Özellik Değer
tags karşılaştırma
baslik Primer antikor eksikliklerinin fenotipleri ve genetik temeli — Tablo 150.1 ve 150.3
tus-onceligi yüksek
guncelleme 2026-09-27
kaynaklar Nelson - Bölüm 13 İmmünoloji

Primer Antikor Eksiklikleri Karşılaştırması

“Primer İmmün Yetmezliklerin Karakteristik Özellikleri hastalıkları içinde en yaygın olanı antikor üretimini etkileyenlerdir.” (Nelson - Bölüm 13 İmmünoloji, Bölüm 150)

Tablo 150.3 — Primer antikor eksikliklerinin ana fenotipleri

Fenotip Ana klinik özellik Ana B-hücre özelliği
X'e Bağlı Agammaglobulinemi Bakteriyel enfeksiyonlar (solunum yollarında) ve ‣ enfeksiyonları CD19 B hücrelerinin yokluğu
Yaygın Değişken İmmün Yetmezlik Bakteriyel enfeksiyonlar (solunum yollarında ve bağırsakta), otoimmünite, kanser ve artmış granülom riski Çok değişken; azalmış bellek B hücreleri görülebilir
Hiper-IgM Sendromları Bakteriyel ve fırsatçı enfeksiyonlar Bellek B hücre sıklığında azalma
Selektif IgA Eksikliği Sıklıkla asemptomatik Normal
IgG alt sınıf eksikliği Sık bakteriyel enfeksiyonlar; tanı 2 yaştan sonra B hücre alt sınıfları normal
Selektif polisakkarit antikor eksikliği Bakteriyel enfeksiyonlar (2 yaştan sonra) Normal IgG (IgG2 ve IgG4 dahil) düzeyi, normal B hücre alt sınıfları

(Kaynak: Nelson - Bölüm 13 İmmünoloji, Tablo 150.3)

💡 TUS ipucu — üç basamaklı ayrım1) B hücre sayısı: <%1 → agammaglobulinemi; normal → diğerleri. 2) IgM: düşük → XLA/CVID; normal-yüksek → sınıf dönüşüm kusuru (hiper-IgM). 3) Sadece IgA düşük → selektif IgA eksikliği (4 yaşından önce tanı konmaz). Hepsi normal ama aşı yanıtı yok, >2 yaş → selektif polisakkarit antikor eksikliği.

Tablo 150.1 — Genetik temeli (gen → fenotip → bozukluk)

CVID fenotipli genler

Gen Bozukluk
BAFFR, CD19, CD20, CD21, CD81 Hipogamaglobülinemi
CTLA4 Hipogamaglobülinemi, belirgin lenfoproliferasyon ve otoimmünite
ICOS Hipogamaglobülinemi, otoimmünite, neoplazi
LRBA Hipogamaglobülinemi, belirgin lenfoproliferasyon ve otoimmünite
NFKB1, NFKB2 Hipogamaglobülinemi, otoimmünite
PIK3CD Hipogamaglobülinemi, adenopati
PIK3R1 (OD) Hipogamaglobülinemi
TNFRSF13B Hipogamaglobülinemi, hastalığın düşük penetrasyonu
Bilinmiyor Hipogamaglobülinemi, otoimmünite — “CVID’li hastaların çoğunda bilinen bir gen kusuru yoktur.”

Agammaglobulinemi fenotipli genler

Gen Bozukluk
BTK Antikor üretimi yokluğu, B hücre eksikliği, X'e Bağlı Agammaglobulinemi
BLNK Antikor üretimi yokluğu, B hücre eksikliği
CD79A Sinyal iletimi için gerekli Igα kaybı, antikor üretimi yokluğu, B hücre eksikliği
CD79B Sinyal iletimi için gerekli Igβ kaybı, antikor üretim yokluğu, B hücre eksikliği
IGHM Ig ağır zincir kaybı, antikor üretimi yokluğu, B hücre eksikliği
IGLL1 Vekil hafif zincir kaybı, antikor üretimi yokluğu, B hücre eksikliği
PIK3R1 (OR) B hücre reseptör aracılı sinyal iletim kaybı, antikor üretimi yokluğu, B hücre eksikliği
TCF3 B hücre gelişimi için anahtar transkripsiyon faktörünün kaybı, antikor üretim yokluğu, B hücre eksikliği

Sınıf dönüşüm kusuru genleri

Gen Bozukluk
AID IgG, IgA ve IgE antikorlarının üretilememesi
CD40 IgG, IgA ve IgE antikorlarının üretilememesi, ‣ ve Cryptosporidium duyarlılığı
CD154 (CD40L) IgG, IgA ve IgE antikorlarının üretilememesi, Pneumocystis ve Cryptosporidium duyarlılığı
INO80 IgG, IgA ve IgE antikorlarının üretilememesi
MSH6 IgG, IgA ve IgE antikorlarının üretilememesi, malignite
UNG IgG, IgA ve IgE antikorlarının üretilememesi

Diğer fenotipler

Gen Fenotip Bozukluk
SH2D1A X'e Bağlı Lenfoproliferatif Hastalık Hipogammaglobülinemi ile birlikte çeşitli fenotipler
XIAP X’e bağımlı lenfoproliferatif hastalık Hipogammaglobülinemi ile birlikte çeşitli fenotipler
CD27 EBV lenfoproliferasyon Bellek B-hücre eksikliği, hipogammaglobülinemi
NEMO İmmün yetmezlik ile anhidrotik ektodermal displazi “Fenotip oldukça değişkendir ancak spesifik antikor eksikliği ve CVID’yi içerir”
Bilinmiyor IgG alt sınıf eksikliği Enfeksiyon ile değişken birliktelik
Bilinmiyor Özgül antikor eksikliği Normal immünoglobülin seviyeleri ile zayıf aşı yanıtları
Bilinmiyor Sütçocuğunun Geçici Hipogamaglobulinemisi “Aşı yanıtları genellikle korunur ve çoğu çocuk bunu 3 yaşına kadar atlatır”
Bilinmiyor Selektif IgA Eksikliği “IgA düşüklüğü veya yokluğu; tüm immünoglobulinlerin düzeyinde düşüklük ve CVID’de dönüşüme uğramış bellek B hücrelerinin düzeyinde düşüklük”

(Kaynak: Nelson - Bölüm 13 İmmünoloji, Tablo 150.1. CVID: Yaygın değişken immün yetmezlik · EBV: Enfeksiyöz Mononükleoz)

Antikor eksikliğinin genel klinik imzası

“Antikor eksikliği olan hastalar genellikle fark edilirler, çünkü bu hastaların kapsüllü bakteriler ile çoğunluğu üst ve alt solunum yollarında olmak üzere tekrarlayan enfeksiyonları olur.”

⚠️ Geçici hipogamaglobulinemiyle karışır“Selektif IgA eksikliği olan bazı kişilerde veya geçici hipogamaglobulinemisi olan bebeklerde az sayıda enfeksiyon olabilir veya hiç enfeksiyon olmayabilir.”“Bu hastalıklarda ve yaygın değişken immün yetmezliği (CVID) sendromlarında komplekste ve muhtemel poligenik bir kalıtım vardır.”