| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma, çevre |
| ad-tr | Çocukları Etkileyen Çevresel Hastalık Salgınları |
| tus-onceligi | orta |
| guncelleme | 2026-10-01 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 33 Çevre Sağlığı — Tablo 735.1 |
Nelson Tablo 735.1’in tam aktarımı — tarihteki büyük çevresel zehirlenme olayları.
| KİRLETİCİ | ARAÇ | TARİH | ÜLKE | YAKLAŞIK HASTA | HASTALIK | YAKLAŞIK ÖLEN |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Talyum | Tüy dökücü ajanlar | 1930 | Granada | 16 | Tallotoksikoz | 13 |
| Metilcıva | Balık ve deniz kabuklulari | 1956 | Japonya | 2.265 | Serebral palsi (‣) | 1.784 |
| Arsenik | Kontamine süt tozu | 1955 | Japonya | 11.778 | Ateş, ishal, koyulaşmış deri, karında şişlik | 113 |
| Hekzaklorobenzen | Gebeler HCB ile muamele edilen tohumlukları yedikten sonra anne sütünde | 1957 | Türkiye | ~200 | Pembe yara (“pembe hastalık”), halsizlik, konvülsiyonlar | <2 yaş ~200 |
| Metil izosiyanat | Kimyasal tesisten sızıntı (Bhopal) | 1984 | Hindistan | <15 yaş 200.000 | Öksürük, göz iritasyonu, boğularak ölüm | Tüm yaşlar 2.500-5.000 |
| Dioksin | Kimyasal tesis patlaması (Seveso) | 1976 | İtalya | 193 (%888) | Kloraknе | 0 |
| Radyasyon | Çernobil | 1986 | Ukrayna | <18 yaş 4000 | ‣ | ~8 |
| Radyasyon | Hastaneden çalınan hurdaya çıkarılan tıbbi makine | 1987 | Goiânia, Brezilya | 249 | ‣ | 4 (1 çocuk) |
| Aflatoksin | Tahıl | 2004 | Kenya | 317 | Aflatoksikoz | 125 |
| ‣ | Bebek formülası | 2008 | Çin | 290.000 | Böbrek taşları | 6 |
| Kurşun | Küçük ölçekli altın madenciliği | 2010 | Nijerya | >2000 | Nöbetler, ölüm | 200 |
(Nelson - Bölüm 33 Çevre Sağlığı, Tablo 735.1)
💡 TUS ipucu — Türkiye’nin yer aldığı salgın1957 Türkiye hekzaklorobenzen salgını: HCB ile ilaçlanmış tohumluk buğdayın yenmesi sonucu, anne sütü yoluyla bebeklerde “pembe yara” (porfiria turcica); <2 yaşta ~200 ölüm.
💡 TUS ipucu — klasik eşleştirmelerMetilcıva + balık → Minamata, serebral palsi · Metil izosiyanat → Bhopal · Dioksin → kloraknе (Seveso) · Çernobil → tiroid kanseri · Melamin + bebek maması → böbrek taşı · Aflatoksin → aflatoksikoz