Eşanlamlılar: Aİİ, Çocukluk Çağı İnmesi
Kategori: Nöroloji · Tür: hastalık
Özet
Pediatrik inmenin %55’ini oluşturur; vaskülopati, enfeksiyon, kalp hastalığı ve hematolojik/protrombotik nedenler risk faktörleridir. Akut fokal nörolojik defisit aksi ispatlanana dek inme kabul edilir. En sık bulgu ani başlangıçlı hemiparezidir; yüz kası güçsüzlüğü, göz deviasyonu, afazi (orta serebral arter), Dizartri, görme alanı defekti, duyu kaybı, bilinç değişikliği (yaklaşık %50), baş ağrısı (%40), konvülziyon (çocukların %31’i, adölesanların %46’sında ilk semptom) görülür; posterior dolaşımda baş dönmesi, ataksi ve anormal göz hareketleri olur, bebek ve küçük çocukta kusma ve huzursuzluk gibi nonspesifik belirtiler olabilir. Tanıda MRG-DWI ve MRA tercih edilir (DWI hiperintensite, ADC hipointensite dakikalar içinde); MRG yoksa BT/BTA, ciddiyet için PedNIHSS kullanılır, trombofili, inflamasyon, enfeksiyon, lipid ve kardiyolojik değerlendirme yapılır. Tedavi antiplatelet veya DMAH’dir, trombolitikler rutin değildir. Ayırıcı tanıda demiyelinizan hastalık, Ensefalit, Hemiplejik Migren, Menenjit, PRES, Todd parezisi ve idiyopatik intrakraniyal hipertansiyon vardır.
Bölümlerdeki özetler
- Pediatrik inmenin %55’i; vaskülopati, enfeksiyon, kalp hastalığı, hematolojik/protrombotik nedenler risk faktörüdür. Akut fokal nörolojik defisit aksi ispatlanana dek inme kabul edilir; MRG/MRA tercih edilir; tedavi antiplatelet veya DMAH, trombolitikler rutin değil. (Nöroloji › Serebrovasküler Hastalıklar Çocukluk Çağında İnme; s.3947, s.3948, s.3949, s.3956)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Perinatal inme: 20. gebelik haftası-postnatal 28. gün; çocukluk çağı inmesi: postnatal 28. gün-18 yaş. İnme beyindeki kan akımı azalması sonrası fokal beyin hasarıyla akut nörolojik semptom gelişmesidir; Aİİ pediatrik inmenin %55’ini oluşturur (s.3947)
- Çocukta Aİİ nedenleri erişkinden (atrial fibrilasyon, ateroskleroz) farklı ve geniş olduğundan ‘nedenler’ yerine ‘risk faktörleri’ denir; çocukluk Aİİ’de en sık risk faktörleri vaskülopatiler, enfeksiyon, travma, kardiyak ve hematolojik hastalıklardır (s.3947)
Epidemiyoloji
- Çocukluk çağı inme sıklığı 2.3-13/100.000/yıl (ABD 2.3-4.6, Fransa 13); yenidoğanda daha yüksek; inme sırasında çocukların %50’sinde risk faktörü; Aİİ’de %40’ında bir, %50’sinde iki risk faktörü, %10’unda risk faktörü yok (s.3947–3949)
- Aİİ ölüm oranı %10 (hemorajik inme %25’e kadar); pediatrik ölümlerin ilk 10 nedeni arasında; akut fokal nörolojik defisit aksi ispatlanana kadar inme kabul edilir (s.3947)
Etiyoloji ve patogenez
- Tablo 1: vaskülopati (Orak Hücreli Anemi, moyamoya, Alagille, radyasyon, arteriyel diseksiyon, kollajen doku hastalıkları: Ehlers-Danlos tip IV, Marfan, COL4A1, Fibromüsküler Displazi; SSS vasküliti; sistemik vaskülitler/otoimmün: mikroskopik polianjiit, PAN, Behçet, Takayasu, SLE, MKDH, HSP, HLH, Kawasaki, IBD, HIV); kalp hastalıkları (sağ-sola şantlı KKH, kateterizasyon/cerrahi, ECMO, endokardit, kapak anormallikleri, kardiyomiyopati); vazospazm (RCVS, SAK, kokain); protrombotik nedenler; genetik/metabolik (MELAS, CADASIL, homosistinüri, Fabry, organik asidemiler, CDG, ADA2 eksikliği, sülfit oksidaz eksikliği) (s.3948)
- Diğer risk faktörleri: demir eksikliği anemisi, ilaç (oral kontraseptif, L-asparaginaz), komplike migren, nöbet sonrası postiktal semptom, kardiyolojik (KKH, kardiyomiyopati, aritmi, infektif endokardit); PFO inme geçirmişlerde daha sık, nedeni bilinmeyen inmede kapatılmasının tekrar riskini azalttığı söylenir; enfeksiyöz: HIV, mikoplazma, borrelia, toksoplazma, parvovirüs, influenza, koksaki, klamidya, enterovirüs, tüberkülöz Menenjit; genetik protrombotik: FVL, protrombin G20210A, Lp(a), protein C/S, antitrombin III eksikliği, antifosfolipid/lupus antikoru; Menkes, mitokondriyal ensefalopati, Fabry, homosistinüri, organik asidemi, üre döngüsü kusurları (s.3949)
- Aİİ’de genetik nedenler ve serebral arteriyopati en sık risk faktörleri; akut inmeli tüm çocuklarda serebral arteriyografi yapılmalı, arteriopati akut ve devam eden tedaviyi değiştirir ve %66’sında tekrar riskini artırır (s.3950)
- Kalp hastalıkları Aİİ’nin en sık ikinci risk faktörü: çocuklukta %18, yenidoğanda %31; edinsel kalp hastalığında inme riski %20; kalp cerrahisi sonrası risk yüksek; siyanotik KKH’de intrakardiyak/sağ-sol şantta paradoksal emboli ile çoklu inme; sistemik antikoagülan alan kalp hastalarında hemorajik inme riski yüksek; infektif endokarditte septik anevrizma nedeniyle genellikle antikoagülan önerilmez (s.3953–3954)
- Kalıtsal trombofili Aİİ’nin %13’ü: protein C ve antitrombin eksikliği, FV G1691A, FII G20210A, MTHFR C677T, Lp(a), AFA; MTHFR C677T heterozigotta artış yok, homozigot (TT) + yüksek homosistein riski artırır; protein C eksikliği Aİİ’de rekürrensi artırdığı kanıtlanmış tek kalıtsal trombofilik faktör; demir eksikliği anemisi bağımsız risk faktörü; öyküde üç nesil geriye 50 yaş öncesi MI, inme, PE, DVT veya ikiden fazla düşük sorgulanmalı (s.3955)