Özellik	Değer
tags	sendrom
ad-tr	Çocukluk çağı anksiyete bozuklukları (ayrılma anksiyetesi, selektif mutizm, özgül fobi, sosyal anksiyete, panik, agorafobi, yaygın anksiyete)
ad-en	Childhood anxiety disorders
omim	-
gen	Poligenik; panik bozuklukta varyansın %30-40’ı genetik
lokus	-
kalitim	Kalıtsal değil; güçlü ailesel yatkınlık
insidans	Ayrılma anksiyetesi %3,5-5,4 · Özgül fobi %0,5-2 · Panik bozukluk %1-2 · Yaygın anksiyete %2,5-6
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-27
kaynaklar	Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar

Çocukluk Çağı Anksiyete Bozuklukları

💡 TUS ipucu — Şekil 38.2’nin üç dallı algoritması“Asıl belirti nedir?”KAYGI → Kaygı ile birlikte alışılmamış davranışlar var mı? Hayır → yaygın anksiyete bozukluğu / anksiyeteli uyum bozukluğu · Evet → Obsesif Kompulsif Bozukluk / PANDASKORKU → Korkular travma maruziyetinden mi kaynaklanıyor? Evet → akut stres bozukluğu / Travma Sonrası Stres Bozukluğu · Hayır → özgül fobiler, sosyal anksiyete, ayrılık anksiyetesi, Selektif MutizmPANİK → panik bozukluk / agorafobi (Şekil 38.2, Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar)

Genel bakış

“Genetik ve mizaca ait etmenler bazı anksiyete bozukluklarının gelişimine daha fazla katkıda bulunurken, çevresel etmenler daha çok diğer bozuklukların nedenleri ile yakından ilişkilidir.”

Davranışsal inhibisyon:“Özellikle davranışsal inhibisyonun kalıtsallığı bir yatkınlık gibi görünmektedir ve sosyal fobi, yaygın anksiyete ve seçici mutizm ile ilişkilidir.”
OKB ve Tourette:“OKB ve Tourette sendromu ve diğer tik bozuklukları gibi OKB benzeri davranışlarla ilişkili diğer bozukluklar da yüksek genetik risk taşımaktadır.” → Tik Bozuklukları ve Tourette Bozukluğu
Çevresel:“Anne-baba-çocuk bağlanması ve travmaya maruz kalma gibi çevresel etmenler AAB ve TSSB’yi daha fazla artırır. Anne-babadaki anksiyete bozukluğu, çocuktaki artmış anksiyete bozukluğu riski ile ilişkilidir.”
Nörogörüntüleme:“Anksiyete belirtileri olan hastalarda amigdala ve hipokampüs boyutunda farklılıklar belirtilmiştir.”

Ayrılma anksiyetesi bozukluğu (AAB)

“Ayrılma anksiyetesi bozukluğu %3,5-5,4 prevalans ile en sık görülen çocukluk çağı anksiyete bozukluklarından biridir.”

Özellik	İçerik
Poliklinik payı	“Anksiyete bozukluğu polikliniğine başvuran çocukların yaklaşık %30’unda primer tanı AAB’dir.”
Başlangıç	“Ayrılma anksiyetesi, yaklaşık 10 aylıkta başlayıp 18 aylıkken azalarak kaybolduğunda gelişimsel olarak normaldir.”
Patolojik olma	“Çoğu çocuk üç yaşına kadar annesinin veya birincil bakım vereninin geçici yokluğunu kabul edebilir.”
Yaş dağılımı	“AAB, puberte öncesi çocuklarda daha sık görülür ve ortalama yedi buçuk yaşında başlar. Kızlar erkeklerden daha sık etkilenir.”
Klinik	“Endişeler, çocuğun kendisinin veya birincil bakım vereninin başına gelebilecek olası kötü şeyler, yanında anne-babaları olmadan okula veya uyumaya gitmeye karşı koyma, tek başına kalmaktan sürekli kaçınma, ayrılık temalarını içeren kâbuslar, çok sayıda bedensel belirti ve öznel sıkıntılarla ilgili şikayetleri içerir.”
İlk klinik bulgu	“3. veya 4. sınıfa kadar görülmeyebilir, genel olarak bir tatilin veya çocuğun hastalık nedeniyle evde kaldığı bir dönemin ardından ya da aile yapısının dengesini tehdit eden hastalık, boşanma veya diğer psikososyal stres etmenlerinin olduğu durumlarda ortaya çıkar.”

💡 TUS ipucu — belirtiler yaşa göre değişir“Sekiz yaşından küçük çocuklarda sıklıkla okul reddi ve anne-babaya zarar geleceği ile ilişkili aşırı bir korku vardır; 9-12 yaşta aşırısındaki çocuklar aşırı sıkıntı duyarlar ve 13-16 yaşlarındakilerde sıklıkla okul reddi ve fiziksel yakınmalar görülür.”“Psikososyal olgunluk düzeyi düşük olan çocuklarda AAB’nin gelişme olasılığı daha fazla olabilir.”Panik bağlantısı:“AAB’li çocuklarda ergenlik döneminde panik bozukluk gelişme olasılığı AAB’si olmayanlara göre üç kat daha fazladır.”Tedavi:“Bir çocuk tekrarlayıcı özellikle ani başlangıçlı ve şiddetli bir ayrılma anksiyetesi tanımlandığında, sıklıkla antidepresan veya anksiyolitik tedavi gerekir.” — “Verilen bilişsel-davranışçı terapi (BDT) ve seçici serotonin geri alım inhibitörlerinin (SSGİ’ler) kullanımını desteklemektedir.” — “Olumlu bir yanıt elde etmek için SSGİ’lerin BDT ile birleştirilmesi en iyi yaklaşım olabilir; uzun süreli SSGİ tedavisi ek fayda sağlayabilir.”

Okul reddi

“Okul reddi çocukların yaklaşık %1-2’sinde görülür.”

“Seçici mutizm, SF ile örtüşen bir bozukluk olarak kavramsallaştırılır.” (sonraki bölüme bakınız)
Dağılım:“Seçici mutizm, … %40-50’si anksiyete, %50-60’ı depresyon ve %50’si karşıt olma davranışı ile ilişkilidir.”
“Okula gitmeyi reddeden yaşça küçük kaygılı çocuklarda AAB olma olasılığı daha yüksektir, oysa yaşça büyük kaygılı çocuklar genellikle SF nedeniyle okula gitmeyi reddeder.”