Eşanlamlılar: Konjenital Pnömoni, Neonatal Pnömoni

Kategori: Neonatoloji · Tür: hastalık

Özet

Yenidoğan döneminde bakteri, virüs, mantar veya parazitlerin neden olduğu alt solunum yolu enfeksiyonudur; konjenital, erken (ilk 48 saat-7 gün; en sık GBS ve E. coli) ve geç başlangıçlı (7. günden sonra, çoğunlukla nozokomiyal, ventilatör ilişkili dahil) olarak sınıflanır. Risk faktörleri uzamış doğum, Erken Membran Rüptürü, prematürite ve mekonyum aspirasyonudur. Solunum sıkıntısı doğumda veya hemen sonrasında başlar: takipne, düzensiz solunum, apne, inleme, burun kanadı solunumu, letarji, taşikardi, termoregülasyon bozukluğu ve metabolik asidoz; öksürük çok azında görülür. Geç formda emme güçlüğü, Beslenme İntoleransı, kusma, abdominal distansiyon ve Neonatal Hiperglisemi öne çıkar; ventilatör parametrelerinde ve trakeal sekresyonda artış olur. Grafide hava bronkogramı, alveoler dansite artışı, konsolidasyon, peribronşiyal kalınlaşma, Plevral Efüzyon (stafilokok, A grubu streptokok, E. coli, K. pneumoniae ile daha sık), nadiren pnömatosel veya Akciğer Apsesi görülür; akciğer USG’de A çizgilerinin kaybı ve konsolidasyon saptanır. Tanı klinik, fizik muayene, laboratuvar (KKS, akut faz reaktanları, kültür) ve grafi ile tam sepsis değerlendirmesi birlikte yapılır; ventilatör ilişkili pnömonide CDC/NHSN kriterleri kullanılır. Ayırıcı tanıda mekonyum aspirasyonu, pnömotoraks, pnömomediastinum, atelektazi, akciğer hipoplazisi, konjenital kalp hastalığı, kistik fibrozis ve kistik akciğer hastalığı vardır. Destekleyici bakım ve antimikrobiyal tedavi uygulanır; erken formda ampisilin+gentamisin, geç formda vankomisin+aminoglikozid kullanılır.

Bölümlerdeki özetler

• Yenidoğan döneminde bakteri, virüs, mantar veya parazitlerin neden olduğu alt solunum yolu enfeksiyonudur; konjenital, erken (ilk 48 saat-6 gün) ve geç başlangıçlı (7. günden sonra, ventilatör ilişkili dahil) olarak sınıflanır. Erken formda GBS ve E. coli en sık etkendir. Klinik, radyografik ve laboratuvar bulgularla tanı konur; destekleyici bakım ve etkene yönelik antimikrobiyal tedavi uygulanır. (Yenidoğan › Yenidoğan Pnömonileri; s.1109, s.1110, s.1111, s.1112)
• Erken (ilk 3-7 gün; en sık GBS) ve geç başlangıçlı (7. günden sonra, çoğunlukla nozokomiyal) formları olan, özellikle gelişmekte olan ülkelerde mortalite nedeni enfeksiyon. Erken formda ampisilin+gentamisin, geç formda vankomisin+aminoglikozid kullanılır. (Yenidoğan › Yenidoğanda Solunum Sorunları Yenidoğanın Geçici Takipnesi; s.1143, s.1144, s.1145)
• İntrauterin, doğum esnasında veya sonrası bulaşan; en sık β-hemolitik streptokok; risk: uzamış doğum, erken membran rüptürü, prematürite, MAS. (Radyoloji › Pediatrik Hava Yolu Ve Toraks Radyolojisi; s.4608, s.4609)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Yenidoğan enfeksiyonlarının önemli bölümünü oluşturur; çoğunlukla sepsisin parçası, daha nadir prematürenin solunum yolu hastalığı olarak görülür (s.1109).
• Gelişmekte olan ülkelerde önemli morbidite/mortalite nedeni; ölü doğum ve neonatal ölümlerin otopsisinde %20-60 Pnömoni (s.1143)
• Başlangıca göre: konjenital (fetal yaşamda/intrauterin kazanılan, infekte amniyon aspirasyonu, asendan veya hematojen; belirtileri doğumdan hemen sonra çıkar), erken başlangıçlı (ilk 48 saat ile 6 gün içinde; başka bölümde ilk 3-7. gün; infekte amniyotik sıvı aspirasyonu, transplasental geçiş veya doğum kanalı bakterilerinin aspirasyonu), geç başlangıçlı (7. günden sonra, genellikle nozokomiyal, en sık ventile bebeklerde; hematojen yayılım veya toplum kökenli de olabilir) (s.1109, s.1143).
• Etken virüs, mantar, bakteri veya parazit olabilir (s.1109).

Epidemiyoloji

• Doğum ağırlığı azaldıkça insidans artar: 1500-2500 g %0.28, <1000 g %1.9 (s.1109).
• Aşırı düşük doğum ağırlıklı bebeklerdeki ölümlerin %30’u pnömoniye bağlı (s.1109).
• VİP insidansı gelişmiş ülkelerde 1000 ventilatör günü başına 2.7-10.9; ventilatörde kalış süresi çok önemli (s.1109).
• En önemli risk faktörü olgunlaşmamış immün sistem; erken başlangıç riskleri: prematürite/düşük doğum ağırlığı, maternal enfeksiyon, koryoamniyonit, uzamış membran rüptürü (>18 saat), uzamış doğum, GBS kolonizasyonu/bilinen patojenle kolonizasyon, intrapartum maternal ateş, fetal taşikardi, düşük sosyoekonomik durum, erkek cinsiyet, galaktozemi (gram negatif enfeksiyona duyarlılık), MAS (s.1109, s.1144, s.4608).