| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma, göz |
| ad-tr | Şaşılık Tipleri ve Kayma Terminolojisi |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-01 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 28 Göz — Bölüm 641 |
Şaşılık terminolojisinin ve ana tiplerin tek sayfada karşılaştırması; TUS’ta en sık karıştırılan göz konusudur.
| Gizli (-forya) | Belirgin (-tropya) | |
|---|---|---|
| İçe kayma | Ezoforya | Ezotropya |
| Dışa kayma | Ekzoforya | Ekzotropya |
| Yukarı kayma | Hiperforya | Hipertropya |
| Aşağı kayma | Hipoforya | Hipotropya |
| Komitan | Nonkomitan | |
|---|---|---|
| Kas defekti | Yok | Paretik / felçli / kısıtlı kas var |
| Bakış yönüne göre kayma | Sabit veya göreceli sabit | Değişir (paretik kasın etki alanında artar) |
| Sıklık | En yaygın tip | Daha nadir |
| Diplopi | Çocukta süpresyonla kaybolur | Bir tarafa bakışta artar |
| Altta yatan | Genellikle izole | Travma, sistemik hastalık, nörolojik anormallik |
| Örnekler | Yalancı ezotropya, infantil ezotropya, akomodatif ezotropya, aralıklı ekzotropya | 3./4./6. sinir felçleri, Duane, Möbius, Brown, Parinaud, tek taraflı elevasyon yetersizliği |
| Yalancı ezotropya | İnfantil ezotropya | Akomodatif ezotropya | Duyusal ezotropya | |
|---|---|---|---|---|
| Başlangıç | Doğumdan itibaren görünüm | <6 ay | 2-3 yaş | Herhangi |
| Neden | Geniş burun köprüsü, epikantal katlantı, dar interpupiller mesafe | Bilinmiyor | Düzeltilmemiş hipermetropi + akomodatif konverjans | Tek gözde görme kaybı |
| Kayma açısı | Yok (sadece görünüm) | Geniş ve sabit (40 PD) | Değişken; gözlükle düzelir | Değişken |
| Hirschberg | Simetrik | Asimetrik | Asimetrik | Asimetrik |
| Kapama testi | Hareket yok | Hareket var | Hareket var | Hareket var |
| Kırma kusuru | — | ≤ +3.00 D | Yüksek hipermetropi | — |
| Tedavi | Yok — aileyi rahatlat | Cerrahi (ambliyopi tedavisinden sonra) | Tam hipermetropik gözlük; rezidüel kısma cerrahi | Altta yatan nedene yönelik |
| Ambliyopi | Yok | Yaygın | Hastaların çoğunda | Mevcut |
💡 TUS ipucu — infantil ezotropyada çapraz fiksasyonGeniş kayma + çapraz fiksasyon (sol gözle sağa, sağ gözle sola bakma) 6. sinir felcini taklit eder. Ayrım: taş bebek manevrası veya bir gözün kısa kapatılması ile abdüksiyon gösterilir (Nelson - Bölüm 28 Göz).
💡 TUS ipucu — gözlük çıkarılınca kayma artıyorsa Akomodatif ezotropyada gözlük çıkarıldığında kayma büyür; bu gözlüğün zararı değil, çocuğun akomodasyon çabasını sürdürmesinin sonucudur.
💡 TUS ipucu (Nelson, Bölüm 641)“Aktif tedaviden fayda görmesi en muhtemel olanlar: kalıcı ezotropya (10 hafta-6 ay yaş) ve sabit ezotropya (40 PD) ile ≤ +3.00 D bir kırma kusuru toplamı olması ve prematürite olmaması, Zihinsel Yetersizlik olması, menenjit, nistagmus, göz anomalileri ve nonkomitan veya paralitik şaşılıktır.” Kendiliğinden düzelenler bunu 10-12 haftalıktan önce yapar ve aralıklı veya değişken sapmaya sahiptir.
| 3. sinir | 4. sinir | 6. sinir | |
|---|---|---|---|
| Kayma | Ekzotropya + hipotropya (“aşağı ve dışa”) | Hipertropya | Ezotropya |
| ‣ | Var (tam/kısmi) | Yok | Yok |
| Pupil | Dilate olabilir (iç dal) | Normal | Normal |
| Baş pozisyonu | — | Karşı omuza baş eğme, çene aşağı, yüz karşı tarafa | Felçli kas yönüne yüz dönüklüğü |
| Çocukta en sık | Doğuştan (gelişimsel/doğum travması) | Doğuştan | Doğuştan nadir; kazanılmış sık |
| Kazanılmışta uyarı | Kafa içi tümör, anevrizma | Kafa travması | Kafa içi basınç artışı, ‣, tümör |
| Ambliyopi | Olabilir | Nadir (baş pozisyonu korur) | Olabilir |