Eşanlamlılar: Temporal Kemik Travması
Kategori: Kulak Burun Boğaz · Tür: hastalık
Özet
Temporal kemik kırıkları kafatası kırıklarının %20’sini oluşturur; longitüdinal (%70-90), transvers (%10-30) ve mikst (%10) olarak ayrılır, ayrıca otik kapsülü içeren veya içermeyen diye sınıflanır. Longitüdinal kırıkta hemotimpanum, Timpanik Membran Perforasyonu, dış kulak yolu kanaması, basamak deformitesi ve İletim Tipi İşitme Kaybı görülür; transvers ve otik kapsül kırıklarında Sensörinöral İşitme Kaybı, vertigo, nistagmus ve kulak çınlaması gelişir. Fasiyal Paralizi longitüdinal kırıkta %20-30, transvers kırıkta %50-70 oranındadır. BOS kaçağı (%17) burun ve kulaktan olabilir ve beta-2 transferrin ile doğrulanır; Battle bulgusu, periorbital Ekimoz ve Menenjit riski vardır. Tanıda yüksek çözünürlüklü ince kesit BT, fasiyal sinir için ENoG/EMG, işitme için Weber-Rinne ve odyometri kullanılır. Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- Transvers veya longitudinal; BOS kaçağı olabilir. (Radyoloji › Pedıatrık Nöroradyolojı Ve Baş-boyun Radyolojısı; s.4697, s.4698)
- Kafatası kırıklarının %20’si; longitüdinal (%70-90), transvers (%10-30), mikst (%10); otik kapsülü içeren/içermeyen ayrımı. Komplikasyonlar: fasiyal paralizi, BOS fistülü (%17), menenjit, işitme kaybı. Tanıda yüksek çözünürlüklü ince kesit BT. (Kulak Burun Boğaz › Kulak Ve Temporal Kemiğin Travmatik Yaralanmaları; s.5061, s.5063, s.5064, s.5065)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Epidemiyoloji
- Baş-boyun travmaları pediatrik travmaların ~%1-14’ünü oluşturur; künt kafa travmalarının %30-75’inde temporal kemik yaralanması vardır (s.5061)
- Kafatası kırıklarının %20’si temporal kemik kırığıdır; erkeklerde sık; genellikle tek taraflı, az oranda bilateral; yarısından fazlası açık kırık; skuamöz kırık intrakraniyal yaralanmayla ilişkili (s.5063)
- Çocukta nedenler: yüksekten düşme, trafik ve bisiklet kazası, hayvan yaralanması, ateşli silah, darp; çocuklarda komplikasyon riski erişkinden daha azdır (s.5061,5063)
Etiyoloji ve patogenez
- Temporal kemik sert ve darbeye dirençlidir ancak foramenler zayıf noktadır; kırık hatları genellikle foramenleri içine alır ve yüksek mortalite-morbidite taşır; dura komşuluğu nedeniyle dura zedelenmesi ve BOS fistülünden Menenjit ve intrakraniyal hasar olabilir (s.5063)
- Geleneksel sınıflama petröz apeks eksenine göre: paralel longitüdinal, dik transvers, birlikte mikst; öngörü için yetersiz bulunduğundan otik kapsülü içeren / otik kapsülün korunduğu kırıklar olarak sınıflanır (s.5063,5064)
- Otik kapsülü içermeyen kırıklar temporoparyetal darbeyle olur, DKY posterosüperior duvarı ve skuamöz kemiği içerir, mastoid hücreler ve orta kulaktan geçer, tegmen mastoideum/timpani’ye uzanabilir; otik kapsülü içerenler oksipital darbeyle olur, foramen magnum, jugular foramen, internal akustik kanal ve foramen lacerum’dan geçip otik kapsüle ilerler, kemikçik zincir/DKY nadir etkilenir (s.5064)
Klinik bulgular ve seyir
- Hemorajik otore, hemotimpanum, Timpanik Membran Perforasyonu, vertigo, işitme kaybı, fasiyal sinir felci ve nistagmus görülebilir; kırıklar transvers veya longitudinal sınıflanır, petröz apeks ve otik kapsül tutulumuna göre yeni sınıflamalar vardır; Başvuru bulguları: işitme kaybı, dengesizlik, hemotimpanum, TM perforasyonu, otore, fasiyal sinir hasarı, BOS sızıntısı, bilinç kaybı, Battle belirtisi (kulak arkası Ekimoz), rakun gözü (s.4697, s.5061)
- İletim Tipi İşitme Kaybı öncelikle hemotimpanuma bağlıdır; bir ay sonra sürerse ossiküler hasar düşünülür (s.4697).