HDL Metabolizma Bozuklukları

“Lipit parçacıklarının safraya hepatik sekresyonu, kolesterolün vücuttan atılabileceği tek mekanizma olduğundan, aşırı kolesterolün periferik hücrelerden taşınması HDL’nin hayati derecede önemli bir işlevidir” — ters kolesterol taşınması (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 104.3).

Tangier hastalığı

• “Bu otozomal eş-baskın hastalıkta HDL-C düzeyi 5 mg/dl’nin altındadır. Hücresel kolesterolün apoA-I’e bağlanmasına neden olan ABCA1’deki mutasyonlardan kaynaklanır.”
• “Bu, retiküloendotelyal sistemde serbest kolesterol birikimi ile sonuçlanır ve belirgin turuncu renkte hipertrofik tonsiller ve Hepatosplenomegali ile bulgu verir.”
• “Schwann hücrelerindeki kolesterol birikimi sonucunda intermitan periferik nöropati oluşabilir. Büyük turuncu bademcikler ve çok düşük HDL-C düzeyi ile tanıdan şüphelenilebilir.”

Ailevi LCAT eksikliği

• “LCAT’ı etkileyen mutasyonlar, kolesterolün esterifiye edilmesine soruna yol açarak olgun HDL parçacıklarının oluşumunu engeller. Bu durum apoA-I’in hızlı yıkılması ile ilişkilidir.”
• “Plazmada serbest dolaşan kolesterol büyük ölçüde artar, bu da korneal bulanıklığa neden olur ve HDL-C düzeyleri 10 mg/dl’nin altındadır.”
• “Kısmi LCAT eksikliği ‘fish-eye’ hastalığı olarak bilinir. Tam eksiklik hemolitik anemi ve erişkinliğin erken dönemlerinde ilerleyici böbrek yetmezliği ile birlikte gelişir.”
• “Bu nadir hastalığın erken ateroskleroza neden olduğu düşünülmemektedir.” Tanı “plazmada azalmış kolesterol esterleşmesinin gösterilmesiyle” konur.

Ailevi apolipoprotein A-I eksikliği

• “ApoA-I genindeki mutasyonlar, plazma HDL’inin tam yokluğuna neden olabilir.”
• “Sonuç olarak dolaşımda serbest kolesterol birikimi nihayetinde korneal bulanıklığa, planar ksantomlara ve erken aterosklerozu olur.”
• “Bununla birlikte, bazı hastalarda proteinin çok hızlı yıkılması veya açısına ve HDL-C düzeyleri 15-30 mg/dl aralığında olmasına rağmen aterojenez ile ilişkili olmayan apoA-I mutasyonları olabilir.”

Kolesteril ester transfer protein (CETP) eksikliği

“CETP geninde mutasyonlar, 16q13 kromozomunda yer alır. Kolesteril ester transfer proteini (CETP), lipoproteinlerin olgun HDL ile VLDL ve şilomikron parçacıkları arasında kolesteril ester ve trigliseritlerin karşılıklı naklediliyorsa sağlar.”“Japon toplumunun bazı kesimlerinde ise yüksek HDL-C düzeylerine (>150 mg/dl) sahip olduğu homozigot CETP eksikliği gözlenmiştir.”

Primer hipoalfalipoproteinemi ve ailevi hiperalfaproteinemi

• Hipoalfalipoproteinemi:“İzole HDL düşüklüğü, sıklıkla otozomal dominant kalıtımı düşündüren bir HDL modelidir.”“Normal plazma trigliserit ve LDL-C düzeyleri ile cinsiyet ve yaş için 10. persentil olarak tanımlanmaktadır.”“HDL düşüklüğünün ikincil nedenleri ve LCAT eksikliği ve Tangier hastalığı gibi nadir hastalıklar dışlanmalıdır.”