTİN EN SIK NEDENİDİR |
| Streptococcus pneumoniae | Genelde 24 AYDAN DAHA KÜÇÜK BEBEKLER ve ORAK HÜCRE ANEMİSİ OLAN ÇOCUKLARDA osteomiyelite neden olur; ancak SIKLIĞI KONJUGE PNÖMOKOK AŞISI SONRASINDA AZALMIŞTIR |
| Bartonella henselae | Özellikle PELVİS ya da OMURGA KEMİKLERİ** olmak üzere TÜM KEMİKLERDE OSTEOMİYELİTE NEDEN OLABİLİR** |
| > [!tip] ‣ kingae | DÖRT YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLARDAKİ OSTEOMİYELİTİN İKİNCİ EN SIK NEDENİDİR. Bu organizmanın neden olduğu SPONDİLODİSKİT ve SEPTİK ARTRİT de görülür. Kemik ilgili olduğundan, SUBAKUT ENFEKSİYON SIRASINDA POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU TESTİ KULLANILMADIĞI TAKDİRDE, TANIDA GÜÇLÜK OLABİLİR |
| Atipik mikobakteri | S. aureus ve Pseudomonas enfeksiyonları, DELİCİ YARALANMALAR SONUCUNDA GÖRÜLEBİLİR |
| Mantar | GENELDE YAYGIN ÇOKLU SİSTEM ENFEKSİYONLARI SONUCUNDA GÖRÜLÜR; VASKÜLER KATETERİ OLAN ya da OLMAYAN YENİDOĞANLARDA Candida OSTEOMİYELİTİ görülür. ‣, ENDEMİK BÖLGELERDE ÇOKLU KEMİK LEZYONLARINA NEDEN OLABİLİR |
| > [!warning] Mikrobiyolojik verim | OSTEOMİYELİTİ OLAN VAKALARIN YAKLAŞIK %60’INDA MİKROBİYAL ETİYOLOJİ BULUNUR. Hastaların YAKLAŞIK %50’SİNDE ‣ POZİTİFTİR |
| EN SIK KLİNİK ÖZELLİK | MİKROORGANİZMA |
|---|---|
| > [!tip] Tüm osteomiyelit tiplerinde sık mikroorganizma | Staphylococcus aureus (metisilin duyarlı ya da dirençli) |
| > [!tip] Septik artrit, ‣, uzun ya da olağan dışı kemikler, 4 yaş altı, hafif bulgular | Kingella kingae |
| Yabancı cisim ilişkili enfeksiyon | ‣, diğer deri florası, atipik mikobakteriler, mantarlar |
| ‣ sık | Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Candida spp. |
| > [!warning] Dekübit ülseri ya da sensörinöral otonomik nöropatilerle ilişkili ülserler | S. aureus, streptokoklar, gram-negatif enterikler veya ‣; POLİMİKROBİYAL ENFEKSİYON SIK |
| > [!tip] Orak hücreli anemi | Salmonella spp., S. aureus ya da Streptococcus pneumoniae |
| Yavru kedilere maruziyet | Bartonella henselae |
| İnsan ya da hayvan ısırığı | Pasteurella multocida ya da Eikenella corrodens |
| İmmün yetmezlikli hastalar | Aspergillus spp., Candida albicans ya da Mycobacterium spp. |
| Tüberkülozun yaygın olduğu toplumlarda | ‣ |
| Endemik patojenlerin olduğu toplumlarda | Brucella spp., Coxiella burnetii, spesifik coğrafi bölgelerde bulunan mantarlar (koksidiomikozis, blastomikozis, ‣) |
(Kaynak: Lew DP, Waldvogel FA. Osteomyelitis. Lancet 364:369-379, 2004.)
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Yaş | KAS-İSKELET SİSTEMİ ENFEKSİYONU OLAN ÇOCUKLARIN ORTANCA YAŞI YAKLAŞIK ALTIDIR |
| Cinsiyet | KEMİK ENFEKSİYONLARI ERKEKLERDE DAHA FAZLA GÖRÜLÜR; erkeklerin DAVRANIŞ ŞEKLİ TRAVMAYA YATKINLIĞA NEDEN OLABİLİR |
| > [!warning] Orak hücre | ORAK HÜCRE ANEMİSİ OLAN HASTALARDAKİ ARTMIŞ İSKELET SİSTEMİ ENFEKSİYONLARI HARİCİNDE, OSTEOMİYELİTE YATKINLIK YARATAN IRKSAL FARKLILIK YOKTUR |
| > [!tip] Yayılım yolu | EK SAĞLIK SORUNU OLMAYAN ÇOCUKLARDAKİ OSTEOMİYELİT EN SIK HEMATOJEN YOLLA GÖRÜLÜR. KEMİK ENFEKSİYONLARI MİNÖR TRAVMALARI TAKİBEN OLUR; HASTALARIN YAKLAŞIK %30’UNDA GÖRÜLÜR |
| Diğer | KEMİKLERİN ENFEKSİYONU, DELİCİ TRAVMALAR YA DA AÇIK KIRIKLAR SONRASINDA DA GÖRÜLÜR. ORTOPEDİK CERRAHİYİ TAKİBEN GÖRÜLEN OSTEOMİYELİT, NADİREN İMPLANTE EDİLEN ORTOPEDİK DONANIM İLE İLİŞKİLİDİR. KANUN SAVUNMASIZ ANEMİ (ORAK HÜCRE) ve BENZERİ DURUMLARDA İSKELET SİSTEMİ ENFEKSİYONLARININ RİSKİ ARTAR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Metafiz tuzağı — TUS | UZUN KEMİK UÇLARININ ÖZGÜN ANATOMİSİ, KAN KAYNAKLI BAKTERİLERİN YERLEŞMESİNE OLANAK SAĞLAR. METAFİZDE, BESLEYİCİ ARTERLER FİZİSİN ALTINDAKİ ANASTOMOZ YAPMAYAN KAPİLLERLERE DALLANIP İLİĞE DRENE OLAN VENÖZ SİNÜZOİDLERDEN ÖNCE KESKİN BİR KAVİS YAPAR. BU BÖLGEDEKİ DÜŞÜK HIZLI KAN AKIŞI, BAKTERİ İNVAZYONUNA NEDEN OLUR |
| Apse oluşumu | BAKTERİYEL BİR ODAK BULUNDUĞUNDA, FAGOSİTLER BÖLGEYE GÖÇ EDER ve ENFLAMATUAR EKSÜDA (METAFİZYEL APSE) OLUŞTURUR |
| > [!warning] Mikroçevre | PROTEOLİTİK ENZİMLER, TOKSİK OKSİJEN RADİKALLERİNİN ve SİTOKİNLERİN OLUŞUMU; AZALMIŞ KISMİ OKSİJEN BASINCI, DÜŞÜK pH, OSTEOLİZ ve DOKU YIKIMINA NEDEN OLUR |
| Yayılım | ENFLAMATUAR EKSÜDA İLERLEDİĞİNDE, BASINÇ ARTIŞI HAVERS SİSTEMİ ve VOLKMAN KANALLARI YOLUYLA GÖZENEKLİ METAFİZYEL BOŞLUĞA DOĞRU YAYILIR. PERİOSTUM EKSÜDA İLE PÜY; KEMİK YÜZEYİNİN PERİOSTEAL MEMBRANINI KALDIRABİLİR; bu da KORTEKSE ve METAFİZE KAN AKIŞINI AZALTIR |
| > [!warning] Yenidoğan özel durumu | YENİDOĞANLARDA ve KÜÇÜK BEBEKLERDE, TRANSFİZYEL DAMARLAR METAFİZ ve EPİFİZİ BAĞLAR; MİGRASYONDAKİ PÜYÜN EKLEM ARALIĞINA YAYILIMI SIKTIR. FİZİSE YAYILIM; ANORMAL BÜYÜME veya KEMİK ve EKLEM DEFORMİTESİNE NEDEN OLABİLİR |
| Yaşamın ilk yılı | TRANSFİZYEL DAMARLARI TIKAYARAK FİZİS OLUŞUR. KEMİK ETKİLENMESİ, FİZİS OLUŞTUKTAN SONRA, METAFİZİN İNTRAARTİKÜLER OLDUĞU KALÇA, AYAK BİLEĞİ, OMUZ ve DİRSEK EKLEMLERİNDE GÖRÜLÜR ve SUBPERİOSTEAL PÜY EKLEM ARALIĞINA AÇILIR |
| > [!tip] Yaşa göre dinamik | ÇOCUKLUĞUN İLERLEYEN DÖNEMLERİNDE, PERİOST SIKLAŞIR; BÖYLECE PÜY PERİOST YOLUYLA BOŞALTILIR. GEÇ ERGENLİKTE BÜYÜME PLAĞI KAPANDIĞINDA, HEMATOJEN OSTEOMİYELİT SIKLIKLA DİAFİZDE GÖRÜLÜR ve TÜM İNTRAMEDÜLLER KANALA YAYILABİLİR |
| Eşlik eden septik artrit | S. aureus OSTEOMİYELİTİ GÖRÜLEN ÇOCUKLARDA, OSTEOMİYELİTİN DEVAMINDA SEPTİK ARTRİT ODAĞI GÖRÜLEBİLİR; bu durum KEMİĞİN ve EKLEM ARALIĞININ EŞ ZAMANLI HEMATOJEN ENFEKSİYONUNDAN KAYNAKLANIR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Yaşa göre değişir | OSTEOMİYELİTİN ERKEN GÖRÜLEN BULGU ve BELİRTİLERİ, YAŞA GÖRE DEĞİŞMEKLE BİRLİKTE, SIKLIKLA HAFİFTİR ve ÖZGÜN DEĞİLDİR |
| > [!warning] Yenidoğanda — TUS | YENİDOĞANDA HIZLA PSÖDOPARALİZİ ya da ETKİLENEN EKSTREMİTENİN HAREKETİYLE (örn. BEZ DEĞİŞİMİ) AĞRI görülebilir. YENİDOĞANLARIN YARISINDA ATEŞ ve DÜŞKÜNLÜK GÖRÜLMEYEBİLİR |
| Büyük bebek ve çocuk | AĞRI, ATEŞ ya da ÖDEM, ERİTEM ve SICAKLIK ARTIŞI gibi LOKALİZE BULGULAR OLABİLİR |
| > [!tip] Alt ekstremite | ETKİLENDİYSE, HASTALARIN YARISINDA TOPALLAMA ya da YÜRÜMEYİ REDDETME GÖRÜLEBİLİR |
| Muayene | UZUN KEMİK ÜZERİNDE BÖLGESEL HASSASİYET ÖNEMLİ BİR BULGUDUR. OSTEOMİYELİTTE LOKAL ŞİŞME ve KIZARIKLIK OLMASI İKİNCİL YUMUŞAK DOKU ENFLAMASYONUNU TEMSİL EDER |
| > [!warning] Derin yerleşim gizler | ENFEKSİYONUN METAFİZİ AŞARAK SUBPERİOSTEAL BÖLGEYE YAYILDIĞINI DÜŞÜNDÜRÜR. PELVİS OSTEOMİYELİTİ, KALÇA, KASIK, UYLUK ya da KARIN AĞRISI GİBİ HAFİF BULGULARLA ORTAYA ÇIKABİLİR |
| Vertebra osteomiyeliti | TİPİK OLARAK SIRT AĞRISI İLE GÖRÜLÜR; VERTEBRAL ÇIKINTILAR ÜZERİNDE PALPASYONLA AĞRI GÖRÜLEBİLİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Uzun kemikler | OSTEOMİYELİT SIKLIKLA UZUN KEMİKLERDE GÖRÜLÜR (Tablo 704.2); FEMUR ve TİBİA EŞİT MİKTARDA ETKİLENİR ve birlikte VAKALARIN YAKLAŞIK YARISINI OLUŞTURUR |
| Üst ekstremite | VAKALARIN YAKLAŞIK %25’İNİ ÜST EKSTREMİTE KEMİKLERİ OLUŞTURUR |
| Yassı kemikler | DAHA AZ ETKİLENİR |
| > [!warning] Çoklu odak | GENELDE TEK BİR EKLEM ya da KEMİK BÖLGESİ ETKİLENİR; ancak S. aureus** ENFEKSİYONU OLAN ÇOCUKLARIN YAKLAŞIK %20’SİNDE ÇOKLU OSTEOMİYELİT ODAKLARI GÖRÜLEBİLİR. YENİDOĞANDA, HASTALARIN YARISINDA İKİ YA DA DAHA FAZLA KEMİK ETKİLENİR** |
| Multifokal etiyoloji | TÜBERKÜLOZ, KEDİ-TIRMIĞI HASTALIĞI ve ‣ DE GÖRÜLEBİLİR |
💡 SUBAKUT BULGULARI OLAN ve METAFİZ BÖLGESİNDE (GENELDE TİBİANIN) FOKAL BULGULARI OLAN HASTALARDA RADYOLÜSEN ALAN ile ÇEVRELEYEN REAKTİF KEMİK OLABİLİR; genelde BRODİE APSESİ ve İÇERİĞİ STERİLDİR (Şekil 704.1) (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
⚠️ S. aureus’a bağlı osteomiyelit görülen bazı hastalarda, ETKİLENEN KEMİĞE KOMŞU DAMARLARDA DERİN VEN TROMBOZU görülebilir; bu da SEPTİK Pulmoner Emboli NEDEN OLABİLİR; bu hastalar genelde DÜŞKÜN GÖRÜNÜR (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).**