| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, tek-gen |
| ad-tr | Sitosterolemi (fitosterolemi) |
| ad-en | Sitosterolemia (phytosterolemia) |
| omim | - |
| gen | ABCG5, ABCG8 |
| lokus | kaynak gerekli |
| kalitim | Otozomal resesif |
| insidans | kaynak gerekli |
| tus-onceligi | orta |
| guncelleme | 2026-10-04 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 20 Kan |
💡 TUS ipucu — üçlüErken ksantom + kısa boy + erken koroner kalp hastalığı + hematolojik olarak stomatositik hemolitik anemi ve makrotrombositopeni → sitosterolemi. Plazma kolesterolü NORMAL olabilir ama bitkisel sterol düzeyleri daima aşırı yüksektir — bu, Ailevi Hiperkolesterolemi ayıran anahtardır.
“Fitosterolemi olarak da bilinen sitosterolemi; hem kolesterol, hem de bitkisel kaynaklı sterollerin (örn. sitosterol) sınırsız ve seçici olmayan emiliminin olduğu otozomal resesif bir hastalıktır.” (Nelson - Bölüm 20 Kan, Bölüm 487)
| Sistem | Bulgu |
|---|---|
| Deri | “Erken başlangıçlı ksantomatozis” |
| Büyüme | “Kısa boy” |
| Kardiyovasküler | “Erken yaşta gelişen koroner kalp hastalığı” |
| Hematolojik | “Makrotrombositopeni ve stomatositik hemolitik anemi” |
“Plazma kolesterolü anormal veya normal olabilmekle birlikte, kütle spektrometrede hem plazmadaki bitkisel kaynaklı hem de trombosit ve eritrositlerdeki zar sterollerinin düzeyi daima aşırı yüksektir.”
“Bitkisel kaynaklı steroller intestinal hücrelerden bağırsağa ve karaciğer hücrelerinden safra yollarına aktif şekilde pompalanmasında rol oynayan taşıyıcılar olan ABCG5 veya ABCG8’de oluşan mutasyonlar; bitkisel sterollerin artmış gastrointestinal emiliminde artma ve safranın ortadan kaldırılmasında azalma ile kolesterol metabolizmasında değişikliğe neden olur.”
“Kolesterol ve bitkisel sterolden kısıtlı diyet ile bir emilim inhibitörü olan ezetimib ile kolestiramin ve safra asidi birikimini engelleyen diğer ajanlar kullanılır.”
💡 TUS ipucu — statin işe yaramaz Sorun kolesterol sentezinde değil emiliminde olduğu için, tedavi emilim inhibitörü (ezetimib) üzerine kuruludur. Bu, Ailevi ApoB-100 ve Diğer Hiperkolesterolemiler arasında sitosterolemiyi ayırt eden tedavi yanıtıdır.
| Durum | Ayırt eden özellik |
|---|---|
| Ailevi Hiperkolesterolemi | LDL reseptörü kusuru; bitkisel sterol normal; statine yanıt |
| Ailevi ApoB-100 ve Diğer Hiperkolesterolemiler | FH taklitçileri grubu — sitosterolemi bu grupta yer alır |
| Kalıtsal Stomatositoz | Stomatositoz var ama ksantom ve trombositopeni yok |
| HDL Metabolizma Bozuklukları | ABCA1; turuncu tonsiller; HDL çok düşük |
| Abetalipoproteinemi ve Hipobetalipoproteinemi | Akantositoz + retinopati + ataksi |