| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| baslik | JİA’nın yedi ILAR alt tipinin yaş, cinsiyet, eklem sayısı ve ayırt edici bulguya göre ayrımı |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-09-29 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 15 Romatolojik Hastalıklar |
ℹ️ Bu sayfanın rolü ILAR tanımlarının tam metni ve dışlama ölçütleri Jüvenil İdiyopatik Artrit (Tablo 180.2) sayfasındadır. Burada alt tipler epidemiyoloji + ayırt edici bulgu ekseninde yan yana konur.
| ILAR alt tipi | Tepe yaş | K/E | JİA’nın %’si | Artrit paterni | Artrit dışı | Laboratuvar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sistemik | 1-5 | 1:1 | 5-15 | Poliartiküler; dizler, el-ayak bilekleri, parmaklar, boyun, kalça | Günlük ateş, geçici döküntü, ‣, plevrit | Anemi; BKS↑↑, ESH↑, CRP↑, ferritin↑, trombosit↑ (MAS’ta ↓) |
| Oligoartrit | 2-4 | 3:1 | 40-50 | Dizler ↑↑, ayak bilekleri, parmaklar | ‣ %30 | ANA %60 pozitif; diğer testler normal olabilir |
| Poliartrit RF− | 2-4 ve 10-14 | 3:1 ve 10:1 | 20-35 | Simetrik/asimetrik; küçük+büyük eklem, servikal omurga, TME | Üveit %10 | ANA %40 pozitif, RF negatif; ESH↑ |
| Poliartrit RF+ | 9-12 | 9:1 | <10 | Agresif simetrik poliartrit | Romatoid nodül %10, düşük dereceli ateş | RF pozitif; ESH↑↑ |
| Psöriyatik | 2-4 ve 9-11 | 2:1 | 5-10 | Küçük-orta eklemlerin asimetrik tutulumu | Üveit %10, psöriyazis %95 | ANA %50 pozitif |
| Entezit-ilişkili | 9-12 | 1:7 | 5-10 | Alt ekstremite; bazen aksiyel | Akut ön üveit; ‣ ve EBH ile ilişkili | HLA-B27 %80 pozitif |
| Alt tip | Sıklık | Cinsiyet | Başlangıç yaşı | Eklem sayısı | Ayırt edici bulgu |
|---|---|---|---|---|---|
| Oligoartrit | “en sık alt tiptir (%40-50)” | “kızlarda erkeklere göre 3:1” | “2-4 yaş” | “ilk 6 ayda 1-4 eklem” — persistan (“hastalık süresi boyunca ≤4 eklem”) ↔︎ yaygın (“6 aydan sonra >4 eklem”) | ANA pozitifliğinde artmış üveit riski |
| Poliartrit (RF negatif) | “%5-15” (poliartrit toplam) | “kızlarda erkeklere göre 5:1” | “iki tepe: 2-4 yaş ve 10-14 yaş” | “ilk 6 ayda ≥5 eklem”, RF negatif | — |
| Poliartrit (RF pozitif) | ergen kızlar | “ilk 6 ayda ≥5 eklem”, “en az 3 ay arayla yapılan ≥2 test pozitif” | “RF, kronik artriti olan bir çocukta prognostik bir belirteçtir”; anti-CCP RF’den önce pozitifleşebilir (özgüllük %50-90) | ||
| Sistemik JİA (sJİA) | — | “cinsiyetlere göre fark yoktur” | “çocukluk çağı boyunca olur, en sık 1-5 yaş” | ≥1 eklem | “≥2 hafta süren, en az 3 gün günlük ondülan ateş” + geçici eritemli döküntü / ‣ / ‣ / serozit |
| ‣ | — | — | — | — | “Artrit + psöriyazis” veya artrit + ≥2’si: daktilit, tırnak çukurlaşması ve onkolizis, birinci derece yakında psöriyazis |
| ‣ | — | erkek baskın | “>6 yaş erkek” kriteri | — | Entezit, sakroiliyak hassasiyet / enflamatuar lumbosakral ağrı, HLA-B27, akut (semptomatik) ön üveit |
| Sınıflandırılamayan | — | — | — | — | “Hiçbir kategorideki kriterleri karşılamayan veya ≥2 kategorideki kriterleri karşılayan” |
💡 TUS ipucu“Ondülan ateş, günde bir kez 39°C’ye yükselip sonra ateş tepe değerleri arasında 37°C’ye inen ateştir.” — sJİA’nın tanı kriterlerindeki ateş paterni budur.
| Alt tip | Üveit tipi |
|---|---|
| Oligoartrit / psöriyatik artrit (ANA pozitif) | Sinsi başlangıçlı, asemptomatik kronik ön üveit — “Düzensiz pupiller, JİA ile ilişkili sinsi başlangıçlı üveitin bir bulgusu olabilir” |
| Entezit-ilişkili artrit (HLA-B27) | Akut, semptomatik ön üveit (ILAR kriterinde yer alır) |
| ACR terimi | ILAR karşılığı |
|---|---|
| Jüvenil romatoid artrit (JRA) | Jüvenil idiopatik artrit (JİA) |
| Posiartiküler | Oligoartrit (persistan / yaygın) |
| Poliartiküler | Poliartrit RF negatif / RF pozitif |
| Sistemik başlangıçlı | Sistemik |
| (yok) | Psöriyatik artrit · Entezit-ilişkili artrit · Sınıflandırılamayan artrit |
💡 TUS ipucu — ILAR’ın getirdiği fark ILAR sınıflaması, psöriyatik artrit, İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı ve ankilozan spondiliti kapsama dahil eder; ACR sınıflaması etmez.