| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Parainfluenza Virus Enfeksiyonları |
| ad-en | Parainfluenza virus (HPIV) infections |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | Çoğu çocuk 5 yaşına kadar HPIV 1, 2 ve 3 ile enfekte olur; HPIV-3 ile %75’i 5 yaşına kadar |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-14 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
İnsan parainfluenza virusları (HPIV), BEBEKLERDE ve ÇOCUKLARDA AKUT RESPİRATUAR HASTALIĞIN YAYGIN SEBEPLERİNDENDİR; ÖZELLİKLE Krup (LARİNGOTRAKEİT veya LARİNGOTRAKEOBRONŞİT), Akut Bronşiyolit ve PNÖMONİ ile ilişkilidirler (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 286).
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Aile | Parainfluenza virusları PARAMYXOVIRIDAE AİLESİNİN ÜYELERİDİR |
| Tipler | İnsanlarda hastalık yapan 4 PARAİNFLUENZA VİRUSU BULUNMAKTADIR; bunlar TİP 1-4 olarak sınıflandırılır ve ÇEŞİTLİ ENFEKSİYON BELİRTİLERİNE NEDEN OLMAKTADIRLAR |
| Tip 4 | Tip 4, 4a ve 4b olmak üzere İKİ ANTİJENİK SUBGRUBA AYRILIR |
| Genom | Parainfluenza viruslarının SEGMENTE OLMAYAN, TEK İPLİKLİ BİR RNA GENOMU ile KONAK HÜCRE DUVARINDAN TOMURCUKLANARAK ELDE EDİLEN LİPİD İÇERİKLİ BİR ZARFLARI VARDIR |
| Yüzey proteinleri | Majör antijenik kısımları, HEMAGLUTİNİN-NÖRAMİNİDAZ (HN) ve FÜZYON (F) YÜZEY GLİKOPROTEİNLERİDİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Yaş | Çoğu çocuk 5 YAŞINA KADAR PARAİNFLUENZA TİP 1, 2 ve 3 İLE ENFEKTE OLUR |
| HPIV-3 | EN ERKEN GENELLİKLE PARAİNFLUENZA TİP 3 GÖRÜLÜR ve BEBEKLERİN YARISI 1 YAŞINA KADAR, %90’INDAN FAZLASI İSE 5 YAŞINA KADAR ENFEKTE OLUR |
| HPIV-1 ve 2 | Parainfluenza tip 1 ve tip 2 BEBEKLİKTEN SONRA DAHA YAYGINDIR ve ÇOCUKLARIN YAKLAŞIK %75’İ 5 YAŞINA KADAR ENFEKTE OLUR |
| HPIV-4 | Parainfluenza tip 4, DİĞERLERİ KADAR İYİ TANINMAMASINA RAĞMEN, ÇOCUKLARIN YAKLAŞIK YARISINDA 5 YAŞINA KADAR ANTİKOR OLUŞUR |
| HPIV-1 paterni | ABD ve ILIMAN İKLİMLERDE PARAİNFLUENZA TİP-1 TİPİK OLARAK İKİ YILDA BİR TEK SAYILI YILLARDA, SONBAHAR AYLARINDA SALGINLARA NEDEN OLUR |
| HPIV-2 | Parainfluenza tip-2’nin SONBAHAR AYLARINDA YILLIK SALGINLARA NEDEN OLDUĞU BİLDİRİLMİŞTİR, ancak PARAİNFLUENZA TİP-1 ve TİP-3’DEN DAHA AZ YAYGINDIR |
| HPIV-3 | Parainfluenza tip-3 YIL BOYUNCA ENDEMİK OLABİLİR, ama TİPİK OLARAK GEÇ BAHAR DÖNEMİNDE ZİRVE YAPAR (Şekil 286.1) |
| Bulaş | Parainfluenza virusları BAŞLICA SOLUNUM YOLU İLE, BÜYÜK SOLUNUM YOLU DAMLACIKLARININ İNHALASYONU veya ENFEKTE NAZOFARİNKS SEKRESYONLARIYLA TEMAS İLE YAYILIR |
| Nozokomiyal | Parainfluenza virusları, HASTANE YATAKLI SERVİSLERİNDE, YUVALARDA ve DİĞER KURUMSAL ORTAMLARDA KAYDA DEĞER SOLUNUM YOLU HASTALIK SALGINLARINA NEDEN OLMAKTADIR |
| Kuluçka | Karşılaşma sonrası semptom başlangıcına kadar geçen İNKÜBASYON SÜRESİ 2 İLE 6 GÜN ARASINDA DEĞİŞEBİLİR |
| Saçılım | Çocuklar, muhtemelen 2-3 HAFTA BOYUNCA VİRUSU OROFARİNKSTEN SALGILARLAR; fakat ÖZELLİKLE İMMÜN SİSTEMİ BASKILANMIŞ ÇOCUKLARDA YAYILIM DAHA UZUN SÜREBİLİR ve BAĞIŞIKLIK YANITINA DEVAM EDEBİLİR |
| Tekrarlayan | Primer enfeksiyon kalıcı bağışıklık sağlamaz ve TEKRARLAYAN ENFEKSİYONLAR YAŞAM BOYUNCA SIKTIR; tekrarlayan enfeksiyonlar GENELLİKLE HAFİF SEYREDER ve KENDİ KENDİNİ SINIRLAR |
| İstisna | Fakat özellikle İMMÜN SİSTEMİ BASKILANMIŞ ÇOCUKLARDA CİDDİ ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONUNA NEDEN OLABİLİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Yer | Parainfluenza virusları SOLUNUM SİSTEMİ EPİTELİNDE ÇOĞALIR |
| Üst hava yolu | ÜST BÜYÜK HAVA YOLLARINDA HASARLA YAPMAYA EĞİLİMLİ OLMALARI BÜYÜK OLASILIKLA, DİĞER VİRUSLARLA KARŞILAŞTIRILDIĞINDA LARİNKS, TRAKEA ve BRONŞLARDA ÇOĞALMAYI TERCİH ETMELERİNE BAĞLIDIR |
| Füzyon | Bazı parainfluenza virusları HÜCRELER ARASI FÜZYONU UYARIR; TOMURCUKLANMA SÜRECİNDE HÜCRE MEMBRAN BÜTÜNLÜĞÜ BOZULUR ve VİRUSLAR HÜCRE ÖLÜMÜNÜ APOPTOZ YOLU İLE UYARABİLİR |
| Şiddet | Çocuklarda genellikle EN ŞİDDETLİ HASTALIK DÖNEMİ, VİRAL DÖKÜLMENİN EN FAZLA OLDUĞU DÖNEME UYAR |
| İmmün | ANCAK, HASTALIK ŞİDDETİ VİRUSUN DİREKT SİTOPATİK ETKİLERİ KADAR KONAĞIN ENFEKSİYONA İMMÜN CEVABINA DA BAĞLIDIR |
| Antikorlar | Virusa özgü İMMÜNGLOBULİN A ANTİKOR DÜZEYİ ve YÜZEY HN ve F GLİKOPROTEİNLERİNE KARŞI OLUŞAN SERUM ANTİKORLARI PARAİNFLUENZA VİRUSUNU ETKİSİZLEŞTİREBİLİR ve MUHTEMELEN HER İKİSİ DE KONAK BAĞIŞIKLIĞINA KATKIDA BULUNUR |
| Hücresel | HÜCRE ARACILI SİTOTOKSİSİTE DE PARAİNFLUENZA ENFEKSİYONUNU KONTROL ETMEDE ve SONLANDIRMADA ÖNEMLİDİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| En yaygın tablo | Parainfluenza virusunun neden olduğu hastalığın EN YAYGIN TİPLERİ SUBFEBRİL ATEŞ, BURUN AKINTISI, ÖKSÜRÜK, FARENJİT ve SES KISIKLIĞININ BAZI KOMBİNASYONLARINDAN OLUŞUR ve KUSMA veya İSHALE İLİŞKİLİ OLABİLİR |
| Nadir | NADİREN PAROTİT EŞLİK EDEBİLİR |
| Cilt bulguları | Parainfluenza virusları aynı zamanda ÇEŞİTLİ CİLT BULGULARI İLE İLİŞKİLENDİRİLMİŞTİR: TİPİK MAKÜLOPAPÜLER VİRAL DERİ DÖKÜNTÜSÜ, ‣ ve PAPÜLER AKRODERMATİT veya GIANOTTI-CROSTI SENDROMU |
| Şiddetli tablo | Sıklıkla hafif bulgularla gitmesine rağmen, DAHA ŞİDDETLİ PARAİNFLUENZA ENFEKSİYONLARI HASTANE YATIŞI GEREKTİREBİLİR |
| Küçük çocuk | Küçük çocuklarda BRONŞİOLİT, ATEŞ/OLASI SEPSİS ve APNE; BÜYÜK ÇOCUKLARDA KRUP, PNÖMONİ ve ASTIM TANILARI YAYGINDIR (Şekil 286.2) |
| Krup | PARAİNFLUENZA VİRUSLARI KRUP NEDENİ İLE HASTANE YATIŞLARININ %50’SİNDEN ve BRONŞİOLİT ve PNÖMONİ VAKALARININ EN AZ %15’İNDEN SORUMLUDUR |
| Tip dağılımı | PARAİNFLUENZA TİP-1 ve DAHA AZ ORANDA TİP-2, DAHA ÇOK KRUP NEDENİ İKEN; PARAİNFLUENZA TİP-3 DAHA KÜÇÜK HAVA YOLLARINI ENFEKTE ETME EĞİLİMİNDE ve PNÖMONİ, BRONŞİOLİT ve ‣ NEDEN OLMAKTADIR |
| Tip 4 | Parainfluenza tip-4, DİĞER VİRUS TİPLERİ İLE AYNI ÇEŞİTLİLİKTE HASTALIĞA NEDEN OLUR |
| İmmün yetmezlik | Herhangi bir parainfluenza virusu, ÖZELLİKLE PRİMER HASTALIK DÖNEMİNDE VEYA İMMÜN SİSTEMİ BASKILANMIŞ HASTALARDA ALT SOLUNUM YOLU HASTALIĞI YAPABİLİR |
| Risk göstergesi | Hematolojik malignitesi olan ve ‣ GEÇİREN ÇOCUK ve ERİŞKİNLERDE LENFOPENİ, ÜST SOLUNUM YOLUNDAN ALT SOLUNUM YOLU HASTALIĞINA İLERLEMEDE BAĞIMSIZ BİR RİSK FAKTÖRÜ OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Klinik tanı | Çocuklarda parainfluenza enfeksiyonunun tanısı GENELLİKLE SADECE KLİNİK ve EPİDEMİYOLOJİK KRİTERLERE DAYANIR |
| Krup | KRUP BİR KLİNİK TANIDIR ve YABANCI CİSİM ASPİRASYONU, EPİGLOTTİT, RETROFARENGEAL APSE, ANJİOÖDEM, SUBGLOTTİK STENOZ veya HEMANJİYOM GİBİ DİĞER TANILARDAN AYIRT EDİLMELİDİR |
| “Çan kulesi işareti” | Trakeanın subglottik bölgesinin ilerleyici daralmasına bağlı oluşan radyografik ÇAN KULESİ İŞARETİ, krup için KARAKTERİSTİK OLMASINA RAĞMEN AKUT EPİGLOTTİT, TERMAL YARALANMA, ANJİOÖDEM ve BAKTERİYEL TRAKEİT AYIRICI TANIDA DÜŞÜNÜLEBİLİR |
| ASYE | Alt solunum yolu parainfluenza enfeksiyonunun belirtileri DİĞER BİRÇOK SOLUNUM YOLU VİRAL ENFEKSİYONUNA BENZEYEBİLİR |
| Ne zaman test | İmmün sistemi baskılanmış çocuklarda gelişen PNÖMONİ GİBİ CİDDİ HASTALIKLAR İÇİN VİRUSUN BELİRLENMESİ ve HASTALIKLAR İÇİN BULUNAN EN DUYARLI TANI YÖNTEMİ İLE YAPILMALIDIR |
| PCR | ÇOKLU POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU YÖNTEMİ GİBİ DUYARLI, ÖZGÜL ve HIZLI TESTLER DAHA KOLAY ERİŞİLEBİLMEKTE ve PARAİNFLUENZA VİRUSLARINI TESPİT ETMENİN HASSASİYETİNİ BÜYÜK ÖLÇÜDE ARTTIRMAKTADIR |
| Önemi | Bağışıklık sistemi baskılanmış hastalar için ÇOK SAYIDA VİRAL PATOJENİ SAPTAYARAK HIZLI TEŞHİS KOYMAK İÇİN KRİTİK ÖNEME SAHİPTİR ve ÖNLEME TEDBİRLERİ ve POTANSİYEL TEDAVİLER ERKEN UYGULANABİLİR |
| Kültür | Klasik laboratuvar yöntemi, parainfluenza virusunun DOKU KÜLTÜRÜNDEN İZOLE EDİLMESİ İLE YAPILIR ve SONUÇ VERMESİ BİR HAFTA veya DAHA UZUN SÜREBİLİR; CANLI KABUK KÜLTÜR (SHELL VİAL CULTURE) YÖNTEMİ KULLANILARAK 1-3 GÜNE KISALTILABİLİR |
| DFA | Bazı laboratuvarlarda RESPİRATUAR SALGILARDA VİRUS ANTİJENİNİN HIZLI SAPTANMASINI SAĞLAYAN DİREKT İMMÜNFLORESAN BOYAMA KULLANILMAKTADIR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Antiviral | PARAİNFLUENZA ENFEKSİYONLARININ TEDAVİSİ İÇİN ONAYLANMIŞ ÖZGÜN BİR ANTİVİRAL İLAÇ TEDAVİSİ YOKTUR |
| Destek | Krupta hızlı solunum sıkıntısı gelişebileceğinden verilen BAKIM ve TEDAVİNİN DÜZEYİ DEĞİŞMELİDİR |
| Nemlendirme | NEMLENDİRİLMİŞ HAVANIN ETKİNLİĞİ GÖSTERİLEMEMİŞTİR |
| Kortikosteroid | ORAL veya ENJEKSİYON İLE DEKSAMETAZON, DAHA AZ SIKLIKLA NEBULİZATÖR İLE BUDESONİD DAHİL OLMAK ÜZERE, GENELLİKLE 6 SAAT İÇERİSİNDE SEMPTOMLARDA DÜZELMEYİ, DİĞER İLAÇ TEDAVİLERİNE İHTİYACIN ve HASTANEDE KALIŞ SÜRESİNİN AZALMASINI SAĞLAR |
| Doz | Genellikle, TEK DOZ ORAL DEKSAMETAZON (0.6 mg/kg) ACİL SERVİS veya POLİKLİNİK ŞARTLARINDA GÜVENİLİR, ETKİN ve UYGUN MALİYETLİ OLMASI NEDENİ İLE KRUP TEDAVİSİNDE BİRİNCİ BASAMAKTIR |
| Ciddi krup | Solunum güçlüğü veya kusması olan çocuklarda, TEK DOZ İNTRAMUSKÜLER DEKSAMETAZON veya BUDESONİD (nebülizatör ile 2 mg [2 ml solüsyon]) DEKSAMETAZONA ALTERNATİF SAĞLAYABİLİR |
| Doz tekrarı | Doz tekrarı yapılabilir fakat buna rutinde ihtiyaç olmamalıdır; tek ve çoklu doz tedavi şemalarının sonuçlarını karşılaştıran kılavuz eksik ve şiddetli semptomlar HAVA YOLU TIKANIKLIĞININ DİĞER NEDENLERİNİ ARAŞTIRMAYA YÖNLENDİRMELİDİR |
| Epinefrin | Nebülize epinefrin (ya rasemik epinefrin %2.25 solüsyon, 0.05-0.1 ml/kg/doz, maksimum doz 0.5 ml, 3 ml serum fizyolojik içinde sulandırılmış, ya da L-epinefrin 1:1.000’lik solüsyondan 0.5 ml/kg salin içerisinde, maksimum doz 5 ml) ORTA ve ŞİDDETLİ KRUP İLE İLİŞKİLİ OBSTRÜKTİF HAVA YOLU SEMPTOMLARI İÇİN ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ve GEÇİCİ SEMPTOMATİK DÜZELME SAĞLAYABİLİR |
| İzlem | Epinefrin tedavisi uygulamasına sonra OBSTRÜKSİYON SEMPTOMLARI TEKRARLAYABİLECEĞİ İÇİN ÇOCUKLAR EN AZ İKİ SAAT GÖZLEM ALTINDA TUTULMALIDIR |
| Diğer | Hipoksi için OKSİJEN VERİLEBİLİR ve ATEŞ ve HUZURSUZLUK İÇİN DESTEK TEDAVİ OLARAK ANALJEZİK ve ANTİPİRETİK KULLANILABİLİR |
| Antibiyotik | ANTİBİYOTİK KULLANIMI İYİ BELGELENMİŞ ORTA KULAĞIN VEYA ALT SOLUNUM YOLUNUN İKİNCİL BAKTERİYEL ENFEKSİYONLARI İLE SINIRLIDIR |
| Ribavirin | Ribavirinin in vitro ve HAYVAN MODELLERİNDE PARAİNFLUENZA VİRUSLARINA KARŞI BİR MİKTAR ANTİVİRAL AKTİVİTESİ VARDIR; CİDDİ İMMÜN YETMEZLİKLİ HASTALARA İNHALE RİBAVİRİN VERİLMİŞ, ancak KAYNAKLARIN ÇOĞUNUN SONUÇLARI DÜZELME GÖSTERMEMİŞTİR ve RANDOMİZE KONTROLLÜ ÇALIŞMALAR EKSİKTİR |
| IVIG | Hematolojik malignitesi olan veya hematopoietik kök hücre nakli yapılmış olan hastalarda PARAİNFLUENZA BAĞLI PNÖMONİDE BAZI KURUMLARDA İNTRAVENÖZ İMMÜNOGLOBULİN KULLANILMAKTADIR; bu tedavi stratejisinin KLİNİK SONUÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ KONTROLLÜ ÇALIŞMALARIN OLMAMASI NEDENİ İLE İYİ BİLİNMEMEKTEDİR |
| DAS181 | Araştırma aşamasındaki antiviral DAS181, YENİ SİALİDAZ FÜZYON PROTEİN İNHİBİTÖRÜNÜN ORGAN NAKLİ ve HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİ ALICILARI ARASINDA GÖRÜLEN PARAİNFLUENZA KAYNAKLI ALT SOLUNUM YOLU HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANIMININ KLİNİK YARARI GÖSTERİLMİŞSE DE İLERİ ÇALIŞMALARA İHTİYAÇ DUYULMAKTADIR |
| Diğer adaylar | HEMAGLUTİNİN-NÖRAMİNİDAZ İNHİBİTÖRLERİ, TRANSKRİPSİYON İNHİBİTÖRLERİ ve YAPAY KÜÇÜK ENGELLEYİCİ RNA’lar (siRNA) |
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
| Komplikasyon | İçerik |
|---|---|
| ‣ | Parainfluenza enfeksiyonlarının %30-50’sinde ÖSTAKİ BORUSUNUN TIKANMASINA BAĞLI ORTA KULAK BOŞLUĞUNA SEKONDER BAKTERİYEL İNVAZYON ve AKUT OTİTİS MEDİA GELİŞEBİLİR |
| ‣ | Benzer olarak, PARANAZAL SİNÜSLERİN OBSTRÜKSİYONU SİNÜZİTE NEDEN OLABİLİR |
| Bakteriyel trakeit | Üst solunum yollarındaki hücrelerin yıkımı, SEKONDER BAKTERİYEL İNVAZYONA ve SONUÇ OLARAK BAKTERİYEL TRAKEİTE NEDEN OLABİLİR ve ALT SOLUNUM YOLLARINDAKİ ÖNCÜL BAKTERİYEL ENFEKSİYONU BAKTERİYEL PNÖMONİYE ZEMİN HAZIRLAYABİLİR |
| Solunum dışı | Parainfluenza viruslarının SOLUNUMSAL OLMAYAN KOMPLİKASYONLARI NADİR OLMAKLA BERABER ASEPTİK MENENJİT, ENSEFALİT, AKUT DİSSEMİNE ENSEFALOMİYELİT, ‣, ‣ ve PERİKARDİT GÖRÜLEBİLİR |
İmmün sistemi sağlam olan çocukta uzun DÖNEM PULMONER SEKEL KALMAKSIZIN PARAİNFLUENZA ENFEKSİYONUNUN PROGNOZU MÜKEMMELDİR.
BAŞTA ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU OLAN İMMÜN SİSTEMİ BASKILANMIŞ ÇOCUKLAR OLMAK ÜZERE, NADİREN ÖLÜMLER OLABİLİR.