Mevcut notlarda semptomlar ayrı bir bölüm olarak belirtilmemiştir.
Standardizasyonu sağlamak, klinik ilerlemeyi izlemek ve oksijenasyon veya ventilasyondaki kusurları olan hastalar için prognozu belirlemek için, her biri GÜÇLÜ ve SINIRLI olan şu göstergeler önerilmiştir (Nelson - Bölüm 8 Acil Tıp ve Kritik Bakım, Bölüm 89):
| Gösterge | Tanım ve eşik |
|---|---|
| A-aO₂ gradiyenti | PAO₂ − PaO₂’nin çıkarılması ile hesaplanır. Karşılaştırmanın geçerli olması için, her iki değer de AYNI ZAMANDA ve SOLUNAN GAZDA OKSİJEN FRAKSİYONU (FiO₂) AYNI İKEN ALINMALIDIR |
| PaO₂/FiO₂ ORANI (P/F) | PaO₂/FiO₂ < 300 → AKUT AKCİĞER HASARI · < 200 → ARDS. Amaç V/Q uyumsuzluğu, intrapulmoner şant ve DİFÜZYON KUSURUNU ÖLÇMEK olsa da, ALVEOLER HİPOVENTİLASYON DURUMUNUN PaO₂/FiO₂ üzerinde ÖNEMLİ BİR ETKİSİ OLABİLİR |
| SpO₂/FiO₂ ORANI (S/F) | PaO₂ mevcut olmadığında YEDEK OKSİJENASYON ÖLÇÜMÜDÜR. Nabız oksimetre doygunluğunun FiO₂’ye bölünmesiyle hesaplanır. 200 mmHg ve 300 mmHg P/F oranları yaklaşık olarak 235 ve 315 S/F oranları ile ilişkilidir. Bu ilişki DAHA ÇOK %80 ve %97 arasındaki SpO₂ değerleri için geçerlidir |
| PaO₂/PAO₂ ORANI | PaO₂’nin PAO₂’ye bölünmesiyle belirlenir. ALVEOLER VENTİLASYON DÜZEYİ PaO₂ HESAPLAMASINDA DİKKATE ALINIR; bu nedenle PaO₂/PAO₂, V/Q uyuşmazlığı ve ALVEOLER KAPİLLER BÜTÜNLÜKTE daha belirleyicidir |
| OKSİJENASYON İNDEKSİ (Oİ) | OI = (MAP × FiO₂ × 100) ÷ PaO₂. Mekanik ventilasyon sırasında ORTALAMA HAVA YOLU BASINCI (MAP) ve FiO₂ gibi TERAPÖTİK MÜDAHALELERİN DÜZEYİ ile oksijenasyonu standartlaştırmayı amaçlamaktadır. Oİ’nin sınırlaması: DEĞERLENDİRMEDE VENTİLASYON SEVİYESİNİN DİKKATE ALINMAMASIDIR |
| VENTİLASYON İNDEKSİ (Vİ) | VI = [R × (PIP − PEEP) × PaCO₂] ÷ 1000. ALVEOLER VENTİLASYONLA PaCO₂’nin DÜŞÜRÜLMESİNİ amaçlayan tepe inspiratuar basınç (PIP), PEEP ve VENTİLATÖR HIZI (rate, R) gibi terapötik müdahalelerin düzeyini standartlaştırmayı amaçlamaktadır |
⚠️ Hiçbiri pozitif basınç desteğini hesaba katmaz*YUKARIDA BELİRTİLEN OKSİJENASYON GÖSTERGELERİNİN HİÇBİRİ, POZİTİF BASINÇLI SOLUNUM DESTEĞİ DÜZEYİNE KARŞILIK GELMEZ — Oİ ve Vİ dışındakiler tedavi yoğunluğundan bağımsızdır. Bu, PARDS tanımında invaziv ventilasyon altındaki hastalar için Oİ/ODİ eşiklerinin* kullanılmasının nedenidir.
💡 ARDS’de düşük satürasyon hedefi“Bazı yetişkin ARDS çalışmalarında OKSİJEN TOKSİSİTESİNİ ÖNLEMEK için önerilen satürasyon %94-96’dır.”Buna karşılık SİYANOTİK DOĞUŞTAN KALP HASTALIĞI olanlarda (örn. Norwood yöntemi ardından) ya da BÜYÜK SOLDAN SAĞA ŞANTI olanlarda (VSD, PDA) DAHA DÜŞÜK SpO₂ DEĞERİ İSTENİR**; çünkü bu tip patofizyolojik durumlarda oksijenin akciğerdeki VAZODİLATÖR ETKİSİ sonucu akciğere AŞIRI KAN AKIŞIMI ve AKCİĞER ÖDEMİNİ ÖNLEMEK, tek ventrikülü olan hastalarda ise SİSTEMİK DOLAŞIMA UZAKLAŞTIRMAK gerekir.**
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
ℹ️ Difüzyon bozukluğu“İNTERSTİSYEL BOŞLUK ENFLAMATUAR HÜCRELER VEYA SIVI İLE DOLDURULDUĞUNDA DİFÜZYON BOZULUR. CO₂’nin difüzyon kapasitesi O₂’den 20 KAT FAZLA olduğu için, DİFÜZYON KUSURLARI HİPERKARBİ YERİNE HİPOKSİ OLARAK KENDİNİ GÖSTERİR.”Bu nedenle difüzyon kusurlarında KLİNİK OLARAK ANLAMLI CO₂ YÜKSELMESİNDEN ÖNCE ÖLÜMCÜL HİPOKSEMİ ORTAYA ÇIKAR. Aslında bu gibi durumlarda HİPOKSEMİYE EŞLİK EDEN HİPERVENTİLASYON SEBEBİ İLE SIKLIKLA PaCO₂ AZALIR.
Difüzyonu bozan hastalıklara örnekler: İNTERSTİSYEL PNÖMONİ · ARDS · Juvenil Sistemik Skleroz · Konjenital Pulmoner Lenfanjiektazi.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum, acil |
| ad-tr | Akut Respiratuar Distres Sendromu |
| ad-en | Acute respiratory distress syndrome (ARDS); pediatric ARDS (PARDS) |
| omim | — |
| gen | — |
| lokus | — |
| kalitim | — |
| insidans | kaynak gerekli |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-15 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 8 Acil Tıp ve Kritik Bakım |
ARDS, AKUT AKCİĞER HASARININ ağır ucudur: DİFÜZ BİLATERAL İNFİLTRASYON, PaO₂/FiO₂ ORANINDA DÜŞME ve KARDİYAK OLMAYAN AKCİĞER ÖDEMİ ile gider (Nelson - Bölüm 8 Acil Tıp ve Kritik Bakım, Bölüm 89).
ℹ️ Tanı ölçütleri nerede?Pediatrik ARDS (PARDS) tanımının tam tablosu — Berlin ölçütleri ile yan yana — kasada zaten mevcuttur: Solunum Sıkıntısı ve Yetmezliği sayfasındaki Tablo 89.7. Bu sayfa tabloyu tekrarlamaz; ARDS’yi bir HASTALIK olarak ele alır ve oksijenasyon göstergelerini, ayırıcı tanıyı ve tuzakları toplar.
| Tanı | Ayırt edici |
|---|---|
| KARDİYOJENİK PULMONER ÖDEM | ARDS’de ödem KARDİYAK OLMAYAN kökenlidir — bkz. Kardiyojenik ve Nonkardiyojenik Pulmoner Ödemin Radyografik Ayrımı |
| Pulmoner Ödem | Geniş etiyoloji listesi — bkz. Pulmoner Ödem Etiyolojisi |
| Respiratuar Distres Sendromu | AYRI HASTALIKTIR: yenidoğanın SÜRFAKTAN EKSİKLİĞİNE bağlı RDS’si (hyalin membran hastalığı). Ad benzerliği tuzaktır |
| Akut Solunum Yetmezliği | ARDS, akut solunum yetmezliğinin bir nedenidir |
| Alveoler hipoventilasyon | P/F ORANINI DÜŞÜRÜR ama ARDS DEĞİLDİR — kaynak bu kısıtlılığı açıkça belirtir |
| Konjenital Pulmoner Lenfanjiektazi · interstisyel pnömoni · Juvenil Sistemik Skleroz | Difüzyon kusuru yapan diğer hastalıklar |