| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | Tanısal mikrobiyoloji |
| ad-en | Diagnostic microbiology |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-09 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 195, Tablo 195.1 |
“Bir enfeksiyöz hastalığın tanısını destekleyen laboratuvar bulguları şunlardan bir veya daha fazlasına dayandırılabilir: MİKROSKOPİK TEKNİKLER VEYA ANTİJEN SAPTAMA TEKNİKLERİ KULLANILARAK ÖRNEĞİN DOĞRUDAN İNCELENMESİ, MİKROORGANİZMALARIN KÜLTÜRDE İZOLE EDİLMESİ, SEROLOJİK TESTLER, KONAK GEN İFADE ÖRÜNTÜLERİ VEYA BİR ORGANİZMANIN DİRENÇ BELİRLEYİCİNİN VEYA VİRÜLANS ETMENİNİN MOLEKÜLER TEŞHİSİ.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 195 — Carey-Ann D. Burnham ve Gregory A. Storch)
⚠️ En kritik değişken“Bir tanısal mikrobiyolojik incelemenin başarısı ki bu eğer varsa bir patojenin belirlenmesidir, DOĞRUDAN ÖRNEK TOPLAMA TEKNİKLERİNE BAĞLIDIR.”
| İlke | İçerik |
|---|---|
| Genel kural | DOĞRU ÖRNEK TİPİNİN TOPLANMASI VE ÖRNEĞİN İNCELEME İÇİN HEMEN LABORATUVARA GÖNDERİLMESİ ANLAMINA GELİR |
| Sürüntü | GENEL OLARAK SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİ GEREKLİ OLSA DA, YETERSİZ BİR ÖRNEKTİR |
| Neden? | BİR SÜRÜNTÜ ÇUBUĞU SADECE ÇOK AZ MİKTARDA ÖRNEK İÇEREBİLİR (YAKLAŞIK 100 µL) VE GELENEKSEL SÜRÜNTÜ ÇUBUKLARI KULLANARAK SADECE SÜRÜNTÜ ÇUBUĞUNA EMİLEN AZ BİR KISIM ORGANİZMA KÜLTÜRE AKTARILACAKTIR |
| Daha iyi | TRANSPORT BESİ YERİ İLE BİRLİKTE OLAN “FLOCKED SWABLAR” (ucunda HİDROFİL PAMUK/NAYLONCUKLAR BULUNAN SÜRÜNTÜ ÇUBUKLARI) ORGANİZMALARIN CANLANMALARINI İYİLEŞTİREBİLİR |
| En iyi | MÜMKÜN OLDUĞUNDA, İNCELEME İÇİN LABORATUVARA SIVI VEYA DOKU GÖNDERİLMELİDİR |
| Anaerob | ‣ ŞÜPHELENİLİYORSA, ÖRNEK ANAEROBİK BAKTERİLERİN CANLILIĞININ KORUNABİLECEĞİ UYGUN BESİ YERİNDE GÖNDERİLMELİDİR |
| Özel vasat | VİRUSLAR VE ‣ GİBİ BAZI ORGANİZMA TİPLERİNİN ÜRETİLEBİLMESİ İÇİN ÖZELLİKLİ TRANSPORT BESİ YERLERİ GEREKEBİLİR |
“Gram boyası, KLİNİK ÖRNEKLERDE ENFLAMATUAR HÜCRELERİN VE ORGANİZMALARIN VARLIĞI VEYA YOKLUĞUNA İLİŞKİN HIZLI OLMAYAN BİLGİ VEREN, OLDUKÇA DEĞERLİ BİR TANISAL TEKNİKTİR.”
💡 Örneğin kaliteyi değerlendirmede Gram boyası“Bazı örnek türleri için, ENFLAMATUVAR HÜCRELER VE EPİTELYAL HÜCRELERİN VARLIĞI BİR ÖRNEĞİN KÜLTÜRE UYGUNLUĞU ÖNCESİNDE DEĞERLENDİRME KULLANILABİLİR. Örneğin, bir BALGAM ÖRNEĞİNDE HER KÜÇÜK-BÜYÜTME ALANINDA >10 EPİTELYAL HÜCRE OLMASI ÖRNEĞİN ORAL SALGILARLA KONTAMİNE OLDUĞUNU KUVVETLE DÜŞÜNDÜRÜR.”
| Boyanma | Anlam |
|---|---|
| Gram-pozitif izolatlar | MOR |
| Gram-negatif izolatlar | KIRMIZIDIR |
| Morfoloji | KOKLAR VEYA RODLAR |
⚠️ Negatif Gram boyası enfeksiyonu DIŞLAMAZ“Ancak, bu yöntem ile tanı koymak için ÖRNEKTE MİLİLİTREDE (ml) 10⁴-10⁵ MİKROORGANİZMA BULUNMASI GEREKTİĞİNDEN, GRAM BOYAMASININ NEGATİF OLMASI ENFEKSİYONU DIŞLAMAZ.”
→ Diğer boyalar: Mikroskopik İnceleme İçin Kullanılan Boyalar (Tablo 195.1)
“Bir örnekte mikroorganizmaların izole edilmesinde kullanılan yaklaşım VÜCUT BÖLGESİNE VE ŞÜPHELENİLEN PATOJENE GÖRE FARKLILIK GÖSTERECEKTİR.”
| Besi yeri tipi | İşlevi | Örnek |
|---|---|---|
| Besin açısından zengin | BEYİN-OMURİLİK SIVISI GİBİ GENELLİKLE STERİL OLAN VÜCUT BÖLGELERİ İÇİN, ZOR GELİŞEN PATOJENLERİN ÜREMESİNE YARDIMCI OLMAK ADINA | KOYUN KANLI AGAR VE ÇİKOLATA AGAR |
| Seçici besi yeri | BAZI ORGANİZMALARIN ÜREMESİNİ ENGELLEYEREK ŞÜPHELİ PATOJENLERİN İZOLASYONUNA YARDIM EDECEKTİR | — |
| Ayırt edici besi yeri | ÜREME ÖZELLİKLERİ VEYA KARBONHİDRAT KULLANIMINA DAYANARAK ORGANİZMALARI AYIRAN BÜYÜME ÖRÜNTÜSÜNÜ AÇIĞA ÇIKARIR | MacCONKEY AGAR — GRAM NEGATİF ÇUBUKLARIN ÜREMESİNİ DESTEKLERKEN GRAM POZİTİF ORGANİZMALARI BASKILAR, VE BESİ YERİNDEKİ ŞEFFAFTAN PEMBEYE RENK DEĞİŞİMİ LAKTOZ FERMENTE EDEN ORGANİZMALARI DİĞER GRAM NEGATİF ÇUBUKLARDAN AYIRIR |
| Mantar | SABOURAUD DEKSTROZ AGAR VE İNHİBİTÖR MOLD AGAR | KLİNİK ÖRNEKLERDEN MANTAR İZOLASYONU İÇİN |
⚠️ Özel istek gerektiren patojenler“BARTONELLA, BORDETELLA Boğmaca, Lejyoner Hastalığı, MYCOPLASMA, BACILLUS spp. gibi ÇOĞU PATOJEN VE Malassezia Enfeksiyonları FURFUR GİBİ BELLİ BAŞLI BAZI FUNGAL PATOJENLER ÖZELLİKLİ BESİ YERLERİ VE İNKÜBASYON KOŞULLARI GEREKTİRİR. BU PATOJENLERDEN ŞÜPHELENİLDİĞİNDE LABORATUVARA DANIŞILMASI ÖNERİLİR.”
| Yöntem | İçerik |
|---|---|
| Fenotipik | KOAGÜLAZ AKTİVİTESİ, KARBONHİDRAT KULLANIM ÖRÜNTÜLERİ, İNDOL ÜRETİMİ VE HAREKETLİLİK |
| Kısıt | ANCAK FENOTİPİK YÖNTEMLER TÜM ORGANİZMANIN TÜRLER DÜZEYİNDE AYRILMASINI SAĞLAYAMAYABİLİR VE BİR İNKÜBASYON SÜRESİ GEREKLİDİR |
| Sekans-bazlı | BAKTERİLER İÇİN BU GENELLİKLE 16S rRNA GENİ SEKANS İNCELEMESİNE DAYANIR |
| 16S kısıtı | BU GEN TÜRLER ARASINDA YÜKSEK DÜZEYDE KORUNMUŞ BİR MOLEKÜLER KRONOMETREDİR ANCAK TÜRLER ARASINDA ÇEŞİTLİLİK GÖSTERİR; DOLAYISIYLA ORGANİZMA TANIMLANMASINDA MÜKEMMEL BİR KAYNAK DEĞİLDİR |
ℹ️ MALDI-TOF MS — devrim niteliğinde“‘Matrix Assisted Laser Desorption and Ionization Time-Of-Flight’ (MALDI-TOF MS), BİR ORGANİZMANIN PROTEİN PARMAKİZİNİ ÇIKARMA VE BİLİNEN ORGANİZMALAR ARŞİVİNDEKİ PARMAK İZLERİYLE KARŞILAŞTIRMAYA DAYALI, HIZLI VE DOĞRU BİR TEKNİKTİR.”
Avantaj Kısıt BU YÖNTEM, KÜLTÜRDE ÜRETİLEN BAKTERİ VEYA MAYALARI DAKİKALAR İÇİNDE TANIMLAYABİLİR BAŞARILI MALDI-TOF MS İNCELEMESİ İÇİN GEREKEN BİYO-KÜTLE GENELLİKLE ÖRNEKLERDEN DOĞRUDAN İNCELEME YAPILMASINI ENGELLER BU İNCELEMELER İÇİN HARCANAN TUTAR AZDIR —
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.