Özellik	Değer
tags	sendrom
ad-tr	Yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğu (DMDD)
ad-en	Disruptive mood dysregulation disorder (DMDD)
omim	-
gen	-
lokus	-
kalitim	Kalıtsal değil
insidans	Altı ay-bir yıllık prevalans %2-5; okul öncesi topluluk örneklerinde %0,8-3,3
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-27
kaynaklar	Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar

Yıkıcı Duygudurum Düzensizliği Bozukluğu

“Yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğunun (DMDD) temel özelliği her gün, günün çoğunda, en az iki kez ya da boyunca, birden fazla ortamda (evde, okulda, akranlarıyla) şiddetli, kalıcı sinirliliktir.” (Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar, Bölüm 39)

💡 TUS ipucu — neden eklendi?“Bu tanı, bazı araştırmacıların bipolar bozukluğun gelişimsel bir prezentasyonunu düşündüğü aşırı sinirlilik özelliğini daha doğru bir şekilde karakterize etmek ve aşırı sinirliliği karşı gelme bozukluğu (ODD) alan şiddetli sekseneksel patlayıcı bozukluğun karakteristik olan daha hafif sunumlarından ayırt etmek içindir.”Anahtar ayrım: kronik sinirlilik ≠ epizodik mani.

Tablo 39.3 — DSM-5 tanı ölçütleri

A	“Durum veya provokasyona karşı yoğunluğu veya süresi büyük oranda orantısız olan sözel (örn. sözel öfke) ve/veya davranışsal (örn. insanlara veya mülke karşı fiziksel saldırganlık) ortaya çıkan şiddetli tekrarlayan öfke patlamaları.”
B	“Öfke patlamaları gelişim seviyesi ile tutarsızdır.”
C	“Öfke patlamaları haftada ortalama üç veya daha fazla kez meydana gelir.”
D	“Öfke patlamaları arasındaki ruh hali, hemen her gün, günün çoğunda sürekli olarak sinirli veya öfkelidir ve diğerleri (örn. anne-babalar, öğretmenler, akranlar) tarafından gözlemlenebilir.”
E	“A-D kriterleri en iki ay veya daha uzun süre içinde mevcuttur. Birey A-D kriterlerindeki tüm belirtiler olmadan art arda üç veya daha fazla ay geçirmemiştir.”
F	“Kriterler A ve D üç ortamdan en az ikisinde (yani evde, okulda, akranlarıyla) bulunur ve bunların en az birinde şiddetlidir.”
G	“İlk tanı altı yaşından önce veya on sekiz yaşından sonra konulamaz.”
H	“Öykü veya gözlem yoluyla, kriter A-E’nin başlangıç yaşı on yıl öncesidir.”
I	“Bir günden uzun süreli manik veya hipomanik atak için, süre hariç tüm kriterlerinin karşılandığı belirgin bir dönem olmamıştır.” Not: “Oldukça olumlu bir olayın gerçekleşmesi veya beklenmesi bağlaminda olduğu gibi gelişimsel olarak uygun duygudurum yüksekliği mani veya hipomani belirtisi olarak düşünülmemelidir.”
J	“Davranışlar sadece majör depresif bozukluğun bir döneminde meydana gelmez ve başka bir zihinsel bozukluk (örneğin ‣, travma sonrası stres bozukluğu, ayrılma anksiyetesi bozukluğu, kalıcı depresif bozukluk [distimi]) ile daha iyi açıklanamaz.”
K	“Belirtiler bir maddenin fizyolojik etkilerine veya başka bir tıbbi veya nörolojik duruma atfedilemez.”

⚠️ İki kritik tanı kuralı (Not’lardan)“Tanı, karşı gelme bozukluğu, aralıklı patlayıcı bozukluk veya bipolar bozuklukla bir arada bulunamaz, ancak majör depresif bozukluk, dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu, davranış bozukluğu ve madde kullanımı bozuklukları gibi diğerleriyle birlikte bulunabilir.”“Belirtileri hem yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğu hem de karşı gelme bozukluğu için kriterleri karşılayan kişilere sadece yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğu tanısı konulmalıdır.”“Bir kişi manik veya hipomanik bir atak geçirdiyse, yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğu tanısı konulmamalıdır.”

(Kaynak: Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar, Tablo 39.3; DSM-5, s.156)

Epidemiyoloji

Ölçüm	Değer
Altı ay-bir yıl prevalansı	“%2-5 aralığında hesaplanmıştır”
Okul öncesi topluluk örneklemi	“%0,8-3,3 aralığında değişmektedir” (DSM-5’in 6 yaş sınırı vermesine rağmen)
Subsendromal depresyon	“Çocuk ve ergenlerin yaklaşık %5-10’unda subsendromal (belirlenmemiş) depresyon olduğu tahmin edilmektedir.”

Klinik gidiş ve sekeller

⚠️ Bipolara değil, depresyona ilerler“Yıkıcı duygudurum düzensizliği olan gençlerde yüksek oranda sosyal bozukluk, okuldan uzaklaştırma ve hizmet kullanımı görülmüştür. Ergenlikte sinirlilik, yirmi yıl sonra majör depresif ve distimik bozukluk gelişimi (fakat bipolar bozukluğun değil) ve ayrıca daha düşük eğitimsel kazanım ve gelir öngörülür.”

Komorbidite

“Yıkıcı duygudurum bozukluğunun belirtileri DSM-5’e göre bipolar bozukluk, karşı gelme bozukluğu ve aralıklı taşkınlık rahatsızlığı-aralıklı patlayıcı bozukluk belirtileriyle kısmen çakışır.”

“Önce yıkıcı duygudurum bozukluğunun belirtileri DSM-5’e göre bipolar bozukluk, karşı gelme bozukluğu belirtileri kısmen çakışır.”
“Eğer manik-hipomani atağı oluşursa yıkıcı duygudurum bozukluğunun önüne geçer.”
“Eğer yıkıcı duygudurum bozukluğunun tüm kriterleri karşılanırsa, yıkıcı duygudurum bozukluğu, karşı gelme bozukluğu ve aralıklı patlayıcı bozukluğun önüne geçer.”

Ayırıcı Tanı