Özellik	Değer
tags	bulgu
baslik	Siyanoz ve solunum sıkıntısı bulunan kritik hasta yenidoğanın değerlendirilmesi
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-20
kaynaklar	Nelson - Bölüm 19 Kardiyoloji

Siyanotik Yenidoğana Yaklaşım

“Kardiyorespiratuar sıkıntısı ve Siyanoz olan ağır hasta yenidoğanda tanısal anlamda güçlük yaşanır. Klinisyen hızlı bir değerlendirme ile sebebin doğuştan kalp hastalığı olup olmadığına karar vermelidir ve olası hayat kurtarıcı müdahaleler uygulanmalıdır.” (Nelson - Bölüm 19 Kardiyoloji, Bölüm 456)

“Yenidoğan siyanozunun ayırıcı tanısı Tablo 119.1’da (Bölüm 119) gösterilmiştir.”

Siyanoza yol açan kardiyak hastalık — mekanizmalar

“Doğuştan kalp hastalığı (DKH), sağ ventrikülde giren veya çıkan akımda obstrüksiyonun intrakardiyak sağdan sola şanta yol açması veya karışık anatomik defektler sonucunda pulmoner (deoksijene) ve sistemik (oksijene) karışımın kalbe venöz dönüş yoluyla dolumu durumlarda siyanoza yol açar.” (Nelson - Bölüm 19 Kardiyoloji, Bölüm 456)

Mekanizma	Örnek
RV giriş/çıkım obstrüksiyonu + sağdan sola şant	Fallot Tetralojisi, İntakt Ventriküler Septumlu Pulmoner Atrezi, Triküspid Atrezisi, kritik Pulmoner Kapak Darlığı
Anatomik karışım lezyonları	Büyük arter transpozisyonu, ‣, ‣
Pulmoner kan akımı azalmış, kalp yetersizliği ile	“‣ bağlı gelişmiş siyanoz, soldan sağa şant nedeniyle kalp yetersizliği gelişmesi durumunda görülebilir”
Duktus bağımlı sağdan sola şant	“genellikle daha hafiftir. Örneğin, foramen ovale ve duktus arteriosus yoluyla sağdan sola şantın devam ettiği pulmoner çıkım yolu obstrüksiyonu veya yenidoğanın persistan pulmoner hipertansiyonunda (‣) olduğu gibi (bkz. Bölüm 122.9) fetal dolaşımın devam etmesine bağlı da görülebilir.”

Hiperoksi testi

💡 TUS ipucu — hiperoksi testinin mantığı“Hiperoksi testi siyanotik DKH’yi pulmoner hastalıktan ayırt etmede kullanılan yöntemlerden birisidir.”

“Siyanotik DKH olan yenidoğanlarda genellikle %100 oksijen uygulanmasına rağmen arteriyel kanda kısmi oksijen basıncında (PaO₂) anlamlı yükselme olmaz.”

“Bu test, Oksijen Verme Cihazları ve Entübasyon Malzemeleri veya yüz maskesi yerine genellikle başlık kullanılır uygulanır, bu sayede hastaya %100’e yakın oksijen verilmesi sağlanabilir.”

“Test doğru yapılmazsa yalancı-pozitiflik görülebilir.”

Yorum:“%100 oksijen uygulanması sırasında PaO₂ 150 mmHg’nin üzerine çıkıyorsa, genellikle sağdan sola intrakardiyak şant olmadığı söylenebilir.”“Bu %100 doğrulayıcı değildir, çünkü siyanotik DKH olan bazı uygun hastalarda intrakardiyak akım şeklinden dolayı PaO₂ 150 mmHg’nın üzerine çıkabilir.”“Pulmoner hastalığı olanlarda %100 oksijen ile ventilasyon-perfüzyon eşitsizliğinin düzelmesiyle PaO₂ genellikle anlamlı olarak yükselir.”

“Merkezi sinir sistemi hastalığına ikincil siyanozu olan bebeklerde PaO₂ ventilasyon desteği ile tamamen normale döner.”
“Birçok kalp hastalığında siyanoz belirgindir ve değişir, solunumsal hastalıklar veya YPPH’de ise PaO₂, sıklıkla zamanla ve Mekanik Ventilasyon desteğine göre değişkenlik gösterir.”
“YPPH olan bebeklerde ve ender olarak siyanotik DKH olan yenidoğanlarda hiperventilasyon hipoksiyi arttırabilir.”

Klinik ipuçları

“Anlamlı bir kalp üfürümü olmaması bile bir kardiyak defekt şüphesini dışlamaz.”“Anlamlı bir kalp üfürümü olmaması bile birçok ağır kardiyak defekt (örn. Büyük Arterlerin d-Transpozisyonu) başlangıçta bir üfürüme ilişkili olmayabilir.”
Radyografi:“Kardiyak Radyolojik Değerlendirme pulmoner ve kardiyak hastalığın ayırımında yardımcı olur; ikinci olarak da pulmoner kan akımının artmış, normal veya azalmış olduğunu gösterir (Şekil 456.1).”

Radyografi bulgusu (Şekil 456.1)	Tanı
A	“Fallot Tetralojisi/pulmoner atrezi olan 4 yaşında bir çocukta kardiyak apeksin yukarı kalktığı hafif kardiyomegali, konkav ana pulmoner arter kısmı, simetrik ve ağır olarak pulmoner kan akımının azalması”
B	“Geniş ‣ ve ‣ olan 3 aylık bir bebekte orta derecede kardiyomegali ve artmış pulmoner kan akımı”
C	“Kritik aort darlığı olan 8 günlük bir yenidoğanda orta derecede kardiyomegali ve interstisyel ödem”

Ekokardiyografi:“İki-boyutlu ekokardiyografi ile Doppler, DKH olup olmadığını göstermekte tanımlayıcı invazif olmayan bir testtir.”
Kateterizasyon:“Kardiyak Kateterizasyon tanısal amaçlı daha ender kullanılır ve genellikle ekokardiyografi ile net görülemeyen yapıları, örneğin pulmoner arterlerin distal dalları veya pulmoner atrezili Fallot tetralojisi hastalarındaki aortopulmoner kollateral arterleri (bkz. Bölüm 457.3) veya intakt ventriküler septumlu pulmoner atrezisi hastalarında koroner arterleri ve sağ ventrikül sinüzoidlerini incelemek amaçlı uygulanır.”

Acil yaklaşım — prostaglandin

⚠️ Duktus bağımlı lezyon olasılığı“Siyanotik DKH tanısını doğrulamak için hemen ekokardiyografi uygulanamayacağı durumlarda, olası siyanotik DKH olan yenidoğan bebeğe prostaglandin infüzyonu başlamakta çekinmemelidir (duktus bağımlı lezyon olasılığı için).”“Prostaglandinlerle ilişkili hipoventilasyon riski olması nedeniyle Pediatrik İleri Hava Yolu Yönetimi konusunda deneyimli personel bulunmalıdır.”